इत्य् एष कथितः सम्यक् तृतीयः प्रतिसंचरः आत्यन्तिको विमुक्तिर् या लयो ब्रह्मणि शाश्वते ।
सर्गश् च प्रतिसर्गश् च वंशो मन्वन्तराणि च वंशानुचरितं चैव भवतो गदितं मया ।
पुराणं वैष्णवं त्व् एतत् सर्वकिल्बिषनाशनम् विशिष्टं सर्वशास्त्रेभ्यः पुरुषार्थोपपादकम् ।
तुभ्यं यथावन् मैत्रेय प्रोक्तं शुश्रूषवे ऽव्ययम् यद् अन्यद् अपि वक्तव्यं तत् पृच्छाद्य वदामि ते ।
भगवन् कथितं सर्वं यत् पृष्टो ऽसि मया मुने श्रुतं चैतन् मया भक्त्या नान्यत् प्रष्टव्यम् अस्ति मे ।
विच्छिन्नाः सर्वसंदेहा वैमल्यं मनसः कृतम् त्वत्प्रसादान् मया ज्ञाता उत्पत्तिस्थितिसंयमाः ।
ज्ञातश् चतुर्विधो राशिः शक्तिश् च त्रिविधा गुरो विज्ञाता चापि कार्त्स्न्येन त्रिविधा भावभावना ।
त्वत्प्रसादान् मया ज्ञातं ज्ञेयैर् अन्यैर् अलं द्विज यथैतद् अखिलं विष्णोर् जगन् न व्यतिरिच्यते ।
कृतार्थो ऽस्म्य् अपसंदेहस् त्वत्प्रसादान् महामुने वर्णधर्मादयो धर्मा विदिता यद् अशेषतः ।
प्रवृत्तं च निवृत्तं च ज्ञातं कर्म मयाखिलम् प्रसीद विप्रप्रवर नान्यत् प्रष्टव्यम् अस्ति मे ।
यद् अस्य कथनायासैर् योजितो ऽसि मया गुरो तत् क्षम्यतां विशेषो ऽस्ति न सतां पुत्रशिष्ययोः ।
ity eṣa kathitaḥ samyak tṛtīyaḥ pratisaṃcaraḥ ātyantiko vimuktir yā layo brahmaṇi śāśvate /
sargaś ca pratisargaś ca vaṃśo manvantarāṇi ca vaṃśānucaritaṃ caiva bhavato gaditaṃ mayā /
purāṇaṃ vaiṣṇavaṃ tv etat sarvakilbiṣanāśanam viśiṣṭaṃ sarvaśāstrebhyaḥ puruṣārthopapādakam /
tubhyaṃ yathāvan maitreya proktaṃ śuśrūṣave 'vyayam yad anyad api vaktavyaṃ tat pṛcchādya vadāmi te /
bhagavan kathitaṃ sarvaṃ yat pṛṣṭo 'si mayā mune śrutaṃ caitan mayā bhaktyā nānyat praṣṭavyam asti me /
vicchinnāḥ sarvasaṃdehā vaimalyaṃ manasaḥ kṛtam tvatprasādān mayā jñātā utpattisthitisaṃyamāḥ /
jñātaś caturvidho rāśiḥ śaktiś ca trividhā guro vijñātā cāpi kārtsnyena trividhā bhāvabhāvanā /
tvatprasādān mayā jñātaṃ jñeyair anyair alaṃ dvija yathaitad akhilaṃ viṣṇor jagan na vyatiricyate /
kṛtārtho 'smy apasaṃdehas tvatprasādān mahāmune varṇadharmādayo dharmā viditā yad aśeṣataḥ /
pravṛttaṃ ca nivṛttaṃ ca jñātaṃ karma mayākhilam prasīda viprapravara nānyat praṣṭavyam asti me /
yad asya kathanāyāsair yojito 'si mayā guro tat kṣamyatāṃ viśeṣo 'sti na satāṃ putraśiṣyayoḥ /
«Так рассказано, как должно, третье растворение — окончательное, освобождение, которое есть растворение в вечном Брахмане.
Творение и воссоздание, роды и манвантары, а также деяния родов сказаны тебе мною.
А эта вишнуева пурана уничтожает все грехи, превосходит все науки и доставляет цель человека.
Тебе, желающему слушать, изложена она как должно, о Майтрея, неубывающая; а что иное должно быть сказано, о том спрашивай ныне — скажу тебе.»
«О владыка, рассказано всё, о чём ты был мною спрошен, о отшельник; и это услышано мною с преданностью — нет у меня иного, о чём спросить.
Рассечены все сомнения, сотворена чистота ума; по твоей милости познаны мною возникновение, стояние и свёртывание.
Познан четвероякий разряд и троякая сила, о наставник; познано в полноте и троякое помышление о бытии.
По твоей милости познано мною, о дваждырождённый, — довольно иного познаваемого, — как этот весь мир не отличается от Вишну.
Достигший цели я, без сомнений, по твоей милости, о великий отшельник; ибо познаны без остатка дхармы варн и прочие уставы.
Познано мною всё деяние — и деятельное, и отрешённое; будь милостив, о лучший из брахманов: нет у меня иного, о чём спросить.
А что утруждён ты мною трудами этого рассказывания, о наставник, — то да будет прощено: у добрых нет различия между сыном и учеником.»
2afa5f6dcb97 · опубликовано 22 авг. 2026 г., 10:33:11 UTC
Доступно наRUЛистайте стихи клавишами
Учитель сам предлагает спрашивать ещё.
Книга кончена — а он говорит: «что иное должно быть сказано, о том спрашивай». Не закрывает дверь, а оставляет открытой.
И Майтрея отвечает не восторгом, а отчётом: сомнения рассечены, чистота ума сотворена, познано возникновение, стояние, свёртывание. Он перечисляет, что понял, как отчитываются в сделанном.
А главное, что он вынес, уместилось в одну строку: весь этот мир не отличается от Вишну. Ради этого и был весь рассказ.
И просит он прощения за то, что утомил рассказчика. А ему отвечено лучшим, что можно сказать ученику: у добрых нет различия между сыном и учеником.