摩诃婆罗多
Drauni-yuddha-parva (The Battle with Ashvatthaman)4.54.1-8
3952 / 15823
摩诃婆罗多 · 4.54.1-8
天城文

वैशंपायन उवाच
तं पार्थः प्रतिजग्राह वायुवेगम् इवोद्धतम् ॥
शरजालेन महता वर्षमाणम् इवाम्बुदम् ॥
तयोर् देवासुरसमः संनिपातो महान् अभूत् ॥
किरतोः शरजालानि वृत्रवासवयोर् इव ॥
न स्म सूर्यस् तदा भाति न च वाति समीरणः ॥
शरगाढे कृते व्योम्नि छायाभूते समन्ततः ॥
महांश् चटचटाशब्दो योधयोर् हन्यमानयोः ॥
दह्यताम् इव वेणूनाम् आसीत् परपुरंजय ॥
हयान् अस्यार्जुनः सर्वान् कृतवान् अल्पजीवितान् ॥
स राजन् न प्रजानाति दिशं कां चन मोहितः ॥
ततो द्रौणिर् महावीर्यः पार्थस्य विचरिष्यतः ॥
विवरं सूक्ष्मम् आलोक्य ज्यां चिच्छेद क्षुरेण ह ॥
तद् अस्यापूजयन् देवाः कर्म दृष्ट्वातिमानुषम् ॥
ततो द्रौणिर् धनूंष्य् अष्टौ व्यपक्रम्य नरर्षभम् ॥
पुनर् अभ्याहनत् पार्थं हृदये कङ्कपत्रिभिः ॥
ततः पार्थो महाबाहुः प्रहस्य स्वनवत् तदा ॥
योजयाम् आस नवया मौर्व्या गाण्डीवम् ओजसा ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
taṃ pārthaḥ pratijagrāha vāyuvegam ivoddhatam ||
śarajālena mahatā varṣamāṇam ivāmbudam ||
tayor devāsurasamaḥ saṃnipāto mahān abhūt ||
kiratoḥ śarajālāni vṛtravāsavayor iva ||
na sma sūryas tadā bhāti na ca vāti samīraṇaḥ ||
śaragāḍhe kṛte vyomni chāyābhūte samantataḥ ||
mahāṃś caṭacaṭāśabdo yodhayor hanyamānayoḥ ||
dahyatām iva veṇūnām āsīt parapuraṃjaya ||
hayān asyārjunaḥ sarvān kṛtavān alpajīvitān ||
sa rājan na prajānāti diśaṃ kāṃ cana mohitaḥ ||
tato drauṇir mahāvīryaḥ pārthasya vicariṣyataḥ ||
vivaraṃ sūkṣmam ālokya jyāṃ ciccheda kṣureṇa ha ||
tad asyāpūjayan devāḥ karma dṛṣṭvātimānuṣam ||
tato drauṇir dhanūṃṣy aṣṭau vyapakramya nararṣabham ||
punar abhyāhanat pārthaṃ hṛdaye kaṅkapatribhiḥ ||
tataḥ pārtho mahābāhuḥ prahasya svanavat tadā ||
yojayām āsa navayā maurvyā gāṇḍīvam ojasā ||

