摩诃婆罗多 3.238.21-49

天城文

वैशंपायन उवाच
एवं चिन्तापरिगतो दुःशासनम् अथाब्रवीत् ॥
दुःशासन निबोधेदं वचनं मम भारत ॥
प्रतीच्छ त्वं मया दत्तम् अभिषेकं नृपो भव ॥
प्रशाधि पृथिवीं स्फीतां कर्णसौबलपालिताम् ॥
भ्रातॄन् पालय विस्रब्धं मरुतो वृत्रहा यथा ॥
बान्धवास् त्वोपजीवन्तु देवा इव शतक्रतुम् ॥
ब्राह्मणेषु सदा वृत्तिं कुर्वीथाश् चाप्रमादतः ॥
बन्धूनां सुहृदां चैव भवेथास् त्वं गतिः सदा ॥
ज्ञातींश् चाप्य् अनुपश्येथा विष्णुर् देवगणान् इव ॥
गुरवः पालनीयास् ते गच्छ पालय मेदिनीम् ॥
नन्दयन् सुहृदः सर्वाञ् शात्रवांश् चावभर्त्सयन् ॥
कण्ठे चैनं परिष्वज्य गम्यताम् इत्य् उवाच ह ॥
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा दीनो दुःशासनो ऽब्रवीत् ॥
अश्रुकण्ठः सुदुःखार्तः प्राञ्जलिः प्रणिपत्य च ॥
सगद्गदम् इदं वाक्यं भ्रातरं ज्येष्ठम् आत्मनः ॥
प्रसीदेत्य् अपतद् भूमौ दूयमानेन चेतसा ॥
दुःखितः पादयोस् तस्य नेत्रजं जलम् उत्सृजन् ॥
उक्तवांश् च नरव्याघ्रो नैतद् एवं भविष्यति ॥
विदीर्येत् सनगा भूमिर् द्यौश् चापि शकलीभवेत् ॥
रविर् आत्मप्रभां जह्यात् सोमः शीतांशुतां त्यजेत् ॥
वायुः शैघ्र्यम् अथो जह्याद् धिमवांश् च परिव्रजेत् ॥
शुष्येत् तोयं समुद्रेषु वह्निर् अप्य् उष्णतां त्यजेत् ॥
न चाहं त्वद् ऋते राजन् प्रशासेयं वसुंधराम् ॥
पुनः पुनः प्रसीदेति वाक्यं चेदम् उवाच ह ॥
त्वम् एव नः कुले राजा भविष्यसि शतं समाः ॥
एवम् उक्त्वा स राजेन्द्र सस्वनं प्ररुरोद ह ॥
पादौ संगृह्य मानार्हौ भ्रातुर् ज्येष्ठस्य भारत ॥
तथा तौ दुःखितौ दृष्ट्वा दुःशासनसुयोधनौ ॥
अभिगम्य व्यथाविष्टः कर्णस् तौ प्रत्यभाषत ॥
विषीदथः किं कौरव्यौ बालिश्यात् प्राकृताव् इव ॥
न शोकः शोचमानस्य विनिवर्तेत कस्य चित् ॥
यदा च शोचतः शोको व्यसनं नापकर्षति ॥
सामर्थ्यं किं त्व् अतः शोके शोचमानौ प्रपश्यथः ॥
धृतिं गृह्णीत मा शत्रूञ् शोचन्तौ नन्दयिष्यथः ॥
कर्तव्यं हि कृतं राजन् पाण्डवैस् तव मोक्षणम् ॥
नित्यम् एव प्रियं कार्यं राज्ञो विषयवासिभिः ॥
पाल्यमानास् त्वया ते हि निवसन्ति गतज्वराः ॥
नार्हस्य् एवंगते मन्युं कर्तुं प्राकृतवद् यथा ॥
विषण्णास् तव सोदर्यास् त्वयि प्रायं समास्थिते ॥
उत्तिष्ठ व्रज भद्रं ते समाश्वासय सोदरान् ॥
राजन्न् अद्यावगच्छामि तवेह लघुसत्त्वताम् ॥
किम् अत्र चित्रं यद् वीर मोक्षितः पाण्डवैर् असि ॥
सद्यो वशं समापन्नः शत्रूणां शत्रुकर्शन ॥
सेनाजीवैश् च कौरव्य तथा विषयवासिभिः ॥
अज्ञातैर् यदि वा ज्ञातैः कर्तव्यं नृपतेः प्रियम् ॥
प्रायः प्रधानाः पुरुषाः क्षोभयन्त्य् अरिवाहिनीम् ॥
निगृह्यन्ते च युद्धेषु मोक्ष्यन्ते च स्वसैनिकैः ॥
सेनाजीवाश् च ये राज्ञां विषये सन्ति मानवाः ॥
तैः संगम्य नृपार्थाय यतितव्यं यथातथम् ॥
यद्य् एवं पाण्डवै राजन् भवद्विषयवासिभिः ॥
यदृच्छया मोक्षितो ऽद्य तत्र का परिदेवना ॥
न चैतत् साधु यद् राजन् पाण्डवास् त्वां नृपोत्तम ॥
स्वसेनया संप्रयान्तं नानुयान्ति स्म पृष्ठतः ॥
शूराश् च बलवन्तश् च संयुगेष्व् अपलायिनः ॥
भवतस् ते सभायां वै प्रेष्यतां पूर्वम् आगताः ॥
पाण्डवेयानि रत्नानि त्वम् अद्याप्य् उपभुञ्जसे ॥
सत्त्वस्थान् पाण्डवान् पश्य न ते प्रायम् उपाविशन् ॥
उत्तिष्ठ राजन् भद्रं ते न चिन्तां कर्तुम् अर्हसि ॥
अवश्यम् एव नृपते राज्ञो विषयवासिभिः ॥
प्रियाण्य् आचरितव्यानि तत्र का परिदेवना ॥
मद्वाक्यम् एतद् राजेन्द्र यद्य् एवं न करिष्यसि ॥
स्थास्यामीह भवत्पादौ शुश्रूषन्न् अरिमर्दन ॥
नोत्सहे जीवितुम् अहं त्वद्विहीनो नरर्षभ ॥
प्रायोपविष्टस् तु नृप राज्ञां हास्यो भविष्यसि ॥
वैशंपायन उवाच
एवम् उक्तस् तु कर्णेन राजा दुर्योधनस् तदा ॥
नैवोत्थातुं मनश् चक्रे स्वर्गाय कृतनिश्चयः ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
evaṃ cintāparigato duḥśāsanam athābravīt ||
duḥśāsana nibodhedaṃ vacanaṃ mama bhārata ||
pratīccha tvaṃ mayā dattam abhiṣekaṃ nṛpo bhava ||
praśādhi pṛthivīṃ sphītāṃ karṇasaubalapālitām ||
bhrātṝn pālaya visrabdhaṃ maruto vṛtrahā yathā ||
bāndhavās tvopajīvantu devā iva śatakratum ||
brāhmaṇeṣu sadā vṛttiṃ kurvīthāś cāpramādataḥ ||
bandhūnāṃ suhṛdāṃ caiva bhavethās tvaṃ gatiḥ sadā ||
jñātīṃś cāpy anupaśyethā viṣṇur devagaṇān iva ||
guravaḥ pālanīyās te gaccha pālaya medinīm ||
nandayan suhṛdaḥ sarvāñ śātravāṃś cāvabhartsayan ||
kaṇṭhe cainaṃ pariṣvajya gamyatām ity uvāca ha ||
tasya tad vacanaṃ śrutvā dīno duḥśāsano 'bravīt ||
aśrukaṇṭhaḥ suduḥkhārtaḥ prāñjaliḥ praṇipatya ca ||
sagadgadam idaṃ vākyaṃ bhrātaraṃ jyeṣṭham ātmanaḥ ||
prasīdety apatad bhūmau dūyamānena cetasā ||
duḥkhitaḥ pādayos tasya netrajaṃ jalam utsṛjan ||
uktavāṃś ca naravyāghro naitad evaṃ bhaviṣyati ||
vidīryet sanagā bhūmir dyauś cāpi śakalībhavet ||
ravir ātmaprabhāṃ jahyāt somaḥ śītāṃśutāṃ tyajet ||
vāyuḥ śaighryam atho jahyād dhimavāṃś ca parivrajet ||
śuṣyet toyaṃ samudreṣu vahnir apy uṣṇatāṃ tyajet ||
na cāhaṃ tvad ṛte rājan praśāseyaṃ vasuṃdharām ||
punaḥ punaḥ prasīdeti vākyaṃ cedam uvāca ha ||
tvam eva naḥ kule rājā bhaviṣyasi śataṃ samāḥ ||
evam uktvā sa rājendra sasvanaṃ praruroda ha ||
pādau saṃgṛhya mānārhau bhrātur jyeṣṭhasya bhārata ||
tathā tau duḥkhitau dṛṣṭvā duḥśāsanasuyodhanau ||
abhigamya vyathāviṣṭaḥ karṇas tau pratyabhāṣata ||
viṣīdathaḥ kiṃ kauravyau bāliśyāt prākṛtāv iva ||
na śokaḥ śocamānasya vinivarteta kasya cit ||
yadā ca śocataḥ śoko vyasanaṃ nāpakarṣati ||
sāmarthyaṃ kiṃ tv ataḥ śoke śocamānau prapaśyathaḥ ||
dhṛtiṃ gṛhṇīta mā śatrūñ śocantau nandayiṣyathaḥ ||
kartavyaṃ hi kṛtaṃ rājan pāṇḍavais tava mokṣaṇam ||
nityam eva priyaṃ kāryaṃ rājño viṣayavāsibhiḥ ||
pālyamānās tvayā te hi nivasanti gatajvarāḥ ||
nārhasy evaṃgate manyuṃ kartuṃ prākṛtavad yathā ||
viṣaṇṇās tava sodaryās tvayi prāyaṃ samāsthite ||
uttiṣṭha vraja bhadraṃ te samāśvāsaya sodarān ||
rājann adyāvagacchāmi taveha laghusattvatām ||
kim atra citraṃ yad vīra mokṣitaḥ pāṇḍavair asi ||
sadyo vaśaṃ samāpannaḥ śatrūṇāṃ śatrukarśana ||
senājīvaiś ca kauravya tathā viṣayavāsibhiḥ ||
ajñātair yadi vā jñātaiḥ kartavyaṃ nṛpateḥ priyam ||
prāyaḥ pradhānāḥ puruṣāḥ kṣobhayanty arivāhinīm ||
nigṛhyante ca yuddheṣu mokṣyante ca svasainikaiḥ ||
senājīvāś ca ye rājñāṃ viṣaye santi mānavāḥ ||
taiḥ saṃgamya nṛpārthāya yatitavyaṃ yathātatham ||
yady evaṃ pāṇḍavai rājan bhavadviṣayavāsibhiḥ ||
yadṛcchayā mokṣito 'dya tatra kā paridevanā ||
na caitat sādhu yad rājan pāṇḍavās tvāṃ nṛpottama ||
svasenayā saṃprayāntaṃ nānuyānti sma pṛṣṭhataḥ ||
śūrāś ca balavantaś ca saṃyugeṣv apalāyinaḥ ||
bhavatas te sabhāyāṃ vai preṣyatāṃ pūrvam āgatāḥ ||
pāṇḍaveyāni ratnāni tvam adyāpy upabhuñjase ||
sattvasthān pāṇḍavān paśya na te prāyam upāviśan ||
uttiṣṭha rājan bhadraṃ te na cintāṃ kartum arhasi ||
avaśyam eva nṛpate rājño viṣayavāsibhiḥ ||
priyāṇy ācaritavyāni tatra kā paridevanā ||
madvākyam etad rājendra yady evaṃ na kariṣyasi ||
sthāsyāmīha bhavatpādau śuśrūṣann arimardana ||
notsahe jīvitum ahaṃ tvadvihīno nararṣabha ||
prāyopaviṣṭas tu nṛpa rājñāṃ hāsyo bhaviṣyasi ||
vaiśaṃpāyana uvāca
evam uktas tu karṇena rājā duryodhanas tadā ||
naivotthātuṃ manaś cakre svargāya kṛtaniścayaḥ ||

逐字释义

梵语IAST释义

वैशंपायन उवाच एवं चिन्तापरिगतो दुःशासनम् अथाब्रवीत् ॥ दुःशासन निबोधेदं वचनं मम भारत ॥ प्रतीच्छ त्वं मया दत्तम् अभिषेकं नृपो भव ॥ प्रशाधि पृथिवीं स्फीतां कर्णसौबलपालिताम् ॥ भ्रातॄन् पालय विस्रब्धं मरुतो वृत्रहा यथा ॥ बान्धवास् त्वोपजीवन्तु देवा इव शतक्रतुम् ॥ ब्राह्मणेषु सदा वृत्तिं कुर्वीथाश् चाप्रमादतः ॥ बन्धूनां सुहृदां चैव भवेथास् त्वं गतिः सदा ॥ ज्ञातींश् चाप्य् अनुपश्येथा विष्णुर् देवगणान् इव ॥ गुरवः पालनीयास् ते गच्छ पालय मेदिनीम् ॥ नन्दयन् सुहृदः सर्वाञ् शात्रवांश् चावभर्त्सयन् ॥ कण्ठे चैनं परिष्वज्य गम्यताम् इत्य् उवाच ह ॥ तस्य तद् वचनं श्रुत्वा दीनो दुःशासनो ऽब्रवीत् ॥ अश्रुकण्ठः सुदुःखार्तः प्राञ्जलिः प्रणिपत्य च ॥ सगद्गदम् इदं वाक्यं भ्रातरं ज्येष्ठम् आत्मनः ॥ प्रसीदेत्य् अपतद् भूमौ दूयमानेन चेतसा ॥ दुःखितः पादयोस् तस्य नेत्रजं जलम् उत्सृजन् ॥ उक्तवांश् च नरव्याघ्रो नैतद् एवं भविष्यति ॥ विदीर्येत् सनगा भूमिर् द्यौश् चापि शकलीभवेत् ॥ रविर् आत्मप्रभां जह्यात् सोमः शीतांशुतां त्यजेत् ॥ वायुः शैघ्र्यम् अथो जह्याद् धिमवांश् च परिव्रजेत् ॥ शुष्येत् तोयं समुद्रेषु वह्निर् अप्य् उष्णतां त्यजेत् ॥ न चाहं त्वद् ऋते राजन् प्रशासेयं वसुंधराम् ॥ पुनः पुनः प्रसीदेति वाक्यं चेदम् उवाच ह ॥ त्वम् एव नः कुले राजा भविष्यसि शतं समाः ॥ एवम् उक्त्वा स राजेन्द्र सस्वनं प्ररुरोद ह ॥ पादौ संगृह्य मानार्हौ भ्रातुर् ज्येष्ठस्य भारत ॥ तथा तौ दुःखितौ दृष्ट्वा दुःशासनसुयोधनौ ॥ अभिगम्य व्यथाविष्टः कर्णस् तौ प्रत्यभाषत ॥ विषीदथः किं कौरव्यौ बालिश्यात् प्राकृताव् इव ॥ न शोकः शोचमानस्य विनिवर्तेत कस्य चित् ॥ यदा च शोचतः शोको व्यसनं नापकर्षति ॥ सामर्थ्यं किं त्व् अतः शोके शोचमानौ प्रपश्यथः ॥ धृतिं गृह्णीत मा शत्रूञ् शोचन्तौ नन्दयिष्यथः ॥ कर्तव्यं हि कृतं राजन् पाण्डवैस् तव मोक्षणम् ॥ नित्यम् एव प्रियं कार्यं राज्ञो विषयवासिभिः ॥ पाल्यमानास् त्वया ते हि निवसन्ति गतज्वराः ॥ नार्हस्य् एवंगते मन्युं कर्तुं प्राकृतवद् यथा ॥ विषण्णास् तव सोदर्यास् त्वयि प्रायं समास्थिते ॥ उत्तिष्ठ व्रज भद्रं ते समाश्वासय सोदरान् ॥ राजन्न् अद्यावगच्छामि तवेह लघुसत्त्वताम् ॥ किम् अत्र चित्रं यद् वीर मोक्षितः पाण्डवैर् असि ॥ सद्यो वशं समापन्नः शत्रूणां शत्रुकर्शन ॥ सेनाजीवैश् च कौरव्य तथा विषयवासिभिः ॥ अज्ञातैर् यदि वा ज्ञातैः कर्तव्यं नृपतेः प्रियम् ॥ प्रायः प्रधानाः पुरुषाः क्षोभयन्त्य् अरिवाहिनीम् ॥ निगृह्यन्ते च युद्धेषु मोक्ष्यन्ते च स्वसैनिकैः ॥ सेनाजीवाश् च ये राज्ञां विषये सन्ति मानवाः ॥ तैः संगम्य नृपार्थाय यतितव्यं यथातथम् ॥ यद्य् एवं पाण्डवै राजन् भवद्विषयवासिभिः ॥ यदृच्छया मोक्षितो ऽद्य तत्र का परिदेवना ॥ न चैतत् साधु यद् राजन् पाण्डवास् त्वां नृपोत्तम ॥ स्वसेनया संप्रयान्तं नानुयान्ति स्म पृष्ठतः ॥ शूराश् च बलवन्तश् च संयुगेष्व् अपलायिनः ॥ भवतस् ते सभायां वै प्रेष्यतां पूर्वम् आगताः ॥ पाण्डवेयानि रत्नानि त्वम् अद्याप्य् उपभुञ्जसे ॥ सत्त्वस्थान् पाण्डवान् पश्य न ते प्रायम् उपाविशन् ॥ उत्तिष्ठ राजन् भद्रं ते न चिन्तां कर्तुम् अर्हसि ॥ अवश्यम् एव नृपते राज्ञो विषयवासिभिः ॥ प्रियाण्य् आचरितव्यानि तत्र का परिदेवना ॥ मद्वाक्यम् एतद् राजेन्द्र यद्य् एवं न करिष्यसि ॥ स्थास्यामीह भवत्पादौ शुश्रूषन्न् अरिमर्दन ॥ नोत्सहे जीवितुम् अहं त्वद्विहीनो नरर्षभ ॥ प्रायोपविष्टस् तु नृप राज्ञां हास्यो भविष्यसि ॥ वैशंपायन उवाच एवम् उक्तस् तु कर्णेन राजा दुर्योधनस् तदा ॥ नैवोत्थातुं मनश् चक्रे स्वर्गाय कृतनिश्चयः ॥vaiśaṃpāyana uvāca evaṃ cintāparigato duḥśāsanam athābravīt || duḥśāsana nibodhedaṃ vacanaṃ mama bhārata || pratīccha tvaṃ mayā dattam abhiṣekaṃ nṛpo bhava || praśādhi pṛthivīṃ sphītāṃ karṇasaubalapālitām || bhrātṝn pālaya visrabdhaṃ maruto vṛtrahā yathā || bāndhavās tvopajīvantu devā iva śatakratum || brāhmaṇeṣu sadā vṛttiṃ kurvīthāś cāpramādataḥ || bandhūnāṃ suhṛdāṃ caiva bhavethās tvaṃ gatiḥ sadā || jñātīṃś cāpy anupaśyethā viṣṇur devagaṇān iva || guravaḥ pālanīyās te gaccha pālaya medinīm || nandayan suhṛdaḥ sarvāñ śātravāṃś cāvabhartsayan || kaṇṭhe cainaṃ pariṣvajya gamyatām ity uvāca ha || tasya tad vacanaṃ śrutvā dīno duḥśāsano 'bravīt || aśrukaṇṭhaḥ suduḥkhārtaḥ prāñjaliḥ praṇipatya ca || sagadgadam idaṃ vākyaṃ bhrātaraṃ jyeṣṭham ātmanaḥ || prasīdety apatad bhūmau dūyamānena cetasā || duḥkhitaḥ pādayos tasya netrajaṃ jalam utsṛjan || uktavāṃś ca naravyāghro naitad evaṃ bhaviṣyati || vidīryet sanagā bhūmir dyauś cāpi śakalībhavet || ravir ātmaprabhāṃ jahyāt somaḥ śītāṃśutāṃ tyajet || vāyuḥ śaighryam atho jahyād dhimavāṃś ca parivrajet || śuṣyet toyaṃ samudreṣu vahnir apy uṣṇatāṃ tyajet || na cāhaṃ tvad ṛte rājan praśāseyaṃ vasuṃdharām || punaḥ punaḥ prasīdeti vākyaṃ cedam uvāca ha || tvam eva naḥ kule rājā bhaviṣyasi śataṃ samāḥ || evam uktvā sa rājendra sasvanaṃ praruroda ha || pādau saṃgṛhya mānārhau bhrātur jyeṣṭhasya bhārata || tathā tau duḥkhitau dṛṣṭvā duḥśāsanasuyodhanau || abhigamya vyathāviṣṭaḥ karṇas tau pratyabhāṣata || viṣīdathaḥ kiṃ kauravyau bāliśyāt prākṛtāv iva || na śokaḥ śocamānasya vinivarteta kasya cit || yadā ca śocataḥ śoko vyasanaṃ nāpakarṣati || sāmarthyaṃ kiṃ tv ataḥ śoke śocamānau prapaśyathaḥ || dhṛtiṃ gṛhṇīta mā śatrūñ śocantau nandayiṣyathaḥ || kartavyaṃ hi kṛtaṃ rājan pāṇḍavais tava mokṣaṇam || nityam eva priyaṃ kāryaṃ rājño viṣayavāsibhiḥ || pālyamānās tvayā te hi nivasanti gatajvarāḥ || nārhasy evaṃgate manyuṃ kartuṃ prākṛtavad yathā || viṣaṇṇās tava sodaryās tvayi prāyaṃ samāsthite || uttiṣṭha vraja bhadraṃ te samāśvāsaya sodarān || rājann adyāvagacchāmi taveha laghusattvatām || kim atra citraṃ yad vīra mokṣitaḥ pāṇḍavair asi || sadyo vaśaṃ samāpannaḥ śatrūṇāṃ śatrukarśana || senājīvaiś ca kauravya tathā viṣayavāsibhiḥ || ajñātair yadi vā jñātaiḥ kartavyaṃ nṛpateḥ priyam || prāyaḥ pradhānāḥ puruṣāḥ kṣobhayanty arivāhinīm || nigṛhyante ca yuddheṣu mokṣyante ca svasainikaiḥ || senājīvāś ca ye rājñāṃ viṣaye santi mānavāḥ || taiḥ saṃgamya nṛpārthāya yatitavyaṃ yathātatham || yady evaṃ pāṇḍavai rājan bhavadviṣayavāsibhiḥ || yadṛcchayā mokṣito 'dya tatra kā paridevanā || na caitat sādhu yad rājan pāṇḍavās tvāṃ nṛpottama || svasenayā saṃprayāntaṃ nānuyānti sma pṛṣṭhataḥ || śūrāś ca balavantaś ca saṃyugeṣv apalāyinaḥ || bhavatas te sabhāyāṃ vai preṣyatāṃ pūrvam āgatāḥ || pāṇḍaveyāni ratnāni tvam adyāpy upabhuñjase || sattvasthān pāṇḍavān paśya na te prāyam upāviśan || uttiṣṭha rājan bhadraṃ te na cintāṃ kartum arhasi || avaśyam eva nṛpate rājño viṣayavāsibhiḥ || priyāṇy ācaritavyāni tatra kā paridevanā || madvākyam etad rājendra yady evaṃ na kariṣyasi || sthāsyāmīha bhavatpādau śuśrūṣann arimardana || notsahe jīvitum ahaṃ tvadvihīno nararṣabha || prāyopaviṣṭas tu nṛpa rājñāṃ hāsyo bhaviṣyasi || vaiśaṃpāyana uvāca evam uktas tu karṇena rājā duryodhanas tadā || naivotthātuṃ manaś cakre svargāya kṛtaniścayaḥ ||Overcome by such thoughts, Duryodhana bids Duhshasana accept royal consecration from him, rule the earth under the protection of Karna and Shakuni, guard his brothers, sustain his kinsmen, care for the brahmanas, be a refuge for his relatives, watch over his kin as Vishnu watches over the gods, and honor his elders; he embraces him and bids him go; Duhshasana falls at his feet, weeps, and says that the earth with its mountains would sooner split apart, the sky shatter, the sun and moon abandon their nature, the wind and the Himalaya change, the oceans dry up, and fire lose its heat, before he would rule without Duryodhana; Karna approaches the grieving brothers, rebukes them for childish weakness, and says that grief does not remove misfortune, and that they must take up steadfastness; the Pandavas have only done for the king what the king's subjects are bound to do, and there is nothing here to be angry or downcast about; he belittles their good deed as a mere duty of subjects, saying that Duryodhana still enjoys the Pandavas' wealth and that they ought not to have stayed behind the army; if Duryodhana will not heed him, Karna will remain in service at his feet, but a fasting king will become the laughingstock of kings; despite Karna's words, Duryodhana refuses to rise, firmly resolved to go to heaven.

译文

Thus overcome by thought, he said to Duhshasana: "Duhshasana, hear this word of mine. Accept the consecration I have given you and be king. Rule the flourishing earth, guarded by Karna and Saubala. Calmly guard our brothers, as Vritrahan guards the Maruts; let our kinsmen live leaning upon you, as the gods lean upon Shatakratu. Always, without neglect, sustain the brahmanas; always be a refuge for kin and friends. Watch over your relatives as Vishnu watches over the hosts of gods. You must protect our elders. Go and rule the earth." Embracing him by the neck, he said, "Go." Hearing these words, wretched Duhshasana, suffering and with tears in his throat, joined his palms, fell before his elder brother, shed tears at his feet, and said in a choked voice, "Have mercy." He said: "This shall not be. Sooner will the earth with its mountains split apart, the sky shatter into fragments, the sun abandon its light, the moon its cool rays, the wind its swiftness, the Himalaya depart, the water in the oceans dry up, and fire abandon its heat, than that I should rule the earth without you, O king. Again and again -- have mercy. You alone shall be king in our line for a hundred years." Having said this, he wept aloud, clasping the feet, worthy of honor, of his elder brother. Seeing Duhshasana and Suyodhana thus grieving, Karna, himself shaken, approached and said to them: "Why do you despair, Kauravas, like foolish children of common birth? Grief does not depart from one who grieves. If sorrow does not draw misfortune away from the sorrowing, what use do you see in this grief? Take up steadfastness; do not gladden your enemies with your sorrow. King, the Pandavas have done only what was due, in freeing you; the subjects of a kingdom must always do what is pleasing to their king. For, protected by you, they live free of trouble. It is not fitting for you to give way to anger in such a case, like a common man. Your brothers are downcast while you sit in prayopavesha. Rise, may it go well with you; comfort your brothers. King, only today do I learn of your slight fortitude. What is so strange in the fact that you, hero, fallen into the power of enemies, were freed by the Pandavas? Warriors who live by the army, and the inhabitants of a realm, known or unknown, must do what is pleasing to the king. Often leading men stir up an enemy's army, are seized in battle, and are freed by their own soldiers. Those who live by service to kings and dwell within a king's domain must strive, meeting with them, to do what is proper for the king's sake. If today you were freed by chance by the Pandavas, who dwell within your domain, what is there to lament? Nor was it right, O king, that the Pandavas, when you marched with your own army, did not follow behind you. Brave and strong, never fleeing from battle, they came before, in your assembly, as your servants. Even now you enjoy the jewels of the Pandavas. Look at the Pandavas' fortitude: they have not sat down in prayopavesha. Rise, O king, may it go well with you; you ought not give way to worry. Inevitably, O lord of men, the subjects of a realm must render service pleasing to their king -- what is there to lament in that? If you will not do as I say, this word of mine, O lord of kings, I shall remain here, serving at your feet, O crusher of foes. Without you, bull among men, I cannot bear to live; yet, sitting in prayopavesha, you will become the laughingstock of kings." Though Karna spoke thus, King Duryodhana had no wish to rise, firmly resolved to go to heaven.

注释

Karna once again turns the situation away from moral reckoning and toward pride. He recasts the Pandavas' mercy as a mere "duty of subjects," in order to spare Duryodhana's vanity.

版本

54724c4f8faf · 发布于 2026年7月16日 17:27:10 UTC

可用语言RUEN