诃利世系
Прадьюмна убивает Шамбару и возвращается к РукминиHV 99.11-25
516 / 607
诃利世系 · HV 99.11-25
天城文

प्रसज्जन्तीं तु तां देवीं बभाषे चारुहासिनीम् मातृभावं परित्यज्य किम् एवं वर्तसे ऽन्यथा ॥
अहो दुष्टस्वभावासि स्त्रीत्वेन चलमानसा या पुत्रभावम् उत्सृज्य मयि कामात् प्रवर्तसे ॥
ननु ते ऽहं सुतः सौम्ये को ऽयं शीलव्यतिक्रमः तत् त्वम् इच्छाम्य् अहं देवि कथितं कस् त्व् अयं विधिः ॥
विद्युत्संपातचपलः स्वभावः खलु योषिताम् या नरेषु प्रसज्जन्ते नगाग्रेषु घना इव ॥
यदि ते ऽहं सुतः सौम्ये यदि वा नात्मजः शुभे कथितं तत् त्वम् इच्छामि किम् इदं ते चिकीर्षितम् ॥
एवम् उक्ता तु सा भीरुः कामेन व्यथितेन्द्रिया प्रियं प्रोवाच वचनं विविक्ते केशवात्मजम् ॥
न त्वं मम सुतः सौम्य नापि ते शम्बरः पिता रूपवान् असि विक्रान्तस् त्वं जात्या वृष्णिनन्दनः पुत्रस् त्वं वासुदेवस्य रुक्मिण्या नन्दिवर्धनः ॥
दिवसे सप्तमे बालो जातमात्रो ऽपवाहितः सूतिकागारमध्यात् त्वं शिशुर् उत्तानशायितः ॥
मम भर्त्रा हृतो वीर बलवीर्यप्रवर्तिना पितुस् ते वासुदेवस्य धर्षयित्वा गृहं महत् पाकशासनकल्पस्य हृतस् त्वं शम्बरेण ह ॥
सा च ते करुणं माता त्वां बालम् अनुशोचती अत्यर्थं श्राम्यते वीर विवत्सा सौरभी यथा ॥
स हि शक्राद् अपि महान् पिता ते गरुडध्वजः इह त्वां नाभिजानाति बालम् एवापवाहितम् ॥
कान्त वृष्णिकुमारस् त्वं न हि त्वं शम्बरात्मजः वीर नैवंविधान् पुत्रान् दानवा जनयन्ति हि ॥
ततो ऽहं कामयामि त्वां न हि त्वं जनितो मया रूपं ते सौम्य पश्यन्ती सीदामि हृदि दुर्बला ॥
यन् मे व्यवसितं कान्त यच् च मे हृदि वर्तते तन्मे मनसि वार्ष्णेय प्रतिसंधातुम् अर्हसि ॥
एष ते कथितः सौम्य सद्भावस् त्वयि यो मम यथा न मम पुत्रस् त्वं न पुत्रः शम्बरस्य च ॥

转写 (IAST)

