摩诃婆罗多 3.229.1-13

天城文

वैशंपायन उवाच
अथ दुर्योधनो राजा तत्र तत्र वने वसन् ॥
जगाम घोषान् अभितस् तत्र चक्रे निवेशनम् ॥
रमणीये समाज्ञाते सोदके समहीरुहे ॥
देशे सर्वगुणोपेते चक्रुर् आवसथं नराः ॥
तथैव तत्समीपस्थान् पृथगावसथान् बहून् ॥
कर्णस्य शकुनेश् चैव भ्रातॄणां चैव सर्वशः ॥
ददर्श स तदा गावः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
अङ्कैर् लक्षैश् च ताः सर्वा लक्षयाम् आस पार्थिवः ॥
अङ्कयाम् आस वत्सांश् च जज्ञे चोपसृतास् त्व् अपि ॥
बालवत्साश् च या गावः कालयाम् आस ता अपि ॥
अथ स स्मारणं कृत्वा लक्षयित्वा त्रिहायनान् ॥
वृतो गोपालकैः प्रीतो व्यहरत् कुरुनन्दनः ॥
स च पौरजनः सर्वः सैनिकाश् च सहस्रशः ॥
यथोपजोषं चिक्रीडुर् वने तस्मिन् यथामराः ॥
ततो गोपाः प्रगातारः कुशला नृत्तवादिते ॥
धार्तराष्ट्रम् उपातिष्ठन् कन्याश् चैव स्वलंकृताः ॥
स स्त्रीगणवृतो राजा प्रहृष्टः प्रददौ वसु ॥
तेभ्यो यथार्हम् अन्नानि पानानि विविधानि च ॥
ततस् ते सहिताः सर्वे तरक्षून् महिषान् मृगान् ॥
गवयर्क्षवराहांश् च समन्तात् पर्यकालयन् ॥
स ताञ् शरैर् विनिर्भिन्दन् गजान् बध्नन् महावने ॥
रमणीयेषु देशेषु ग्राहयाम् आस वै मृगान् ॥
गोरसान् उपयुञ्जान उपभोगांश् च भारत ॥
पश्यन् सुरमणीयानि पुष्पितानि वनानि च ॥
मत्तभ्रमरजुष्टानि बर्हिणाभिरुतानि च ॥
अगच्छद् आनुपूर्व्येण पुण्यं द्वैतवनं सरः ॥
ऋद्ध्या परमया युक्तो महेन्द्र इव वज्रभृत् ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
atha duryodhano rājā tatra tatra vane vasan ||
jagāma ghoṣān abhitas tatra cakre niveśanam ||
ramaṇīye samājñāte sodake samahīruhe ||
deśe sarvaguṇopete cakrur āvasathaṃ narāḥ ||
tathaiva tatsamīpasthān pṛthagāvasathān bahūn ||
karṇasya śakuneś caiva bhrātṝṇāṃ caiva sarvaśaḥ ||
dadarśa sa tadā gāvaḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
aṅkair lakṣaiś ca tāḥ sarvā lakṣayām āsa pārthivaḥ ||
aṅkayām āsa vatsāṃś ca jajñe copasṛtās tv api ||
bālavatsāś ca yā gāvaḥ kālayām āsa tā api ||
atha sa smāraṇaṃ kṛtvā lakṣayitvā trihāyanān ||
vṛto gopālakaiḥ prīto vyaharat kurunandanaḥ ||
sa ca paurajanaḥ sarvaḥ sainikāś ca sahasraśaḥ ||
yathopajoṣaṃ cikrīḍur vane tasmin yathāmarāḥ ||
tato gopāḥ pragātāraḥ kuśalā nṛttavādite ||
dhārtarāṣṭram upātiṣṭhan kanyāś caiva svalaṃkṛtāḥ ||
sa strīgaṇavṛto rājā prahṛṣṭaḥ pradadau vasu ||
tebhyo yathārham annāni pānāni vividhāni ca ||
tatas te sahitāḥ sarve tarakṣūn mahiṣān mṛgān ||
gavayarkṣavarāhāṃś ca samantāt paryakālayan ||
sa tāñ śarair vinirbhindan gajān badhnan mahāvane ||
ramaṇīyeṣu deśeṣu grāhayām āsa vai mṛgān ||
gorasān upayuñjāna upabhogāṃś ca bhārata ||
paśyan suramaṇīyāni puṣpitāni vanāni ca ||
mattabhramarajuṣṭāni barhiṇābhirutāni ca ||
agacchad ānupūrvyeṇa puṇyaṃ dvaitavanaṃ saraḥ ||
ṛddhyā paramayā yukto mahendra iva vajrabhṛt ||

