Рамаяна
Рама рассказывает историю Илы7.78.17-24
2383 / 2464
Рамаяна · 7.78.17-24
Деванагари

ततो देवं महात्मानं शितिकण्ठं कपर्दिनम् । जगाम शरणं राजा सभृत्यबलवाहनः ॥
ततः प्रहस्य वरदः सह देव्या महायशाः । प्रजापतिसुतं वाक्यम् उवाच वरदः स्वयम् ॥
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ राजर्षे कार्दमेय महाबल । पुरुषत्वम् ऋते सौम्य वरं वरय सुव्रत ॥
ततः स राजा शोकार्ताः प्रत्याख्यातो महात्मना । न स जग्राह स्त्रीभूतो वरम् अन्यं सुरोत्तमात् ॥
ततः शोकेन महता शैलराजसुतां नृपः । प्रणिपत्य महादेवीं सर्वेणैवान्तरात्मना ॥
ईशे वराणां वरदे लोकानाम् असि भामिनि । अमोघदर्शने देवि भजे सौम्ये नमो ऽस्तु ते ॥
हृद्गतं तस्य राजर्षेर् विज्ञाय हरसंनिधौ । प्रत्युवाच शुभं वाक्यं देवी रुद्रस्य संमता ॥
अर्धस्य देवो वरदो वरार्धस्य तथा ह्य् अहम् । तस्माद् अर्धं गृहाण त्वं स्त्रीपुंसोर् यावद् इच्छसि ॥

Транслитерация (IAST)

tato devaṃ mahātmānaṃ śitikaṇṭhaṃ kapardinam | jagāma śaraṇaṃ rājā sabhṛtyabalavāhanaḥ ||
tataḥ prahasya varadaḥ saha devyā mahāyaśāḥ | prajāpatisutaṃ vākyam uvāca varadaḥ svayam ||
uttiṣṭhottiṣṭha rājarṣe kārdameya mahābala | puruṣatvam ṛte saumya varaṃ varaya suvrata ||
tataḥ sa rājā śokārtāḥ pratyākhyāto mahātmanā | na sa jagrāha strībhūto varam anyaṃ surottamāt ||
tataḥ śokena mahatā śailarājasutāṃ nṛpaḥ | praṇipatya mahādevīṃ sarveṇaivāntarātmanā ||
īśe varāṇāṃ varade lokānām asi bhāmini | amoghadarśane devi bhaje saumye namo 'stu te ||
hṛdgataṃ tasya rājarṣer vijñāya harasaṃnidhau | pratyuvāca śubhaṃ vākyaṃ devī rudrasya saṃmatā ||
ardhasya devo varado varārdhasya tathā hy aham | tasmād ardhaṃ gṛhāṇa tvaṃ strīpuṃsor yāvad icchasi ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
ततःtataḥзатем
देवम्devamк богу
महात्मानम्mahātmānamвеликодушному
शितिकण्ठम्śitikaṇṭhamсинегорлому
कपर्दिनम्kapardinamносящему спутанные волосы
जगामjagāmaпошёл
शरणम्śaraṇamв прибежище
राजाrājāцарь
सभृत्यबलवाहनःsabhṛtyabalavāhanaḥсо слугами, войском и повозками
ततःtataḥзатем
प्रहस्यprahasyaулыбнувшись
वरदःvaradaḥдающий дары
सहsahaвместе
देव्याdevyāс Деви
महायशाःmahāyaśāḥвеликославный
प्रजापतिसुतम्prajāpatisutamсыну Праджапати
वाक्यम्vākyamслово
उवाचuvācaсказал
वरदःvaradaḥдающий дары
स्वयम्svayamсам
उत्तिष्ठ उत्तिष्ठuttiṣṭha uttiṣṭhaвстань, встань
राजर्षेrājarṣeо царственный риши
कार्दमेयkārdameyaо сын Кардамы
महाबलmahābalaо великосильный
पुरुषत्वम्puruṣatvamмужское состояние
ऋतेṛteкроме
सौम्यsaumyaо кроткий
वरम्varamдар
वरयvarayaвыбирай
सुव्रतsuvrataо соблюдающий прекрасный обет
ततःtataḥзатем
सःsaḥтот
राजाrājāцарь
शोकार्ताःśokārtāḥпоражённый горем
प्रत्याख्यातःpratyākhyātaḥполучив отказ
महात्मनाmahātmanāвеликодушным
naне
सःsaḥон
जग्राहjagrāhaпринял
स्त्रीभूतःstrībhūtaḥставший женщиной
वरम्varamдар
अन्यम्anyamдругой
सुरोत्तमात्surottamātот лучшего из богов
ततःtataḥзатем
शोकेनśokenaгорем
महताmahatāвеликим
शैलराजसुताम्śailarājasutāmдочери царя гор
नृपःnṛpaḥцарь
प्रणिपत्यpraṇipatyaпоклонившись
महादेवीम्mahādevīmвеликой богине
सर्वेण एवsarveṇa evaвсем именно
अन्तरात्मनाantarātmanāвнутренним существом
ईशेīśeо владычица
वराणाम्varāṇāmдаров
वरदेvaradeо дающая дары
लोकानाम्lokānāmмиров
असिasiты есть
भामिनिbhāminiо сияющая
अमोघदर्शनेamoghadarśaneо та, чьё видение не напрасно
देविdeviо богиня
भजेbhajeя прибегаю, почитаю
सौम्येsaumyeо кроткая
नमःnamaḥпоклон
अस्तुastuда будет
तेteтебе
हृद्गतम्hṛdgatamнаходящееся в сердце
तस्यtasyaтого
राजर्षेःrājarṣeḥцарственного риши
विज्ञायvijñāyaузнав
हरसंनिधौharasaṃnidhauв присутствии Хары
प्रत्युवाचpratyuvācaответила
शुभम्śubhamблагое
वाक्यम्vākyamслово
देवीdevīДеви
रुद्रस्यrudrasyaРудры
संमताsaṃmatāпочитаемая
अर्धस्यardhasyaполовины
देवःdevaḥбог
वरदःvaradaḥдающий дар
वरार्धस्यvarārdhasyaдругой половины дара
तथाtathāтак же
हिhiведь
अहम्ahamя
तस्मात्tasmātпоэтому
अर्धम्ardhamполовину
गृहाणgṛhāṇaприми
त्वम्tvamты
स्त्रीपुंसोःstrīpuṃsoḥженского и мужского
यावत्yāvatсколько
इच्छसिicchasiжелаешь
Литературный перевод

Тогда царь со слугами, войском и повозками пошёл за прибежищем к великодушному синегорлому богу со спутанными волосами. Затем великославный дарующий дары, улыбнувшись вместе с Деви, сам сказал сыну Праджапати: «Встань, встань, о царственный риши, о сын Кардамы, о великосильный. О кроткий, о соблюдающий прекрасный обет, выбери дар, кроме мужского состояния». Тогда царь, поражённый горем и получив отказ от великодушного лучшего из богов, уже став женщиной, не принял другого дара. Затем царь в великом горе всем внутренним существом поклонился дочери царя гор, великой богине: «О владычица даров, о дающая дары, о сияющая, ты владычица миров. О богиня, чьё видение не напрасно, о кроткая, я прибегаю к тебе; поклон тебе». Узнав желание, находившееся в сердце того царственного риши, Деви, почитаемая Рудрой, в присутствии Хары ответила благими словами: «Бог даёт половину дара, а я — другую половину дара. Поэтому прими половину женского и мужского состояния, сколько желаешь».

Версия

d4f02e9a8c3d · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами