摩诃婆罗多
Karkoṭaka-darśana-parva (Nala Meets Karkotaka)3.63.13-24
3040 / 15823
摩诃婆罗多 · 3.63.13-24
天城文

ततः कर्कोटको नागः सान्त्वयन् नलम् अब्रवीत् ॥
मया ते ऽन्तर्हितं रूपं न त्वा विद्युर् जना इति ॥
यत्कृते चासि विकृतो दुःखेन महता नल ॥
विषेण स मदीयेन त्वयि दुःखं निवत्स्यति ॥
विषेण संवृतैर् गात्रैर् यावत् त्वां न विमोक्ष्यति ॥
तावत् त्वयि महाराज दुःखं वै स निवत्स्यति ॥
अनागा येन निकृतस् त्वम् अनर्हो जनाधिप ॥
क्रोधाद् असूययित्वा तं रक्षा मे भवतः कृता ॥
न ते भयं नरव्याघ्र दंष्ट्रिभ्यः शत्रुतो ऽपि वा ॥
ब्रह्मविद्भ्यश् च भविता मत्प्रसादान् नराधिप ॥
राजन् विषनिमित्ता च न ते पीडा भविष्यति ॥
संग्रामेषु च राजेन्द्र शश्वज् जयम् अवाप्स्यसि ॥
गच्छ राजन्न् इतः सूतो बाहुको ऽहम् इति ब्रुवन् ॥
समीपम् ऋतुपर्णस्य स हि वेदाक्षनैपुणम् ॥
अयोध्यां नगरीं रम्याम् अद्यैव निषधेश्वर ॥
स ते ऽक्षहृदयं दाता राजाश्वहृदयेन वै ॥
इक्ष्वाकुकुलजः श्रीमान् मित्रं चैव भविष्यति ॥
भविष्यसि यदाक्षज्ञः श्रेयसा योक्ष्यसे तदा ॥
समेष्यसि च दारैस् त्वं मा स्म शोके मनः कृथाः ॥
राज्येन तनयाभ्यां च सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥
स्वरूपं च यदा द्रष्टुम् इच्छेथास् त्वं नराधिप ॥
संस्मर्तव्यस् तदा ते ऽहं वासश् चेदं निवासयेः ॥
अनेन वाससाच्छन्नः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे ॥
इत्य् उक्त्वा प्रददाव् अस्मै दिव्यं वासोयुगं तदा ॥
एवं नलं समादिश्य वासो दत्त्वा च कौरव ॥
नागराजस् ततो राजंस् तत्रैवान्तरधीयत ॥

转写 (IAST)

tataḥ karkoṭako nāgaḥ sāntvayan nalam abravīt ||
mayā te 'ntarhitaṃ rūpaṃ na tvā vidyur janā iti ||
yatkṛte cāsi vikṛto duḥkhena mahatā nala ||
viṣeṇa sa madīyena tvayi duḥkhaṃ nivatsyati ||
viṣeṇa saṃvṛtair gātrair yāvat tvāṃ na vimokṣyati ||
tāvat tvayi mahārāja duḥkhaṃ vai sa nivatsyati ||
anāgā yena nikṛtas tvam anarho janādhipa ||
krodhād asūyayitvā taṃ rakṣā me bhavataḥ kṛtā ||
na te bhayaṃ naravyāghra daṃṣṭribhyaḥ śatruto 'pi vā ||
brahmavidbhyaś ca bhavitā matprasādān narādhipa ||
rājan viṣanimittā ca na te pīḍā bhaviṣyati ||
saṃgrāmeṣu ca rājendra śaśvaj jayam avāpsyasi ||
gaccha rājann itaḥ sūto bāhuko 'ham iti bruvan ||
samīpam ṛtuparṇasya sa hi vedākṣanaipuṇam ||
ayodhyāṃ nagarīṃ ramyām adyaiva niṣadheśvara ||
sa te 'kṣahṛdayaṃ dātā rājāśvahṛdayena vai ||
ikṣvākukulajaḥ śrīmān mitraṃ caiva bhaviṣyati ||
bhaviṣyasi yadākṣajñaḥ śreyasā yokṣyase tadā ||
sameṣyasi ca dārais tvaṃ mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ ||
rājyena tanayābhyāṃ ca satyam etad bravīmi te ||
svarūpaṃ ca yadā draṣṭum icchethās tvaṃ narādhipa ||
saṃsmartavyas tadā te 'haṃ vāsaś cedaṃ nivāsayeḥ ||
anena vāsasācchannaḥ svarūpaṃ pratipatsyase ||
ity uktvā pradadāv asmai divyaṃ vāsoyugaṃ tadā ||
evaṃ nalaṃ samādiśya vāso dattvā ca kaurava ||
nāgarājas tato rājaṃs tatraivāntaradhīyata ||