逐字释义

梵语IAST释义

वैशंपायन उवाच अथ दुर्योधनो राजा तत्र तत्र वने वसन् ॥ जगाम घोषान् अभितस् तत्र चक्रे निवेशनम् ॥ रमणीये समाज्ञाते सोदके समहीरुहे ॥ देशे सर्वगुणोपेते चक्रुर् आवसथं नराः ॥ तथैव तत्समीपस्थान् पृथगावसथान् बहून् ॥ कर्णस्य शकुनेश् चैव भ्रातॄणां चैव सर्वशः ॥ ददर्श स तदा गावः शतशो ऽथ सहस्रशः ॥ अङ्कैर् लक्षैश् च ताः सर्वा लक्षयाम् आस पार्थिवः ॥ अङ्कयाम् आस वत्सांश् च जज्ञे चोपसृतास् त्व् अपि ॥ बालवत्साश् च या गावः कालयाम् आस ता अपि ॥ अथ स स्मारणं कृत्वा लक्षयित्वा त्रिहायनान् ॥ वृतो गोपालकैः प्रीतो व्यहरत् कुरुनन्दनः ॥ स च पौरजनः सर्वः सैनिकाश् च सहस्रशः ॥ यथोपजोषं चिक्रीडुर् वने तस्मिन् यथामराः ॥ ततो गोपाः प्रगातारः कुशला नृत्तवादिते ॥ धार्तराष्ट्रम् उपातिष्ठन् कन्याश् चैव स्वलंकृताः ॥ स स्त्रीगणवृतो राजा प्रहृष्टः प्रददौ वसु ॥ तेभ्यो यथार्हम् अन्नानि पानानि विविधानि च ॥ ततस् ते सहिताः सर्वे तरक्षून् महिषान् मृगान् ॥ गवयर्क्षवराहांश् च समन्तात् पर्यकालयन् ॥ स ताञ् शरैर् विनिर्भिन्दन् गजान् बध्नन् महावने ॥ रमणीयेषु देशेषु ग्राहयाम् आस वै मृगान् ॥ गोरसान् उपयुञ्जान उपभोगांश् च भारत ॥ पश्यन् सुरमणीयानि पुष्पितानि वनानि च ॥ मत्तभ्रमरजुष्टानि बर्हिणाभिरुतानि च ॥ अगच्छद् आनुपूर्व्येण पुण्यं द्वैतवनं सरः ॥ ऋद्ध्या परमया युक्तो महेन्द्र इव वज्रभृत् ॥vaiśaṃpāyana uvāca atha duryodhano rājā tatra tatra vane vasan || jagāma ghoṣān abhitas tatra cakre niveśanam || ramaṇīye samājñāte sodake samahīruhe || deśe sarvaguṇopete cakrur āvasathaṃ narāḥ || tathaiva tatsamīpasthān pṛthagāvasathān bahūn || karṇasya śakuneś caiva bhrātṝṇāṃ caiva sarvaśaḥ || dadarśa sa tadā gāvaḥ śataśo 'tha sahasraśaḥ || aṅkair lakṣaiś ca tāḥ sarvā lakṣayām āsa pārthivaḥ || aṅkayām āsa vatsāṃś ca jajñe copasṛtās tv api || bālavatsāś ca yā gāvaḥ kālayām āsa tā api || atha sa smāraṇaṃ kṛtvā lakṣayitvā trihāyanān || vṛto gopālakaiḥ prīto vyaharat kurunandanaḥ || sa ca paurajanaḥ sarvaḥ sainikāś ca sahasraśaḥ || yathopajoṣaṃ cikrīḍur vane tasmin yathāmarāḥ || tato gopāḥ pragātāraḥ kuśalā nṛttavādite || dhārtarāṣṭram upātiṣṭhan kanyāś caiva svalaṃkṛtāḥ || sa strīgaṇavṛto rājā prahṛṣṭaḥ pradadau vasu || tebhyo yathārham annāni pānāni vividhāni ca || tatas te sahitāḥ sarve tarakṣūn mahiṣān mṛgān || gavayarkṣavarāhāṃś ca samantāt paryakālayan || sa tāñ śarair vinirbhindan gajān badhnan mahāvane || ramaṇīyeṣu deśeṣu grāhayām āsa vai mṛgān || gorasān upayuñjāna upabhogāṃś ca bhārata || paśyan suramaṇīyāni puṣpitāni vanāni ca || mattabhramarajuṣṭāni barhiṇābhirutāni ca || agacchad ānupūrvyeṇa puṇyaṃ dvaitavanaṃ saraḥ || ṛddhyā paramayā yukto mahendra iva vajrabhṛt ||Duryodhana, dwelling in various places in the forest, goes to the ghoshas and sets up camp; the people build dwellings in a beautiful place with water and trees, and nearby separate dwellings for Karna, Shakuni, and all the brothers; he sees hundreds and thousands of cows, marks them all with signs and brands, brands the calves, keeps track of the pregnant and young cows, and takes a count of the three-year-olds, delighting in play with the cowherds; the townsfolk and warriors play in the forest like gods; cowherd-singers, skilled in dance and music, and adorned maidens come to the son of Dhritarashtra, and he gives out wealth, food, and drinks; then they hunt tigers, buffaloes, animals, gavayas, bears, and boars, capture elephants and animals, and enjoy dairy products and beautiful flowering forests, until Duryodhana, with the highest splendor, like Indra with the vajra, gradually comes to the holy lake Dvaitavana.

