Вишну-пурана
«Я родился вашим родичем» и хоровод раса5.13.42-50
893 / 1027
Вишну-пурана · 5.13.42-50
Деванагари

निवृत्तास् तास् ततो गोप्यो निराशाः कृष्णदर्शने यमुनातीरम् आगम्य जगुस् तच्चरितं तदा ।
ततो ददृशुर् आयान्तं विकासिमुखपङ्कजम् गोप्यस् त्रैलोक्यगोप्तारं कृष्णम् अक्लिष्टचेष्टितम् ।
काचिद् आलोक्य गोविन्दम् आयान्तम् अतिहर्षिता कृष्ण कृष्णेति कृष्णेति प्राह नान्यद् उदीरयत् ।
काचिद् भ्रूभङ्गुरं कृत्वा ललाटफलकं हरिम् विलोक्य नेत्रभृङ्गाभ्यां पपौ तन्मुखपङ्कजम् ।
काचिद् आलोक्य गोविन्दं निमीलितविलोचना तस्यैव रूपं ध्यायन्ती योगारूढेव चाबभौ ।
ततः काश्चित्प्रियालापैः काश्चिद् भ्रूभङ्गवीक्षितैः निन्ये ऽनुनयम् अन्याश् च करस्पर्शेन माधवः ।
ताभिः प्रसन्नचित्ताभिर् गोपीभिः सह सादरम् रराम रासगोष्ठीभिर् उदारचरितो हरिः ।
रासमण्डलबन्धो ऽपि कृष्णपार्श्वम् अनुज्झता गोपीजनेन नैवाभूद् एकस्थानस्थिरात्मना ।
हस्ते प्रगृह्य चैकैकां गोपिकां रासमण्डले चकार तत्करस्पर्शनिमीलितदृशं हरिः ।

Транслитерация (IAST)

nivṛttās tās tato gopyo nirāśāḥ kṛṣṇadarśane yamunātīram āgamya jagus taccaritaṃ tadā /
tato dadṛśur āyāntaṃ vikāsimukhapaṅkajam gopyas trailokyagoptāraṃ kṛṣṇam akliṣṭaceṣṭitam /
kācid ālokya govindam āyāntam atiharṣitā kṛṣṇa kṛṣṇeti kṛṣṇeti prāha nānyad udīrayat /
kācid bhrūbhaṅguraṃ kṛtvā lalāṭaphalakaṃ harim vilokya netrabhṛṅgābhyāṃ papau tanmukhapaṅkajam /
kācid ālokya govindaṃ nimīlitavilocanā tasyaiva rūpaṃ dhyāyantī yogārūḍheva cābabhau /
tataḥ kāścitpriyālāpaiḥ kāścid bhrūbhaṅgavīkṣitaiḥ ninye 'nunayam anyāś ca karasparśena mādhavaḥ /
tābhiḥ prasannacittābhir gopībhiḥ saha sādaram rarāma rāsagoṣṭhībhir udāracarito hariḥ /
rāsamaṇḍalabandho 'pi kṛṣṇapārśvam anujjhatā gopījanena naivābhūd ekasthānasthirātmanā /
haste pragṛhya caikaikāṃ gopikāṃ rāsamaṇḍale cakāra tatkarasparśanimīlitadṛśaṃ hariḥ /

