Īśvara
अन्यथा नाप्नुयात् सिद्धिमेवमेतन्न संशयः ॥ येन यद्यादृशं पुण्यं कृतं तीर्थे प्रयत्नतः
भजते मनुजः सिद्धिमात्मभावेन तादृशीम् ॥ मम क्षेत्रप्रवेशे च भूमिः संसारनाशिनी
इन्द्रस्यैव पुरी रम्या यथा नाकेऽमरावती ॥ जम्बूद्वीपे तथोत्कृष्टा मथुरा मम वल्लभा
विंशतिर्योजनानां हि माथुरं मम मण्डलम् ॥ पदे पदेऽश्वमेधानां फलं नात्र विचारणा
न मया कथितं देवि ब्रह्मणश्च महात्मनः ॥ रुद्रस्य न मया पूर्वं कथितं च वसुन्धरे
मया सुगोपितं पूर्वं गुह्याद्गुह्यतरं परम् ॥ अत्र क्षेत्रे पुरी रम्या सर्वरत्नविभूषिता
anyathā nāpnuyāt siddhimevametanna saṃśayaḥ || yena yadyādṛśaṃ puṇyaṃ kṛtaṃ tīrthe prayatnataḥ
bhajate manujaḥ siddhimātmabhāvena tādṛśīm || mama kṣetrapraveśe ca bhūmiḥ saṃsāranāśinī
indrasyaiva purī ramyā yathā nāke'marāvatī || jambūdvīpe tathotkṛṣṭā mathurā mama vallabhā
viṃśatiryojanānāṃ hi māthuraṃ mama maṇḍalam || pade pade'śvamedhānāṃ phalaṃ nātra vicāraṇā
na mayā kathitaṃ devi brahmaṇaśca mahātmanaḥ || rudrasya na mayā pūrvaṃ kathitaṃ ca vasundhare
mayā sugopitaṃ pūrvaṃ guhyādguhyataraṃ param || atra kṣetre purī ramyā sarvaratnavibhūṣitā
«„Иначе не обретёт он совершенства; так это, нет сомнения“. Кем какое и каково святое совершено в тиртхе со тщанием, — такое же совершенство обретает человек по своему настрою. И при входе в Моё поле земля уничтожает круговорот. Как на небе прекрасный город Индры Амаравати, — так превосходна на Джамбудвипе Матхура, Мне любезная. Двадцать йоджан ведь Мой матхурский круг; на шагу за шагом плод ашвамедх, нет здесь раздумья. Не поведано Мною, о богиня, ни Брахме, великому душою, ни Рудре не поведано прежде, о Васундхара. Мною хорошо сокрыто прежде тайного тайнейшее, высшее. Здесь, в поле, город прекрасный, всеми самоцветами украшенный».
6a14d491c030 · опубликовано 4 сент. 2026 г., 11:27:16 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Сказано важное и легко пропускаемое: совершенство обретают «по своему настрою». Место одно, а плод у каждого свой.
Значит, обещанные ашвамедхи на каждом шагу — не механический счёт. Мера кладётся на то, с чем человек пришёл.
И Земле открывают то, чего не сказали ни Брахме, ни Рудре. Она спрашивала дольше всех — ей и отвечают полнее.