逐字释义
梵语IAST释义
ततः कर्कोटको नागः सान्त्वयन् नलम् अब्रवीत् ॥ मया ते ऽन्तर्हितं रूपं न त्वा विद्युर् जना इति ॥ यत्कृते चासि विकृतो दुःखेन महता नल ॥ विषेण स मदीयेन त्वयि दुःखं निवत्स्यति ॥ विषेण संवृतैर् गात्रैर् यावत् त्वां न विमोक्ष्यति ॥ तावत् त्वयि महाराज दुःखं वै स निवत्स्यति ॥ अनागा येन निकृतस् त्वम् अनर्हो जनाधिप ॥ क्रोधाद् असूययित्वा तं रक्षा मे भवतः कृता ॥ न ते भयं नरव्याघ्र दंष्ट्रिभ्यः शत्रुतो ऽपि वा ॥ ब्रह्मविद्भ्यश् च भविता मत्प्रसादान् नराधिप ॥ राजन् विषनिमित्ता च न ते पीडा भविष्यति ॥ संग्रामेषु च राजेन्द्र शश्वज् जयम् अवाप्स्यसि ॥ गच्छ राजन्न् इतः सूतो बाहुको ऽहम् इति ब्रुवन् ॥ समीपम् ऋतुपर्णस्य स हि वेदाक्षनैपुणम् ॥ अयोध्यां नगरीं रम्याम् अद्यैव निषधेश्वर ॥ स ते ऽक्षहृदयं दाता राजाश्वहृदयेन वै ॥ इक्ष्वाकुकुलजः श्रीमान् मित्रं चैव भविष्यति ॥ भविष्यसि यदाक्षज्ञः श्रेयसा योक्ष्यसे तदा ॥ समेष्यसि च दारैस् त्वं मा स्म शोके मनः कृथाः ॥ राज्येन तनयाभ्यां च सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥ स्वरूपं च यदा द्रष्टुम् इच्छेथास् त्वं नराधिप ॥ संस्मर्तव्यस् तदा ते ऽहं वासश् चेदं निवासयेः ॥ अनेन वाससाच्छन्नः स्वरूपं प्रतिपत्स्यसे ॥ इत्य् उक्त्वा प्रददाव् अस्मै दिव्यं वासोयुगं तदा ॥ एवं नलं समादिश्य वासो दत्त्वा च कौरव ॥ नागराजस् ततो राजंस् तत्रैवान्तरधीयत ॥tataḥ karkoṭako nāgaḥ sāntvayan nalam abravīt || mayā te 'ntarhitaṃ rūpaṃ na tvā vidyur janā iti || yatkṛte cāsi vikṛto duḥkhena mahatā nala || viṣeṇa sa madīyena tvayi duḥkhaṃ nivatsyati || viṣeṇa saṃvṛtair gātrair yāvat tvāṃ na vimokṣyati || tāvat tvayi mahārāja duḥkhaṃ vai sa nivatsyati || anāgā yena nikṛtas tvam anarho janādhipa || krodhād asūyayitvā taṃ rakṣā me bhavataḥ kṛtā || na te bhayaṃ naravyāghra daṃṣṭribhyaḥ śatruto 'pi vā || brahmavidbhyaś ca bhavitā matprasādān narādhipa || rājan viṣanimittā ca na te pīḍā bhaviṣyati || saṃgrāmeṣu ca rājendra śaśvaj jayam avāpsyasi || gaccha rājann itaḥ sūto bāhuko 'ham iti bruvan || samīpam ṛtuparṇasya sa hi vedākṣanaipuṇam || ayodhyāṃ nagarīṃ ramyām adyaiva niṣadheśvara || sa te 'kṣahṛdayaṃ dātā rājāśvahṛdayena vai || ikṣvākukulajaḥ śrīmān mitraṃ caiva bhaviṣyati || bhaviṣyasi yadākṣajñaḥ śreyasā yokṣyase tadā || sameṣyasi ca dārais tvaṃ mā sma śoke manaḥ kṛthāḥ || rājyena tanayābhyāṃ ca satyam etad bravīmi te || svarūpaṃ ca yadā draṣṭum icchethās tvaṃ narādhipa || saṃsmartavyas tadā te 'haṃ vāsaś cedaṃ nivāsayeḥ || anena vāsasācchannaḥ svarūpaṃ pratipatsyase || ity uktvā pradadāv asmai divyaṃ vāsoyugaṃ tadā || evaṃ nalaṃ samādiśya vāso dattvā ca kaurava || nāgarājas tato rājaṃs tatraivāntaradhīyata ||Karkotaka explains to Nala that he has hidden his form so that people will not recognize him; the poison will torment Kali, who dwells within Nala, will protect Nala from dangers, and will grant him victory, and that he must go to Ayodhya to Rituparna under the name Bahuka, exchange the knowledge of horses for the secret of dice, and afterward regain his wife, children, and kingdom.
译文

Then the serpent Karkotaka spoke to comfort Nala: "I have concealed your form, so that people will not recognize you. He on whose account you were disfigured by such great sorrow, O Nala, will dwell in you, tormented by my poison, until he releases you. So long as his limbs are bound by the poison and he does not let you go, so long, O great king, will he dwell in suffering. You, blameless, were wronged and deceived by him though undeserving of it, O lord of men; in anger, without envy toward him, I have made this protection for you. You need have no fear, O tiger among men, of fanged creatures, nor of enemies, nor of those learned in the Brahman — by my grace, O ruler of men. The pain caused by poison, O king, will not touch you, and in battles, O lord of kings, you will forever win victory. Go from here, O king, saying, 'I am the charioteer Bahuka,' to the presence of Rituparna, for he is skilled in the knowledge of dice. Go this very day, O lord of Nishadha, to the lovely city of Ayodhya. He, the glorious one born in the line of Ikshvaku, will give you the heart of dice in exchange for the heart of horses, and he will become your friend. Once you know the secret of dice, you will be joined with good fortune, and you will be reunited with your wife — do not give your mind over to grief. Through your kingdom and your two children — this I tell you in truth. And when you wish to see your own true form again, O ruler of men, remember me then, and put on this garment. Covered by this garment, you will regain your true form." Having said this, he then gave him a pair of divine garments. Thus instructing Nala, and having given him the garment, O Kaurava, the king of serpents then and there vanished from that place, O king.

版本

5b1d63b3937d · 发布于 2026年7月16日 16:58:37 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