Рамаяна
Рама слышит Рамаяну в пении Куши и Лавы7.85.4-10
2408 / 2464
Рамаяна · 7.85.4-10
Деванагари

अथ कर्मान्तरे राजा समानीय महामुनीन् । पार्थिवांश् च नरव्याघ्रः पण्डितान् नैगमांस् तथा ॥
पौराणिकाञ् शब्दवितो ये च वृद्धा द्विजातयः । एतान् सर्वान् समानीय गातारौ समवेशयत् ॥
हृष्टा ऋषिगणास् तत्र पार्थिवाश् च महौजसः । पिबन्त इव चक्षुर्भ्यां राजानं गायकौ च तौ ॥
परस्परम् अथोचुस् ते सर्व एव समं ततः । उभौ रामस्य सदृशौ बिम्बाद् बिम्बम् इवोद्धृतौ ॥
जटिलौ यदि न स्यातां न वल्कलधरौ यदि । विशेषं नाधिगच्छामो गायतो राघवस्य च ॥
तेषां संवदताम् एवं श्रोतॄणां हर्षवर्धनम् । गेयं प्रचक्रतुस् तत्र ताव् उभौ मुनिदारकौ ॥
ततः प्रवृत्तं मधुरं गान्धर्वम् अतिमानुषम् । न च तृप्तिं ययुः सर्वे श्रोतारो गेय संपदा ॥

Транслитерация (IAST)

atha karmāntare rājā samānīya mahāmunīn | pārthivāṃś ca naravyāghraḥ paṇḍitān naigamāṃs tathā ||
paurāṇikāñ śabdavito ye ca vṛddhā dvijātayaḥ | etān sarvān samānīya gātārau samaveśayat ||
hṛṣṭā ṛṣigaṇās tatra pārthivāś ca mahaujasaḥ | pibanta iva cakṣurbhyāṃ rājānaṃ gāyakau ca tau ||
parasparam athocus te sarva eva samaṃ tataḥ | ubhau rāmasya sadṛśau bimbād bimbam ivoddhṛtau ||
jaṭilau yadi na syātāṃ na valkaladharau yadi | viśeṣaṃ nādhigacchāmo gāyato rāghavasya ca ||
teṣāṃ saṃvadatām evaṃ śrotṝṇāṃ harṣavardhanam | geyaṃ pracakratus tatra tāv ubhau munidārakau ||
tataḥ pravṛttaṃ madhuraṃ gāndharvam atimānuṣam | na ca tṛptiṃ yayuḥ sarve śrotāro geya saṃpadā ||

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
अथathaзатем
कर्मान्तरेkarmāntareв перерыве между обрядами
राजाrājāцарь
समानीयsamānīyaсобрав
महामुनीन्mahāmunīnвеликих муни
पार्थिवान्pārthivānцарей
caи
नरव्याघ्रःnaravyāghraḥтигр среди людей
पण्डितान्paṇḍitānучёных
नैगमान्naigamānгорожан и купцов
तथाtathāтакже
पौराणिकान्paurāṇikānзнатоков преданий
शब्दवितःśabdavitaḥзнатоков слова
येyeкоторые
caи
वृद्धाःvṛddhāḥстаршие
द्विजातयःdvijātayaḥдваждырождённые
एतान्etānэтих
सर्वान्sarvānвсех
समानीयsamānīyaсобрав
गातारौgātārauдвух певцов
समवेशयत्samaveśayatусадил
हृष्टाःhṛṣṭāḥрадостные
ऋषिगणाःṛṣigaṇāḥсонмы риши
तत्रtatraтам
पार्थिवाःpārthivāḥцари
caи
महौजसःmahaujasaḥвеликой силы
पिबन्तः इवpibantaḥ ivaсловно пьющие
चक्षुर्भ्याम्cakṣurbhyāmглазами
राजानम्rājānamцаря
गायकौgāyakauдвух певцов
caи
तौtauтех двоих
परस्परम्parasparamдруг другу
अथathaзатем
ऊचुःūcuḥсказали
तेteони
सर्वे एवsarve evaвсе именно
समम्samamодинаково
ततःtataḥтогда
उभौubhauоба
रामस्यrāmasyaРаме
सदृशौsadṛśauподобны
बिम्बात्bimbātиз образа
बिम्बम् इवbimbam ivaкак образ
उद्धृतौuddhṛtauизвлечённые
जटिलौjaṭilauс волосами в пучках
यदिyadiесли
naне
स्याताम्syātāmбыли бы
naне
वल्कलधरौvalkaladharauносящие кору
यदिyadiесли
विशेषम्viśeṣamразличие
naне
अधिगच्छामःadhigacchāmaḥмы нашли бы
गायतःgāyataḥмежду поющими
राघवस्यrāghavasyaи Рагхавой
caи
तेषाम्teṣāmих
संवदताम्saṃvadatāmкогда говорили
एवम्evamтак
श्रोतॄणाम्śrotṝṇāmслушателей
हर्षवर्धनम्harṣavardhanamувеличивающее радость
गेयम्geyamпение
प्रचक्रतुःpracakratuḥначали
तत्रtatraтам
तौtauте
उभौubhauоба
मुनिदारकौmunidārakauдети муни
ततःtataḥзатем
प्रवृत्तम्pravṛttamначавшееся
मधुरम्madhuramсладкое
गान्धर्वम्gāndharvamгандхарвское
अतिमानुषम्atimānuṣamсверхчеловеческое
naне
caи
तृप्तिम्tṛptimнасыщения
ययुःyayuḥдостигли
सर्वेsarveвсе
श्रोतारःśrotāraḥслушатели
गेयgeyaпения
संपदाsaṃpadāсовершенством
Литературный перевод

Затем, в перерыве между обрядами, царь, тигр среди людей, собрал великих муни, царей, учёных, горожан и купцов, знатоков преданий, знатоков слова и старших дваждырождённых; собрав их всех, он усадил двух певцов. Радостные сонмы риши и цари великой силы словно пили глазами царя и этих двух певцов. Тогда все они одинаково сказали друг другу: «Они оба подобны Раме, словно образ, извлечённый из образа. Если бы они не носили волосы в пучках и одежду из коры, мы не нашли бы различия между поющими и Рагхавой». Пока слушатели так говорили, двое детей муни начали пение, увеличивающее радость. Когда началось это сладкое, гандхарвское и сверхчеловеческое пение, все слушатели не могли насытиться его совершенством.

Версия

7c9824e84408 · опубликовано 22 июн. 2026 г., 00:00:00 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами