Рамаяна
Равана приходит на жертвоприношение Марутты7.18.9-18
2140 / 2464
Рамаяна · 7.18.9-18
Деванагари

त्रिषु लोकेषु कः सो ऽस्ति यो न जानाति मे बलम् । भ्रातरं येन निर्जित्य विमानम् इदम् आहृतम् ॥
ततो मरुत्तो नृपतिस् तं राक्षसम् अथाब्रवीत् । धन्यः खलु भवान् येन ज्येष्ठो भ्राता रणे जितः ॥
नाधर्मसहितं श्लाघ्यं न लोकप्रतिसंहितम् । कर्म दौरात्म्यकं कृत्वा श्लाघसे भ्रातृनिर्जयात् ॥
किं त्वं प्राक् केवलं धर्मं चरित्वा लब्धवान् वरम् । श्रुतपूर्वं हि न मया यादृशं भाषसे स्वयम् ॥
ततः शरासनं गृह्य सायकांश् च स पार्थिवः । रणाय निर्ययौ क्रुद्धः संवर्तो मार्गम् आवृणोत् ॥
सो ऽब्रवीत् स्नेहसंयुक्तं मरुत्तं तं महान् ऋषिः । श्रोतव्यं यदि मद्वाक्यं संप्रहारो न ते क्षमः ॥
माहेश्वरम् इदं सत्रम् असमाप्तं कुलं दहेत् । दीक्षितस्य कुतो युद्धं क्रूरत्वं दीक्षिते कुतः ॥
संशयश् च रणे नित्यं राक्षसश् चैष दुर्जयः । स निवृत्तो गुरोर् वाक्यान् मरुत्तः पृथिवीपतिः । विसृज्य सशरं चापं स्वस्थो मखमुखो ऽभवत् ॥
ततस् तं निर्जितं मत्वा घोषयाम् आस वै शुकः । रावणो जितवांश् चेति हर्षान् नादं च मुक्तवान् ॥
तान् भक्षयित्वा तत्रस्थान् महर्षीन् यज्ञम् आगतान् । वितृप्तो रुधिरैस् तेषां पुनः संप्रययौ महीम् ॥

Транслитерация (IAST)

triṣu lokeṣu kaḥ so 'sti yo na jānāti me balam | bhrātaraṃ yena nirjitya vimānam idam āhṛtam ||
tato marutto nṛpatis taṃ rākṣasam athābravīt | dhanyaḥ khalu bhavān yena jyeṣṭho bhrātā raṇe jitaḥ ||
nādharmasahitaṃ ślāghyaṃ na lokapratisaṃhitam | karma daurātmyakaṃ kṛtvā ślāghase bhrātṛnirjayāt ||
kiṃ tvaṃ prāk kevalaṃ dharmaṃ caritvā labdhavān varam | śrutapūrvaṃ hi na mayā yādṛśaṃ bhāṣase svayam ||
tataḥ śarāsanaṃ gṛhya sāyakāṃś ca sa pārthivaḥ | raṇāya niryayau kruddhaḥ saṃvarto mārgam āvṛṇot ||
so 'bravīt snehasaṃyuktaṃ maruttaṃ taṃ mahān ṛṣiḥ | śrotavyaṃ yadi madvākyaṃ saṃprahāro na te kṣamaḥ ||
māheśvaram idaṃ satram asamāptaṃ kulaṃ dahet | dīkṣitasya kuto yuddhaṃ krūratvaṃ dīkṣite kutaḥ ||
saṃśayaś ca raṇe nityaṃ rākṣasaś caiṣa durjayaḥ | sa nivṛtto guror vākyān maruttaḥ pṛthivīpatiḥ | visṛjya saśaraṃ cāpaṃ svastho makhamukho 'bhavat ||
tatas taṃ nirjitaṃ matvā ghoṣayām āsa vai śukaḥ | rāvaṇo jitavāṃś ceti harṣān nādaṃ ca muktavān ||
tān bhakṣayitvā tatrasthān maharṣīn yajñam āgatān | vitṛpto rudhirais teṣāṃ punaḥ saṃprayayau mahīm ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
त्रिषु लोकेषु कः सः अस्तिtriṣu lokeṣu kaḥ saḥ astiв трёх мирах кто тот есть
यः न जानाति मे बलम्yaḥ na jānāti me balamкто не знает моей силы
भ्रातरम् येन निर्जित्यbhrātaram yena nirjityaкоторым брата победив
विमानम् इदम् आहृतम्vimānam idam āhṛtamвимана эта принесена
ततः मरुत्तः नृपतिःtataḥ maruttaḥ nṛpatiḥзатем Марутта царь
तम् राक्षसम् अथ अब्रवीत्tam rākṣasam atha abravītтому ракшасу тогда сказал
धन्यः खलु भवान्dhanyaḥ khalu bhavānсчастлив же ты
येन ज्येष्ठः भ्राताyena jyeṣṭhaḥ bhrātāкоторым старший брат
रणे जितःraṇe jitaḥв битве побеждён
न अधर्मसहितम् श्लाघ्यम्na adharmasahitam ślāghyamне похвально с адхармой соединённое
न लोकप्रतिसंहितम्na lokapratisaṃhitamне благу мира соответствующее
कर्म दौरात्म्यकम् कृत्वाkarma daurātmyakam kṛtvāдело злодушное совершив
श्लाघसे भ्रातृनिर्जयात्ślāghase bhrātṛnirjayātхвалишься победой над братом
किम् त्वम् प्राक् केवलम् धर्मम्kim tvam prāk kevalam dharmamразве ты прежде чистую дхарму
चरित्वा लब्धवान् वरम्caritvā labdhavān varamсовершив, получил дар
श्रुतपूर्वम् हि न मयाśrutapūrvam hi na mayāведь прежде не слышано мной
यादृशम् भाषसे स्वयम्yādṛśam bhāṣase svayamтакое, как ты говоришь сам
ततः शरासनम् गृह्यtataḥ śarāsanam gṛhyaзатем лук взяв
सायकान् च सः पार्थिवःsāyakān ca saḥ pārthivaḥи стрелы тот царь
रणाय निर्ययौ क्रुद्धःraṇāya niryayau kruddhaḥна битву вышел разгневанный
संवर्तः मार्गम् आवृणोत्saṃvartaḥ mārgam āvṛṇotСамварта путь преградил
सः अब्रवीत् स्नेहसंयुक्तम्saḥ abravīt snehasaṃyuktamон сказал с любовью соединённое
मरुत्तम् तम् महान् ऋषिःmaruttam tam mahān ṛṣiḥМарутте тому великий риши
श्रोतव्यम् यदि मद्वाक्यम्śrotavyam yadi madvākyamесли моё слово должно быть услышано
संप्रहारः न ते क्षमःsaṃprahāraḥ na te kṣamaḥбитва не подобает тебе
माहेश्वरम् इदम् सत्रम्māheśvaram idam satramМахешваре посвящённая эта сессия
असमाप्तम् कुलम् दहेत्asamāptam kulam dahetнезавершённая род сожжёт
दीक्षितस्य कुतः युद्धम्dīkṣitasya kutaḥ yuddhamу посвящённого откуда битва
क्रूरत्वम् दीक्षिते कुतःkrūratvam dīkṣite kutaḥжестокость у посвящённого откуда
संशयः च रणे नित्यम्saṃśayaḥ ca raṇe nityamи сомнение в битве всегда
राक्षसः च एष दुर्जयःrākṣasaḥ ca eṣa durjayaḥи этот ракшас трудноодолим
सः निवृत्तः गुरोः वाक्यात्saḥ nivṛttaḥ guroḥ vākyātон отступил от слова учителя
मरुत्तः पृथिवीपतिःmaruttaḥ pṛthivīpatiḥМарутта, владыка земли
विसृज्य सशरम् चापम्visṛjya saśaram cāpamоставив лук со стрелой
स्वस्थः मखमुखः अभवत्svasthaḥ makhamukhaḥ abhavatспокойный, к жертве обращённый стал
ततः तम् निर्जितम् मत्वाtataḥ tam nirjitam matvāзатем его побеждённым сочтя
घोषयाम् आस वै शुकःghoṣayām āsa vai śukaḥобъявил именно Шука
रावणः जितवान् च इतिrāvaṇaḥ jitavān ca itiРавана победил так
हर्षात् नादम् च मुक्तवान्harṣāt nādam ca muktavānи от радости крик испустил
तान् भक्षयित्वा तत्रस्थान्tān bhakṣayitvā tatrasthānих съев, там находившихся
महर्षीन् यज्ञम् आगतान्maharṣīn yajñam āgatānвеликих риши, на жертву пришедших
वितृप्तः रुधिरैः तेषाम्vitṛptaḥ rudhiraiḥ teṣāmнасытившийся их кровью
पुनः संप्रययौ महीम्punaḥ saṃprayayau mahīmснова отправился по земле
Литературный перевод

Равана продолжил: «Кто в трёх мирах не знает моей силы? Я победил брата и забрал эту виману». Тогда царь Марутта сказал ракшасу: «Поистине счастлив ты, раз победил в битве старшего брата! Совершив злодейское дело, соединённое с адхармой и не соответствующее благу мира, ты хвалишься победой над братом. Разве ты получил дар, прежде следуя одной только дхарме? Я никогда не слышал ничего подобного тому, что ты сам говоришь». Затем царь, разгневанный, взял лук и стрелы и вышел на битву, но Самварта преградил ему путь. Великий риши с любовью сказал Марутте: «Если ты должен услышать моё слово, битва тебе не подобает. Это жертвенное действо посвящено Махешваре; если оно останется незавершённым, оно сожжёт род. Какая битва у посвящённого? Какая жестокость у посвящённого? В битве всегда есть сомнение, а этот ракшас трудноодолим». По слову учителя владыка земли Марутта отступил, оставил лук со стрелой и спокойно обратился к жертве. Тогда Шука, сочтя его побеждённым, объявил: «Равана победил!» — и от радости издал крик. Равана съел находившихся там великих риши, пришедших на жертвоприношение, насытился их кровью и снова отправился странствовать по земле.

Версия

8c3474fdce4c · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами