Īśvara
तस्यां तिष्ठन्ति तीर्थानि तानि वक्ष्यामि तच्छृणु ॥ षष्टिकोटिसहस्राणि षष्टिकोटिशतानि च
तीर्थसंख्या च वसुधे मथुरायां मयोदिता ॥ गोवर्द्धनं तथाक्रूरं द्वे कोटी दक्षिणोत्तरे
प्रस्कन्दनं च भाण्डीरं कुरुक्षेत्रसमानि षट् ॥ पुण्यात्पुण्यतरं श्रेष्ठमेतद्विश्रान्तिसंज्ञकम्
असिकुण्डं सवैकुण्ठं कोटितीर्थोत्तमं स्मृतम् ॥ अविमुक्तं सोमतीर्थं यमनं तिन्दुकं ततः
चक्रतीर्थं तथाक्रूरं द्वादशादित्यसंज्ञितम् ॥ एतत्पुण्यं पवित्रं च महापातकनाशनम्
कुरुक्षेत्राच्छतगुणं मथुरायां न संशयः ॥ ये पठन्ति महाभागाः शृण्वन्ति च समाहिताः
tasyāṃ tiṣṭhanti tīrthāni tāni vakṣyāmi tacchṛṇu || ṣaṣṭikoṭisahasrāṇi ṣaṣṭikoṭiśatāni ca
tīrthasaṃkhyā ca vasudhe mathurāyāṃ mayoditā || govarddhanaṃ tathākrūraṃ dve koṭī dakṣiṇottare
praskandanaṃ ca bhāṇḍīraṃ kurukṣetrasamāni ṣaṭ || puṇyātpuṇyataraṃ śreṣṭhametadviśrāntisaṃjñakam
asikuṇḍaṃ savaikuṇṭhaṃ koṭitīrthottamaṃ smṛtam || avimuktaṃ somatīrthaṃ yamanaṃ tindukaṃ tataḥ
cakratīrthaṃ tathākrūraṃ dvādaśādityasaṃjñitam || etatpuṇyaṃ pavitraṃ ca mahāpātakanāśanam
kurukṣetrācchataguṇaṃ mathurāyāṃ na saṃśayaḥ || ye paṭhanti mahābhāgāḥ śṛṇvanti ca samāhitāḥ
«В нём пребывают тиртхи; те изреку — то слушай. Шестьдесят коти тысяч и шестьдесят коти сотен — число тиртх, о Васудха, в Матхуре Мною названо. Говардхана и Акрура — две вершины, южная и северная; Праскандана и Бхандира — шесть, равных Курукшетре. Святейшее из святого, наилучшее — это, именуемое Вишранти; Асикунда с Вайкунтхой, Коти-тиртха наилучшая помянута; Авимукта, Сома-тиртха, Ямана, Тиндука, затем Чакратиртха, так же Акрура, именуемая двенадцатью Адитьями. Это святое и очищающее, уничтожающее великие прегрешения; стократнее Курукшетры в Матхуре, нет сомнения. Которые читают, великие долею, и слушают сосредоточенные...»
9f121bfd3531 · опубликовано 4 сент. 2026 г., 11:27:16 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Число тиртх названо то же, что и длина земного круга в йоджанах. Город измерен мерою всей земли.
И шесть мест выделены как равные Курукшетре — самому чтимому полю дхармы. Прочее же объявлено стократ выше него.
Спор со старшими святынями книга ведёт открыто и до конца. Ни разу не сказано «не хуже» — всегда «выше».