prasajjantīṃ tu tāṃ devīṃ babhāṣe cāruhāsinīm mātṛbhāvaṃ parityajya kim evaṃ vartase 'nyathā ||
aho duṣṭasvabhāvāsi strītvena calamānasā yā putrabhāvam utsṛjya mayi kāmāt pravartase ||
nanu te 'haṃ sutaḥ saumye ko 'yaṃ śīlavyatikramaḥ tat tvam icchāmy ahaṃ devi kathitaṃ kas tv ayaṃ vidhiḥ ||
vidyutsaṃpātacapalaḥ svabhāvaḥ khalu yoṣitām yā nareṣu prasajjante nagāgreṣu ghanā iva ||
yadi te 'haṃ sutaḥ saumye yadi vā nātmajaḥ śubhe kathitaṃ tat tvam icchāmi kim idaṃ te cikīrṣitam ||
evam uktā tu sā bhīruḥ kāmena vyathitendriyā priyaṃ provāca vacanaṃ vivikte keśavātmajam ||
na tvaṃ mama sutaḥ saumya nāpi te śambaraḥ pitā rūpavān asi vikrāntas tvaṃ jātyā vṛṣṇinandanaḥ putras tvaṃ vāsudevasya rukmiṇyā nandivardhanaḥ ||
divase saptame bālo jātamātro 'pavāhitaḥ sūtikāgāramadhyāt tvaṃ śiśur uttānaśāyitaḥ ||
mama bhartrā hṛto vīra balavīryapravartinā pitus te vāsudevasya dharṣayitvā gṛhaṃ mahat pākaśāsanakalpasya hṛtas tvaṃ śambareṇa ha ||
sā ca te karuṇaṃ mātā tvāṃ bālam anuśocatī atyarthaṃ śrāmyate vīra vivatsā saurabhī yathā ||
sa hi śakrād api mahān pitā te garuḍadhvajaḥ iha tvāṃ nābhijānāti bālam evāpavāhitam ||
kānta vṛṣṇikumāras tvaṃ na hi tvaṃ śambarātmajaḥ vīra naivaṃvidhān putrān dānavā janayanti hi ||
tato 'haṃ kāmayāmi tvāṃ na hi tvaṃ janito mayā rūpaṃ te saumya paśyantī sīdāmi hṛdi durbalā ||
yan me vyavasitaṃ kānta yac ca me hṛdi vartate tanme manasi vārṣṇeya pratisaṃdhātum arhasi ||
eṣa te kathitaḥ saumya sadbhāvas tvayi yo mama yathā na mama putras tvaṃ na putraḥ śambarasya ca ||

逐字释义
梵语IAST释义
प्रसज्जन्तीं तु तां देवींprasajjantīṃ tu tāṃ devīṃпристающую же ту богиню; к этой богине, привязавшейся
बभाषे चारुहासिनीम्babhāṣe cāruhāsinīmсказал прекрасно улыбающейся; он сказал прекрасносмеющейся
मातृभावं परित्यज्यmātṛbhāvaṃ parityajyaматеринское чувство оставив; оставив материнское отношение
किम् एवं वर्तसे ऽन्यथाkim evaṃ vartase 'nyathāпочему так ведёшься иначе; почему ведёшь себя иначе
अहो दुष्टस्वभावासिaho duṣṭasvabhāvāsiувы, дурной природы ты; увы, ты дурного нрава
स्त्रीत्वेन चलमानसाstrītvena calamānasāженственностью с колеблющимся умом; с женски переменчивым умом
या पुत्रभावम् उत्सृज्यyā putrabhāvam utsṛjyaкоторая сыновнее чувство оставив; ты, оставив чувство к сыну
मयि कामात् प्रवर्तसेmayi kāmāt pravartaseко мне из страсти обращаешься; из страсти обращаешься ко мне
ननु ते ऽहं सुतःnanu te 'haṃ sutaḥразве я тебе сын; разве я не твой сын
सौम्ये को ऽयंsaumye ko 'yaṃкроткая, что это; о кроткая, что это
शीलव्यतिक्रमःśīlavyatikramaḥнарушение поведения; нарушение доброго нрава
तत् त्वम् इच्छाम्य् अहंtat tvam icchāmy ahaṃто от тебя желаю я; я хочу от тебя
देवि कथितं कस् त्व् अयंdevi kathitaṃ kas tv ayaṃбогиня, сказанное, что это; богиня, объясни, что это
विधिःvidhiḥправило; порядок
विद्युत्संपातचपलःvidyutsaṃpātacapalaḥмолнией падающей непостоянный; непостоянен как молния
स्वभावः खलु योषिताम्svabhāvaḥ khalu yoṣitāmнрав ведь женщин; нрав женщин
या नरेषु प्रसज्जन्तेyā nareṣu prasajjanteкоторые к мужчинам привязываются; когда они привязываются к мужчинам
नगाग्रेषु घना इवnagāgreṣu ghanā ivaкак облака к вершинам гор; словно облака к вершинам гор
यदि ते ऽहं सुतःyadi te 'haṃ sutaḥесли тебе я сын; если я твой сын
सौम्ये यदि वा नात्मजःsaumye yadi vā nātmajaḥкроткая, или если не сын; о кроткая, или не сын
शुभे कथितं तत्śubhe kathitaṃ tatпрекрасная, сказанное то; прекрасная, скажи это
त्वम् इच्छामिtvam icchāmiот тебя желаю; я хочу от тебя
किम् इदं ते चिकीर्षितम्kim idaṃ te cikīrṣitamчто это тобой желаемое; что ты хочешь сделать
एवम् उक्ता तु सा भीरुःevam uktā tu sā bhīruḥтак сказанная же та робкая; так спрошенная, робкая
कामेन व्यथितेन्द्रियाkāmena vyathitendriyāстрастью потрясёнными чувствами; с чувствами, потрясёнными любовью
प्रियं प्रोवाच वचनंpriyaṃ provāca vacanaṃлюбезное сказала слово; сказала приятные слова
विविक्ते केशवात्मजम्vivikte keśavātmajamнаедине сыну Кешавы; сыну Кешавы наедине
न त्वं मम सुतःna tvaṃ mama sutaḥне ты мой сын; ты не мой сын
सौम्य नापि तेsaumya nāpi teкроткий, и не твой; о кроткий, и не твой
शम्बरः पिताśambaraḥ pitāШамбара отец; отец Шамбара
रूपवान् असि विक्रान्तस्rūpavān asi vikrāntasкрасив ты, доблестный; ты прекрасен и доблестен
त्वं जात्या वृष्णिनन्दनःtvaṃ jātyā vṛṣṇinandanaḥты рождением радость Вришни; по рождению ты радость Вришни
पुत्रस् त्वं वासुदेवस्यputras tvaṃ vāsudevasyaсын ты Васудевы; ты сын Васудевы
रुक्मिण्या नन्दिवर्धनःrukmiṇyā nandivardhanaḥРукмини, радость увеличивающий; утешение Рукмини
दिवसे सप्तमे बालोdivase saptame bāloна день седьмой младенец; на седьмой день младенцем
जातमात्रो ऽपवाहितःjātamātro 'pavāhitaḥтолько родившийся, унесён; только рождённый, ты был унесён
सूतिकागारमध्यात् त्वंsūtikāgāramadhyāt tvaṃиз середины родильного дома ты; из родильных покоев
शिशुर् उत्तानशायितःśiśur uttānaśāyitaḥмладенец, лежащий навзничь; младенцем, лежащим на спине
मम भर्त्रा हृतो वीरmama bhartrā hṛto vīraмоим мужем похищен, герой; мой муж похитил тебя
बलवीर्यप्रवर्तिनाbalavīryapravartināсилой и доблестью действующим; действуя силой и доблестью
पितुस् ते वासुदेवस्यpitus te vāsudevasyaотца твоего Васудевы; твоего отца Васудевы
धर्षयित्वा गृहं महत्dharṣayitvā gṛhaṃ mahatоскорбив великий дом; ворвавшись в великий дом
पाकशासनकल्पस्यpākaśāsanakalpasyaподобного Пакашасане; подобного Индре
हृतस् त्वं शम्बरेण हhṛtas tvaṃ śambareṇa haпохищен ты Шамбарой; ты был похищен Шамбарой
सा च ते करुणंsā ca te karuṇaṃи она твоя жалобно; и твоя мать жалобно
माता त्वां बालम् अनुशोचतीmātā tvāṃ bālam anuśocatīмать тебя младенца оплакивает; оплакивает тебя, младенца
अत्यर्थं श्राम्यते वीरatyarthaṃ śrāmyate vīraчрезмерно мучится, герой; сильно истощается, герой
विवत्सा सौरभी यथाvivatsā saurabhī yathāкак корова без телёнка; как корова без телёнка
स हि शक्राद् अपि महान्sa hi śakrād api mahānон ведь больше даже Шакры; он даже больше Шакры
पिता ते गरुडध्वजःpitā te garuḍadhvajaḥотец твой Гарудадхваджа; твой отец, Гарудадхваджа
इह त्वां नाभिजानातिiha tvāṃ nābhijānātiздесь тебя не узнаёт; здесь не знает тебя
बालम् एवापवाहितम्bālam evāpavāhitamмладенцем именно унесённого; унесённого ещё младенцем
कान्त वृष्णिकुमारस् त्वंkānta vṛṣṇikumāras tvaṃдорогой, царевич Вришни ты; любимый, ты царевич Вришни
न हि त्वं शम्बरात्मजःna hi tvaṃ śambarātmajaḥведь ты не сын Шамбары; ты не сын Шамбары
वीर नैवंविधान् पुत्रान्vīra naivaṃvidhān putrānгерой, не таких сыновей; герой, таких сыновей
दानवा जनयन्ति हिdānavā janayanti hiданавы рождают ведь; данавы не рождают
ततो ऽहं कामयामि त्वांtato 'haṃ kāmayāmi tvāṃпоэтому я желаю тебя; поэтому я люблю тебя
न हि त्वं जनितो मयाna hi tvaṃ janito mayāведь ты не рождён мной; ведь я тебя не родила
रूपं ते सौम्य पश्यन्तीrūpaṃ te saumya paśyantīкрасоту твою, кроткий, видя; глядя на твою красоту
सीदामि हृदि दुर्बलाsīdāmi hṛdi durbalāизнемогаю в сердце слабая; я слабею сердцем
यन् मे व्यवसितं कान्तyan me vyavasitaṃ kāntaчто мной решено, любимый; что я решила, любимый
यच् च मे हृदि वर्ततेyac ca me hṛdi vartateи что в моём сердце находится; и что в моём сердце
तन्मे मनसि वार्ष्णेयtanme manasi vārṣṇeyaто в моём уме, Варшнея; это, о Варшнея
प्रतिसंधातुम् अर्हसिpratisaṃdhātum arhasiсоединить должен; ты должен понять
एष ते कथितः सौम्यeṣa te kathitaḥ saumyaэто тебе сказано, кроткий; это сказано тебе
सद्भावस् त्वयि यो ममsadbhāvas tvayi yo mamaистинное чувство к тебе моё; моё истинное чувство к тебе
यथा न मम पुत्रस् त्वंyathā na mama putras tvaṃкак ты не мой сын; что ты не мой сын
न पुत्रः शम्बरस्य चna putraḥ śambarasya caи не сын Шамбары; и не сын Шамбары
译文

Прадьюмна сказал этой прекрасносмеющейся богине, которая к нему привязалась: «Оставив материнское отношение, почему ты ведёшь себя иначе? Увы, ты дурного нрава и с переменчивым женским умом: оставив чувство к сыну, ты из страсти обращаешься ко мне. Разве я не твой сын, о кроткая? Что это за нарушение доброго поведения? Богиня, я хочу, чтобы ты объяснила, что это за порядок. Нрав женщин непостоянен, словно падение молнии: они привязываются к мужчинам, как облака к вершинам гор. Если я твой сын, о кроткая, или если я не твой сын, о прекрасная, скажи мне: что ты хочешь сделать?» Так спрошенная, робкая Маявати, чьи чувства были потрясены любовью, наедине сказала сыну Кешавы приятные слова: «О кроткий, ты не мой сын, и Шамбара не твой отец. Ты красив, доблестен, по рождению ты радость Вришни; ты сын Васудевы и утешение Рукмини. На седьмой день после рождения, когда ты лежал младенцем на спине в родильных покоях, тебя унесли. О герой, мой муж, действуя силой и доблестью, ворвался в великий дом твоего отца Васудевы, подобного Индре, и похитил тебя. Твоя мать жалобно оплакивает тебя, младенца, и, о герой, сильно мучится, как корова без телёнка. Твой отец, Гарудадхваджа, даже больше Шакры, но он не знает тебя здесь, унесённого ещё младенцем. О любимый, ты царевич Вришни, а не сын Шамбары; данавы не рождают таких сыновей. Поэтому я люблю тебя: ведь я тебя не родила. Видя твою красоту, о кроткий, я слабею сердцем. О любимый Варшнея, ты должен понять то, что я решила, и то, что находится в моём сердце. Так я сказала тебе моё истинное чувство к тебе: ты не мой сын и не сын Шамбары».

版本

f6fe3ef4d8fd · 发布于 2026年6月22日 05:33:55 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