译文

Vaishampayana said: "King Duryodhana, stopping here and there in the forest, came to the ghoshas and made camp there. The people set up dwellings in a beautiful, well-known place, with water, trees, and every good quality; nearby they built many separate dwellings for Karna, Shakuni, and all the brothers. Then he saw hundreds and thousands of cows and marked them all with signs and brands. He branded the calves, identified the pregnant cows, and likewise set apart the young calves. Having taken a count and marked the three-year-olds, the son of Kuru, surrounded by cowherds, amused himself joyfully. All the townsfolk and thousands of warriors played in that forest like immortals. Cowherd-singers, skilled in dance and music, and adorned maidens came before the son of Dhritarashtra. The king, surrounded by women, joyfully gave them wealth, as well as suitable food and various drinks. Then all together they began to surround tigers, buffaloes, deer, gavayas, bears, and boars. He struck them down with arrows, caught elephants in the great forest, and in beautiful places had the animals seized. Enjoying dairy products and pleasures, gazing on exceedingly beautiful flowering forests full of intoxicated bees and peacock cries, he gradually came to the holy lake Dvaitavana, endowed with the highest splendor, like great Indra bearing the vajra."

注释

Duryodhana comes to the sacred place not as a pilgrim but as a man of luxury and the hunt. The contrast with the Pandavas' forest life is deliberately sharp.

版本

8da87549cce0 · 发布于 2026年7月16日 17:23:50 UTC

可用语言RUEN