Yama
स्वदारनिरता दान्ताः परदारविवर्जकाः ॥ सर्वभूतात्मभूताश्च सर्वभूतानुकम्पकाः
न गच्छन्ति तु तं देशं पापिष्ठं तमसावृतम् ॥ यातनास्थानसंपूर्णं हाहाकारभयाकुलम्
ज्ञानवन्तो द्विजा ये च ये च विद्यां पराङ्गताः ॥ उदासीना न गच्छन्ति स्वाम्यर्थे च हता नराः
न गच्छन्त्यत्र दातारः सर्वभूतहिते रताः ॥ शुश्रूषका मातृपित्रोर्न गच्छन्ति च ये नराः
तिलान् गां च हिरण्यं च पृथिवीं चापि शाश्वतीम् ॥ ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति न गच्छन्ति न संशयः
यथोक्तं यजमानाश्च सत्रयाजिन एव च ॥ चातुर्मास्यकरा ये च ये द्विजाः आहिताग्नयः
गुरुचित्तानुपालाश्च कृतिनो मौनयन्त्रिताः ॥ नित्यस्वाध्यायिनो दान्ताः सदा सभ्याश्च ये नराः
svadāraniratā dāntāḥ paradāravivarjakāḥ || sarvabhūtātmabhūtāśca sarvabhūtānukampakāḥ
na gacchanti tu taṃ deśaṃ pāpiṣṭhaṃ tamasāvṛtam || yātanāsthānasaṃpūrṇaṃ hāhākārabhayākulam
jñānavanto dvijā ye ca ye ca vidyāṃ parāṅgatāḥ || udāsīnā na gacchanti svāmyarthe ca hatā narāḥ
na gacchantyatra dātāraḥ sarvabhūtahite ratāḥ || śuśrūṣakā mātṛpitrorna gacchanti ca ye narāḥ
tilān gāṃ ca hiraṇyaṃ ca pṛthivīṃ cāpi śāśvatīm || brāhmaṇebhyaḥ prayacchanti na gacchanti na saṃśayaḥ
yathoktaṃ yajamānāśca satrayājina eva ca || cāturmāsyakarā ye ca ye dvijāḥ āhitāgnayaḥ
gurucittānupālāśca kṛtino maunayantritāḥ || nityasvādhyāyino dāntāḥ sadā sabhyāśca ye narāḥ
«Своей женою довольные, обузданные, чужих жён избегающие, и всем существам как себе ставшие, ко всем существам сострадательные — не идут в ту страну грешнейшую, тьмою покрытую, местами мук наполненную, воплями и страхом смятенную. Обладающие знанием дваждырождённые, и которые знание прошли до конца, беспристрастные не идут; и ради господина убитые люди. Не идут сюда дающие, в благе всех существ усердные; прислуживающие матери и отцу люди не идут. Кунжут, и корову, и золото, и землю вечную брахманам дарят — не идут, нет сомнения. Как сказано, и жертвователи, саттру совершающие, и чатурмасью творящие, и дваждырождённые, возжёгшие огонь; и волю наставника хранящие, деятельные, молчанием обузданные, постоянно повторяющие писание, обузданные всегда, и учтивые люди».
417ca742d23e · опубликовано 4 сент. 2026 г., 15:46:47 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Сильнее всего сказано об одном: «всем существам как себе ставшие». Это не обряд и не запрет, а перемена взгляда, из которой всё остальное следует само.
Рядом с саттрой и чатурмасьей стоит «учтивый». Вежливость приравнена к обряду, потому что и она даётся усилием.
Особо назван прислуживающий матери и отцу. Уход за стариками поставлен в один список с жертвоприношением — и стоит там не последним.