ततस् तान् विद्रुतान् दृष्ट्वा यक्षाञ् शतसहस्रशः । स्वयम् एव धनाध्यक्षो निर्जगाम रणं प्रति ॥
तत्र माणिचारो नाम यक्षः परमदुर्जयः । वृतो यक्षसहस्रैः स चतुर्भिः समयोधयत् ॥
ते गदामुसलप्रासशक्तितोमरमुद्गरैः । अभिघ्नन्तो रणे यक्षा राक्षसान् अभिदुद्रुवुः ॥
ततः प्रहस्तेन तदा सहस्रं निहतं रणे । महोदरेण गदया सहस्रम् अपरं हतम् ॥
क्रुद्धेन च तदा राम मारीचेन दुरात्मना । निमेषान्तरमात्रेण द्वे सहस्रे निपातिते ॥
धूम्राक्षेण समागम्य माणिभद्रो महारणे । मुसलेनोरसि क्रोधात् ताडितो न च कम्पितः ॥
ततो गदां समाविध्य माणिभद्रेण राक्षसः । धूम्राक्षस् ताडितो मूर्ध्नि विह्वलो निपपात ह ॥
धूम्राक्षं ताडितं दृष्ट्वा पतितं शोणितोक्षितम् । अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धो माणिभद्रं दशाननः ॥
तं क्रुद्धम् अभिधावन्तं युगान्ताग्निम् इवोत्थितम् । शक्तिभिस् ताडयाम् आस तिसृभिर् यक्षपुंगवः ॥
ततो राक्षसराजेन ताडितो गदया रणे । तस्य तेन प्रहारेण मुकुटः पार्श्वम् आगतः । तदा प्रभृति यक्षो ऽसौ पार्श्वमौलिर् इति स्मृतः ॥
तस्मिंस् तु विमुखे यक्षे माणिभद्रे महात्मनि । संनादः सुमहान् राम तस्मिञ् शैले व्यवर्धत ॥
tatas tān vidrutān dṛṣṭvā yakṣāñ śatasahasraśaḥ | svayam eva dhanādhyakṣo nirjagāma raṇaṃ prati ||
tatra māṇicāro nāma yakṣaḥ paramadurjayaḥ | vṛto yakṣasahasraiḥ sa caturbhiḥ samayodhayat ||
te gadāmusalaprāsaśaktitomaramudgaraiḥ | abhighnanto raṇe yakṣā rākṣasān abhidudruvuḥ ||
tataḥ prahastena tadā sahasraṃ nihataṃ raṇe | mahodareṇa gadayā sahasram aparaṃ hatam ||
kruddhena ca tadā rāma mārīcena durātmanā | nimeṣāntaramātreṇa dve sahasre nipātite ||
dhūmrākṣeṇa samāgamya māṇibhadro mahāraṇe | musalenorasi krodhāt tāḍito na ca kampitaḥ ||
tato gadāṃ samāvidhya māṇibhadreṇa rākṣasaḥ | dhūmrākṣas tāḍito mūrdhni vihvalo nipapāta ha ||
dhūmrākṣaṃ tāḍitaṃ dṛṣṭvā patitaṃ śoṇitokṣitam | abhyadhāvat susaṃkruddho māṇibhadraṃ daśānanaḥ ||
taṃ kruddham abhidhāvantaṃ yugāntāgnim ivotthitam | śaktibhis tāḍayām āsa tisṛbhir yakṣapuṃgavaḥ ||
tato rākṣasarājena tāḍito gadayā raṇe | tasya tena prahāreṇa mukuṭaḥ pārśvam āgataḥ | tadā prabhṛti yakṣo 'sau pārśvamaulir iti smṛtaḥ ||
tasmiṃs tu vimukhe yakṣe māṇibhadre mahātmani | saṃnādaḥ sumahān rāma tasmiñ śaile vyavardhata ||
Увидев сотни тысяч разбежавшихся якшей, сам владыка богатств вышел к битве. Там крайне непобедимый якша по имени Маничара, окружённый тысячами якшей, сразился с четырьмя противниками. Якши, нанося удары палицами, пестами, дротиками, шакти, томарами и молотами, бросились на ракшасов. Тогда в битве Прахаста убил тысячу, Маходара палицей убил ещё тысячу, а разгневанный злодушный Марича, о Рама, за одно мгновение низверг две тысячи. В великой битве Манибхадра столкнулся с Дхумракшей и от гнева ударил его пестом в грудь, но тот не поколебался. Затем Манибхадра размахнул палицей и ударил ракшаса Дхумракшу по голове; тот, потрясённый, упал. Увидев Дхумракшу поверженным и орошённым кровью, Дашанана в великом гневе бросился на Манибхадру. Когда он, разгневанный, мчался вперёд словно огонь конца юги, бык среди якшей ударил его тремя шакти. Затем царь ракшасов ударил Манибхадру палицей в битве, и от этого удара его корона съехала набок. С тех пор этот якша известен как Паршвамаули — «с боковой короной». Когда великодушный Манибхадра отвернулся, на той горе, о Рама, поднялся великий гул.
119f4ee00684 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Схватка с якшами показывает, что Равана сталкивается не с беззащитными жертвами, а с настоящей силой. Но его натиск всё ещё поддержан даром и яростью, поэтому даже доблестные защитники Кайласа начинают отступать.