Пословный перевод
СанскритIASTЗначение
निवृत्ताःnivṛttāḥворотившиеся
ताःtāḥте
ततःtataḥзатем
गोप्यःgopyaḥпастушки
निराशाःnirāśāḥутратившие надежду
कृष्ण-दर्शनेkṛṣṇa-darśaneна лицезрение Кришны
यमुना-तीरम्yamunā-tīramна берег Ямуны
आगम्यāgamyaпридя
जगुःjaguḥвоспели
तत्-चरितम्tat-caritamего деяния
तदाtadāтогда
ततःtataḥзатем
ददृशुःdadṛśuḥувидели
आयान्तम्āyāntamидущего
विकासि-मुख-पङ्कजम्vikāsi-mukha-paṅkajamс расцветшим лотосом лица
गोप्यःgopyaḥпастушки
त्रैलोक्य-गोप्तारम्trailokya-goptāramхранителя трёх миров
कृष्णम्kṛṣṇamКришну
अक्लिष्ट-चेष्टितम्akliṣṭa-ceṣṭitamдеющего без труда
काचित्kācitиная
आलोक्यālokyaувидев
गोविन्दम्govindamГовинду
आयान्तम्āyāntamидущего
अति-हर्षिताati-harṣitāвесьма обрадованная
कृष्णkṛṣṇaКришна
कृष्णkṛṣṇaКришна
इतिitiтак
प्राहprāhaговорила
naне
अन्यत्anyatиного
उदीरयत्udīrayatпроизносила
काचित्kācitиная
भ्रू-भङ्गुरम्bhrū-bhaṅguramсо сдвинутыми бровями
कृत्वाkṛtvāсотворив
ललाट-फलकम्lalāṭa-phalakamлоб
हरिम्harimХари
विलोक्यvilokyaувидев
नेत्र-भृङ्गाभ्याम्netra-bhṛṅgābhyāmдвумя пчёлами очей
पपौpapauиспила
तत्-मुख-पङ्कजम्tat-mukha-paṅkajamлотос его лица
काचित्kācitиная
निमीलित-विलोचनाnimīlita-vilocanāс закрытыми очами
तस्यtasyaего
एवevaже
रूपम्rūpamоблик
ध्यायन्तीdhyāyantīсозерцающая
योग-आरूढाyoga-ārūḍhāвзошедшая на ступень йоги
इवivaсловно
caи
अबभौababhauявилась
ततःtataḥзатем
काश्चित्kāścitиных
प्रिय-आलापैःpriya-ālāpaiḥласковыми речами
काश्चित्kāścitиных
भ्रू-भङ्ग-वीक्षितैःbhrū-bhaṅga-vīkṣitaiḥвзглядами из-под сведённых бровей
निन्येninyeпривёл
अनुनयम्anunayamк примирению
अन्याःanyāḥиных
caи
कर-स्पर्शेनkara-sparśenaкасанием руки
माधवःmādhavaḥМадхава
ताभिःtābhiḥс теми
प्रसन्न-चित्ताभिःprasanna-cittābhiḥс умиротворёнными сердцами
गोपीभिःgopībhiḥпастушками
सहsahaвместе
स-आदरम्sa-ādaramс почтением
ररामrarāmaвеселился
रास-गोष्ठीभिःrāsa-goṣṭhībhiḥсобраниями хоровода
उदार-चरितःudāra-caritaḥчьи деяния возвышенны
हरिःhariḥХари
रास-मण्डल-बन्धःrāsa-maṇḍala-bandhaḥсвязь круга хоровода
अपिapiхотя
कृष्ण-पार्श्वम्kṛṣṇa-pārśvamбок Кришны
अनुज्झताanujjhatāне оставляющим
गोपी-जनेनgopī-janenaлюдом пастушек
naне
एवevaже
अभूत्abhūtстала
एक-स्थान-स्थिर-आत्मनाeka-sthāna-sthira-ātmanāс сердцем, застывшим на одном месте
हस्तेhasteза руку
प्रगृह्यpragṛhyaвзяв
caи
एक-एकाम्eka-ekāmкаждую
गोपिकाम्gopikāmпастушку
रास-मण्डलेrāsa-maṇḍaleв круге хоровода
चकारcakāraсотворил
तत्-कर-स्पर्श-निमीलित-दृशम्tat-kara-sparśa-nimīlita-dṛśamс очами, закрывшимися от касания его руки
हरिःhariḥХари
Литературный перевод

Затем те пастушки, воротившиеся, утратившие надежду на лицезрение Кришны, придя на берег Ямуны, воспели тогда его деяния.

Затем пастушки увидели идущего Кришну, хранителя трёх миров, деющего без труда, с расцветшим лотосом лица.

Иная, увидев идущего Говинду, весьма обрадованная, говорила «Кришна, Кришна» и не произносила иного.

Иная, сотворив лоб со сдвинутыми бровями, увидев Хари, двумя пчёлами очей испила лотос его лица.

Иная, увидев Говинду, с закрытыми очами, созерцающая его облик, явилась словно взошедшая на ступень йоги.

Затем иных ласковыми речами, иных взглядами из-под сведённых бровей, а иных касанием руки Мадхава привёл к примирению.

И с теми пастушками, с умиротворёнными сердцами, Хари, чьи деяния возвышенны, с почтением веселился собраниями хоровода.

И связь круга хоровода не стала бы возможна с людом пастушек, не оставляющим бока Кришны, с сердцем, застывшим на одном месте, —

и, взяв за руку каждую пастушку в круге хоровода, Хари сотворил её с очами, закрывшимися от касания его руки.

Версия

a9543310493a · опубликовано 22 авг. 2026 г., 08:24:44 UTC

Доступно наRU

Листайте стихи клавишами