摩诃婆罗多
Bṛhadaśva-āgamana-parva (The Arrival of Brihadashva)3.49.35-42
2993 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.49.35-42
天城文

बृहदश्व उवाच
यद् ब्रवीषि महाराज न मत्तो विद्यते क्व चित् ॥
अल्पभाग्यतरः कश् चित् पुमान् अस्तीति पाण्डव ॥
अत्र ते कथयिष्यामि यदि शुश्रूषसे ऽनघ ॥
यस् त्वत्तो दुःखिततरो राजासीत् पृथिवीपते ॥
वैशंपायन उवाच
अथैनम् अब्रवीद् राजा ब्रवीतु भगवान् इति ॥
इमाम् अवस्थां संप्राप्तं श्रोतुम् इच्छामि पार्थिवम् ॥
बृहदश्व उवाच
शृणु राजन्न् अवहितः सह भ्रातृभिर् अच्युत ॥
यस् त्वत्तो दुःखिततरो राजासीत् पृथिवीपते ॥
निषधेषु महीपालो वीरसेन इति स्म ह ॥
तस्य पुत्रो ऽभवन् नाम्ना नलो धर्मार्थदर्शिवान् ॥
स निकृत्या जितो राजा पुष्करेणेति नः श्रुतम् ॥
वनवासम् अदुःखार्हो भार्यया न्यवसत् सह ॥
न तस्याश्वो न च रथो न भ्राता न च बान्धवाः ॥
वने निवसतो राजञ् शिष्यन्ते स्म कदा चन ॥
भवान् हि संवृतो वीरैर् भ्रातृभिर् देवसंमितैः ॥
ब्रह्मकल्पैर् द्विजाग्र्यैश् च तस्मान् नार्हसि शोचितुम् ॥

转写 (IAST)

bṛhadaśva uvāca
yad bravīṣi mahārāja na matto vidyate kva cit ||
alpabhāgyataraḥ kaś cit pumān astīti pāṇḍava ||
atra te kathayiṣyāmi yadi śuśrūṣase 'nagha ||
yas tvatto duḥkhitataro rājāsīt pṛthivīpate ||
vaiśaṃpāyana uvāca
athainam abravīd rājā bravītu bhagavān iti ||
imām avasthāṃ saṃprāptaṃ śrotum icchāmi pārthivam ||
bṛhadaśva uvāca
śṛṇu rājann avahitaḥ saha bhrātṛbhir acyuta ||
yas tvatto duḥkhitataro rājāsīt pṛthivīpate ||
niṣadheṣu mahīpālo vīrasena iti sma ha ||
tasya putro 'bhavan nāmnā nalo dharmārthadarśivān ||
sa nikṛtyā jito rājā puṣkareṇeti naḥ śrutam ||
vanavāsam aduḥkhārho bhāryayā nyavasat saha ||
na tasyāśvo na ca ratho na bhrātā na ca bāndhavāḥ ||
vane nivasato rājañ śiṣyante sma kadā cana ||
bhavān hi saṃvṛto vīrair bhrātṛbhir devasaṃmitaiḥ ||
brahmakalpair dvijāgryaiś ca tasmān nārhasi śocitum ||

逐字释义
梵语IAST释义
बृहदश्व उवाच यद् ब्रवीषि महाराज न मत्तो विद्यते क्व चित् ॥ अल्पभाग्यतरः कश् चित् पुमान् अस्तीति पाण्डव ॥ अत्र ते कथयिष्यामि यदि शुश्रूषसे ऽनघ ॥ यस् त्वत्तो दुःखिततरो राजासीत् पृथिवीपते ॥ वैशंपायन उवाच अथैनम् अब्रवीद् राजा ब्रवीतु भगवान् इति ॥ इमाम् अवस्थां संप्राप्तं श्रोतुम् इच्छामि पार्थिवम् ॥ बृहदश्व उवाच शृणु राजन्न् अवहितः सह भ्रातृभिर् अच्युत ॥ यस् त्वत्तो दुःखिततरो राजासीत् पृथिवीपते ॥ निषधेषु महीपालो वीरसेन इति स्म ह ॥ तस्य पुत्रो ऽभवन् नाम्ना नलो धर्मार्थदर्शिवान् ॥ स निकृत्या जितो राजा पुष्करेणेति नः श्रुतम् ॥ वनवासम् अदुःखार्हो भार्यया न्यवसत् सह ॥ न तस्याश्वो न च रथो न भ्राता न च बान्धवाः ॥ वने निवसतो राजञ् शिष्यन्ते स्म कदा चन ॥ भवान् हि संवृतो वीरैर् भ्रातृभिर् देवसंमितैः ॥ ब्रह्मकल्पैर् द्विजाग्र्यैश् च तस्मान् नार्हसि शोचितुम् ॥bṛhadaśva uvāca yad bravīṣi mahārāja na matto vidyate kva cit || alpabhāgyataraḥ kaś cit pumān astīti pāṇḍava || atra te kathayiṣyāmi yadi śuśrūṣase 'nagha || yas tvatto duḥkhitataro rājāsīt pṛthivīpate || vaiśaṃpāyana uvāca athainam abravīd rājā bravītu bhagavān iti || imām avasthāṃ saṃprāptaṃ śrotum icchāmi pārthivam || bṛhadaśva uvāca śṛṇu rājann avahitaḥ saha bhrātṛbhir acyuta || yas tvatto duḥkhitataro rājāsīt pṛthivīpate || niṣadheṣu mahīpālo vīrasena iti sma ha || tasya putro 'bhavan nāmnā nalo dharmārthadarśivān || sa nikṛtyā jito rājā puṣkareṇeti naḥ śrutam || vanavāsam aduḥkhārho bhāryayā nyavasat saha || na tasyāśvo na ca ratho na bhrātā na ca bāndhavāḥ || vane nivasato rājañ śiṣyante sma kadā cana || bhavān hi saṃvṛto vīrair bhrātṛbhir devasaṃmitaiḥ || brahmakalpair dvijāgryaiś ca tasmān nārhasi śocitum ||Brihadashva says he will tell of a king more unfortunate than Yudhishthira -- Nala, son of Virasena, defeated by the deceit of Pushkara, who lived in the forest with his wife without horse, chariot, brothers, or kin.
译文

Brihadashva said: "You say, great king, that there is no man more unfortunate than you, O son of Pandu. If you wish to hear, I will tell you of a king who was more unfortunate than you." Yudhishthira said: "Let the blessed one speak; I wish to hear of a king who reached such a state." Brihadashva said: "Listen attentively, O king, together with your brothers, unfailing one. Among the Nishadhas there ruled a lord of the earth named Virasena. To him was born a son named Nala, who saw clearly into righteousness and gain. We have heard that this king was defeated through deceit by Pushkara, and though he deserved no such suffering, he dwelt in the forest together with his wife. He had neither horse nor chariot, neither brother nor kinsman remaining to him while he lived in the forest, O king. But you are surrounded by heroic brothers equal to gods and by foremost twice-born equal to Brahma; therefore you ought not to grieve."

版本

936e53fcaa97 · 发布于 2026年7月16日 16:51:21 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