Rudra
इयं भूपद्मव्यवस्था कथिता । इदानीं भारतं नवभेदं श्रृणुत । तद्यथा । इन्द्रः कसेरुः ताम्रवर्णो गभस्तिः नागद्वीपः सौम्यः गन्धर्वः वारुणः भातरं चेति । सागरसंवृतमेकैकं योजनसहस्त्रप्रमाणम् । तत्र च सप्त कुलपर्वता भवन्ति । तद्यथा । महेन्द्रो मलयः सह्यः शुक्तिमान्नृक्षपर्वतः । विन्ध्यश्च पारियात्रश्च इत्येते कुलपर्वताः । अन्ये च मन्दरशारदर्दुरकोलाहलसुरमैनाकवैद्युतवारन्धमपाण्डुरतुङ्गप्रस्थकृष्णगिरिजयन्तरैवतऋष्यमूकगोमन्तचित्रकूटश्रीचकोरकूटशैलकृतस्थल इत्येते क्षुद्रपर्वताः । शेषाः क्षुद्रतराः । तेषामार्या म्लेच्छा जनपदा वसन्ति । पिबन्ति चैतासु नदीषु पानीयम् । तद्यथा गङ्गा सिन्धु सरस्वती शतद्रु वितस्ता विपाशा चन्द्रभागा सरयू यमुना इरावती देविका कुहू गोमती धूतपापा बाहुदा दृषद्वती कौशिकी निस्वरा गण्डकी चक्षुष्मती लोहिता इत्येता हिमवत्पादनिर्गताः ॥ वेदस्मृतिर्वेदवती सिन्धुपर्णा सचन्दना सदाचारा रोहिपारा चर्मण्वती विदिशा वेदत्रयी इत्येता पारियात्रोद्भवाः
iyaṃ bhūpadmavyavasthā kathitā | idānīṃ bhārataṃ navabhedaṃ śrṛṇuta | tadyathā | indraḥ kaseruḥ tāmravarṇo gabhastiḥ nāgadvīpaḥ saumyaḥ gandharvaḥ vāruṇaḥ bhātaraṃ ceti | sāgarasaṃvṛtamekaikaṃ yojanasahastrapramāṇam | tatra ca sapta kulaparvatā bhavanti | tadyathā | mahendro malayaḥ sahyaḥ śuktimānnṛkṣaparvataḥ | vindhyaśca pāriyātraśca ityete kulaparvatāḥ | anye ca mandaraśāradardurakolāhalasuramainākavaidyutavārandhamapāṇḍuratuṅgaprasthakṛṣṇagirijayantaraivataṛṣyamūkagomantacitrakūṭaśrīcakorakūṭaśailakṛtasthala ityete kṣudraparvatāḥ | śeṣāḥ kṣudratarāḥ | teṣāmāryā mlecchā janapadā vasanti | pibanti caitāsu nadīṣu pānīyam | tadyathā gaṅgā sindhu sarasvatī śatadru vitastā vipāśā candrabhāgā sarayū yamunā irāvatī devikā kuhū gomatī dhūtapāpā bāhudā dṛṣadvatī kauśikī nisvarā gaṇḍakī cakṣuṣmatī lohitā ityetā himavatpādanirgatāḥ || vedasmṛtirvedavatī sindhuparṇā sacandanā sadācārā rohipārā carmaṇvatī vidiśā vedatrayī ityetā pāriyātrodbhavāḥ
«Это устроение земли-лотоса сказано; ныне слушайте девятичастную Бхарату, а именно: Индра, Касеру, Тамраварна, Габхасти, Нагадвипа, Саумья, Гандхарва, Варуна и Бхарата, — каждая окружена океаном, мерою в тысячу йоджан. И там семь родовых гор, а именно: Махендра, Малая, Сахья, Шуктиман, гора Рикша, Виндхья и Париятра — вот эти родовые горы. А другие — Мандара, Шара, Дардура, Колахала, Сура, Майнака, Вайдьюта, Варандхама, Пандура, Тунгапрастха и прочие — вот эти малые горы; остальные же ещё меньше. У них обитают страны ариев и млеччхов, и пьют они воду в этих реках, а именно: Ганга, Синдху, Сарасвати, Шатадру, Витаста, Випаша, Чандрабхага, Сараю, Ямуна, Иравати, Девика, Куху, Гомати, Дхутапапа, Бахуда, Дришадвати, Каушики, Нисвара, Гандаки, Чакшушмати, Лохита — вот эти, вышедшие от подножия Химавата; Ведасмрити, Ведавати, Синдхупарна, Сачандана, Садачара, Рохипара, Чарманвати, Видиша, Ведатрайи — вот эти, рождённые от Париятры».
0d468e1ede89 · опубликовано 4 сент. 2026 г., 02:42:22 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Бхарата разделена на девять частей, и каждая «окружена океаном». Единая страна описана как девять островов, из которых один носит имя целого.
Жители названы двумя словами разом: «страны ариев и млеччхов». Разделение проведено, но обе половины поставлены в одну строку и пьют одни и те же реки.
Реки расписаны по горам, из которых вышли, — от Химавата, от Париятры. Земля здесь всякий раз описывается сверху вниз: гора, река, люди.