摩诃婆罗多
Sairandhrī-sudeṣṇā-saṃvāda-parva (Draupadī with the Queen)4.8.1-8
3795 / 15823
摩诃婆罗多 · 4.8.1-8
天城文

वैशंपायन उवाच
ततः केशान् समुत्क्षिप्य वेल्लिताग्रान् अनिन्दितान् ॥
जुगूह दक्षिणे पार्श्वे मृदून् असितलोचना ॥
वासश् च परिधायैकं कृष्णं सुमलिनं महत् ॥
कृत्वा वेषं च सैरन्ध्र्याः कृष्णा व्यचरद् आर्तवत् ॥
तां नराः परिधावन्तीं स्त्रियश् च समुपाद्रवन् ॥
अपृच्छंश् चैव तां दृष्ट्वा का त्वं किं च चिकीर्षसि ॥
सा तान् उवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्य् अहम् उपागता ॥
कर्म चेच्छामि वै कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति ॥
तस्या रूपेण वेषेण श्लक्ष्णया च तथा गिरा ॥
नाश्रद्दधत तां दासीम् अन्नहेतोर् उपस्थिताम् ॥
विराटस्य तु कैकेयी भार्या परमसंमता ॥
अवलोकयन्ती ददृशे प्रासादाद् द्रुपदात्मजाम् ॥
सा समीक्ष्य तथारूपाम् अनाथाम् एकवाससम् ॥
समाहूयाब्रवीद् भद्रे का त्वं किं च चिकीर्षसि ॥
सा ताम् उवाच राजेन्द्र सैरन्ध्र्य् अहम् उपागता ॥
कर्म चेच्छाम्य् अहं कर्तुं तस्य यो मां पुपुक्षति ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tataḥ keśān samutkṣipya vellitāgrān aninditān ||
jugūha dakṣiṇe pārśve mṛdūn asitalocanā ||
vāsaś ca paridhāyaikaṃ kṛṣṇaṃ sumalinaṃ mahat ||
kṛtvā veṣaṃ ca sairandhryāḥ kṛṣṇā vyacarad ārtavat ||
tāṃ narāḥ paridhāvantīṃ striyaś ca samupādravan ||
apṛcchaṃś caiva tāṃ dṛṣṭvā kā tvaṃ kiṃ ca cikīrṣasi ||
sā tān uvāca rājendra sairandhry aham upāgatā ||
karma cecchāmi vai kartuṃ tasya yo māṃ pupukṣati ||
tasyā rūpeṇa veṣeṇa ślakṣṇayā ca tathā girā ||
nāśraddadhata tāṃ dāsīm annahetor upasthitām ||
virāṭasya tu kaikeyī bhāryā paramasaṃmatā ||
avalokayantī dadṛśe prāsādād drupadātmajām ||
sā samīkṣya tathārūpām anāthām ekavāsasam ||
samāhūyābravīd bhadre kā tvaṃ kiṃ ca cikīrṣasi ||
sā tām uvāca rājendra sairandhry aham upāgatā ||
karma cecchāmy ahaṃ kartuṃ tasya yo māṃ pupukṣati ||

逐字释义
梵语IAST释义
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
ततःtataḥthen, from there
केशान्keśānhair
समुत्क्षिप्यsamutkṣipyaoriginal form "samutkṣipya", added to complete the word-by-word coverage
वेल्लिताग्रान्vellitāgrānoriginal form "vellitāgrān", added to complete the word-by-word coverage
अनिन्दितान्aninditānoriginal form "aninditān", added to complete the word-by-word coverage
जुगूहjugūhaoriginal form "jugūha", added to complete the word-by-word coverage
दक्षिणेdakṣiṇeoriginal form "dakṣiṇe", added to complete the word-by-word coverage
पार्श्वेpārśveoriginal form "pārśve", added to complete the word-by-word coverage
मृदून्mṛdūnoriginal form "mṛdūn", added to complete the word-by-word coverage
असितलोचनाasitalocanāoriginal form "asitalocanā", added to complete the word-by-word coverage
वासश्vāsaśclothing, dwelling
caand
परिधायैकंparidhāyaikaṃoriginal form "paridhāyaikaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कृष्णंkṛṣṇaṃKrishna; Draupadi
सुमलिनंsumalinaṃoriginal form "sumalinaṃ", added to complete the word-by-word coverage
महत्mahatgreat
कृत्वाkṛtvāhaving done
वेषंveṣaṃoriginal form "veṣaṃ", added to complete the word-by-word coverage
caand
सैरन्ध्र्याःsairandhryāḥSairandhri
कृष्णाkṛṣṇāKrishna, Draupadi
व्यचरद्vyacaradoriginal form "vyacarad", added to complete the word-by-word coverage
आर्तवत्ārtavatoriginal form "ārtavat", added to complete the word-by-word coverage
तांtāṃher, that one
नराःnarāḥman, husband
परिधावन्तींparidhāvantīṃoriginal form "paridhāvantīṃ", added to complete the word-by-word coverage
स्त्रियश्striyaśoriginal form "striyaś", added to complete the word-by-word coverage
caand
समुपाद्रवन्samupādravanoriginal form "samupādravan", added to complete the word-by-word coverage
अपृच्छंश्apṛcchaṃśoriginal form "apṛcchaṃś", added to complete the word-by-word coverage
चैवcaivaand indeed
तांtāṃher, that one
दृष्ट्वाdṛṣṭvāhaving seen
काwho? what kind?
त्वंtvaṃyou
किंkiṃwhat?
caand
चिकीर्षसिcikīrṣasiyou wish to do
साshe, this one
तान्tānthem, those
उवाचuvācasaid
राजेन्द्रrājendraO best of kings
सैरन्ध्र्य्sairandhrySairandhri
अहम्ahamI
उपागताupāgatāoriginal form "upāgatā", added to complete the word-by-word coverage
कर्मkarmawork, deed
चेच्छामिcecchāmioriginal form "cecchāmi", added to complete the word-by-word coverage
वैvaiindeed
कर्तुंkartuṃto do
तस्यtasyahis, that one's
योyowho
मांmāṃme
पुपुक्षतिpupukṣatioriginal form "pupukṣati", added to complete the word-by-word coverage
तस्याtasyāher, that one's
रूपेणrūpeṇaby form, by beauty
वेषेणveṣeṇaoriginal form "veṣeṇa", added to complete the word-by-word coverage
श्लक्ष्णयाślakṣṇayāoriginal form "ślakṣṇayā", added to complete the word-by-word coverage
caand
तथाtathāthus, also
गिराgirāoriginal form "girā", added to complete the word-by-word coverage
नाश्रद्दधतnāśraddadhataoriginal form "nāśraddadhata", added to complete the word-by-word coverage
तांtāṃher, that one
दासीम्dāsīmoriginal form "dāsīm", added to complete the word-by-word coverage
अन्नहेतोर्annahetororiginal form "annahetor", added to complete the word-by-word coverage
उपस्थिताम्upasthitāmoriginal form "upasthitām", added to complete the word-by-word coverage
विराटस्यvirāṭasyaVirata
तुtubut, however
कैकेयीkaikeyīKaikeyi
भार्याbhāryāwife
परमसंमताparamasaṃmatāoriginal form "paramasaṃmatā", added to complete the word-by-word coverage
अवलोकयन्तीavalokayantīoriginal form "avalokayantī", added to complete the word-by-word coverage
ददृशेdadṛśesaw
प्रासादाद्prāsādādoriginal form "prāsādād", added to complete the word-by-word coverage
द्रुपदात्मजाम्drupadātmajāmoriginal form "drupadātmajām", added to complete the word-by-word coverage
साshe, this one
समीक्ष्यsamīkṣyaoriginal form "samīkṣya", added to complete the word-by-word coverage
तथारूपाम्tathārūpāmoriginal form "tathārūpām", added to complete the word-by-word coverage
अनाथाम्anāthāmoriginal form "anāthām", added to complete the word-by-word coverage
एकवाससम्ekavāsasamoriginal form "ekavāsasam", added to complete the word-by-word coverage
समाहूयाब्रवीद्samāhūyābravīdoriginal form "samāhūyābravīd", added to complete the word-by-word coverage
भद्रेbhadreoriginal form "bhadre", added to complete the word-by-word coverage
काwho? what kind?
त्वंtvaṃyou
किंkiṃwhat?
caand
चिकीर्षसिcikīrṣasiyou wish to do
साshe, this one
ताम्tāmher, that one
उवाचuvācasaid
राजेन्द्रrājendraO best of kings
सैरन्ध्र्य्sairandhrySairandhri
अहम्ahamI
उपागताupāgatāoriginal form "upāgatā", added to complete the word-by-word coverage
कर्मkarmawork, deed
चेच्छाम्य्cecchāmyoriginal form "cecchāmy", added to complete the word-by-word coverage
अहंahaṃI
कर्तुंkartuṃto do
तस्यtasyahis, that one's
योyowho
मांmāṃme
पुपुक्षतिpupukṣatioriginal form "pupukṣati", added to complete the word-by-word coverage
译文

Vaishampayana said: 'Then Krishna, the dark-eyed one, gathered up her soft, flawless hair with curling ends and tucked it at her right side. Putting on a single large, soiled, black garment and taking on the guise of a Sairandhri, Krishna moved about as one afflicted. Men and women ran up to her; seeing her, they asked, "Who are you, and what do you wish to do?" She answered them, "I am a Sairandhri, and I have come here. I wish to work for one who will maintain me." But because of her beauty, her dress, and her gentle speech, they did not believe that this servant had come for food. Kaikeyi, Virata's greatly esteemed wife, looking out from the palace, saw the daughter of Drupada. Seeing her so beautiful, unprotected, wearing but a single garment, she called her over and said, "Gracious one, who are you, and what do you wish to do?" She replied to her, "I am a Sairandhri, O queen; I have come and wish to work for one who will maintain me."'

版本

dd0eeec43e5e · 发布于 2026年7月16日 17:58:59 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