逐字释义
梵语IAST释义
वैशंपायनvaiśaṃpāyanaVaishampayana
उवाचuvācasaid
तंtaṃhim, that
पार्थःpārthaḥPartha
प्रतिजग्राहpratijagrāhaform pratijagrāha
वायुवेगम्vāyuvegamto go
इवोद्धतम्ivoddhatamform ivoddhatam
शरजालेनśarajālenaarrow
महताmahatāgreat
वर्षमाणम्varṣamāṇamform varṣamāṇam
इवाम्बुदम्ivāmbudamform ivāmbudam
तयोर्tayorboth of them
देवासुरसमःdevāsurasamaḥform devāsurasamaḥ
संनिपातोsaṃnipātoform saṃnipāto
महान्mahāngreat
अभूत्abhūtbecame, was
किरतोःkiratoḥform kiratoḥ
शरजालानिśarajālāniarrow
वृत्रवासवयोर्vṛtravāsavayorform vṛtravāsavayor
इवivalike, as
nanot
स्मsmaindeed, verily
सूर्यस्sūryasform sūryas
तदाtadāthen
भातिbhātishines
nanot
caand
वातिvātiform vāti
समीरणःsamīraṇaḥform samīraṇaḥ
शरगाढेśaragāḍhearrow
कृतेkṛtewhen done
व्योम्निvyomniform vyomni
छायाभूतेchāyābhūteform chāyābhūte
समन्ततःsamantataḥfrom all sides
महांश्mahāṃśgreat
चटचटाशब्दोcaṭacaṭāśabdoform caṭacaṭāśabdo
योधयोर्yodhayorwarrior
हन्यमानयोःhanyamānayoḥto strike, kill
दह्यताम्dahyatāmform dahyatām
इवivalike, as
वेणूनाम्veṇūnāmform veṇūnām
आसीत्āsītwas
परपुरंजयparapuraṃjayavictory
हयान्hayānhorses
अस्यार्जुनःasyārjunaḥform asyārjunaḥ
सर्वान्sarvānall
कृतवान्kṛtavānform kṛtavān
अल्पजीवितान्alpajīvitānform alpajīvitān
sahe, this
राजन्rājano king
nanot
प्रजानातिprajānātiform prajānāti
दिशंdiśaṃdirection
कांkāṃform kāṃ
चनcanaindeed, either
मोहितःmohitaḥform mohitaḥ
ततोtatothen, thence
द्रौणिर्drauṇirDrauni
महावीर्यःmahāvīryaḥgreat, hero
पार्थस्यpārthasyaPartha
विचरिष्यतःvicariṣyataḥform vicariṣyataḥ
विवरंvivaraṃform vivaraṃ
सूक्ष्मम्sūkṣmamform sūkṣmam
आलोक्यālokyahaving seen
ज्यांjyāṃform jyāṃ
चिच्छेदcicchedacut off
क्षुरेणkṣureṇaform kṣureṇa
haindeed, verily
तद्tadthat
अस्यापूजयन्asyāpūjayanvictory
देवाःdevāḥgods
कर्मkarmadeed, action
दृष्ट्वातिमानुषम्dṛṣṭvātimānuṣamform dṛṣṭvātimānuṣam
ततोtatothen, thence
द्रौणिर्drauṇirDrauni
धनूंष्य्dhanūṃṣyto strike, kill
अष्टौaṣṭaueight
व्यपक्रम्यvyapakramyaform vyapakramya
नरर्षभम्nararṣabhamman, husband
पुनर्punarman, husband
अभ्याहनत्abhyāhanatto strike, kill
पार्थंpārthaṃPartha
हृदयेhṛdayeheart
कङ्कपत्रिभिःkaṅkapatribhiḥfell, Kanka
ततःtataḥthen, thence
पार्थोpārthoPartha
महाबाहुःmahābāhuḥarm, great
प्रहस्यprahasyahaving laughed
स्वनवत्svanavatform svanavat
तदाtadāthen
योजयाम्yojayāmform yojayām
आसāsawas
नवयाnavayāform navayā
मौर्व्याmaurvyāform maurvyā
गाण्डीवम्gāṇḍīvamGandiva
ओजसाojasāform ojasā
译文

Vaishampayana said: 'Ashvatthaman advanced against Arjuna, and Partha met him with a net of arrows, as a cloud meets the earth with rain. Their clash was like the battle of the gods and the asuras, of Vritra and Vasava. The arrows covered the sky: the sun did not shine, the wind did not stir, and the crackling was like the sound of burning bamboo. Drauni spotted a small gap and with a razor-tipped arrow severed the string of the Gandiva. The gods praised this as a superhuman feat. Withdrawing eight bow-lengths, he struck Partha again in the chest with sharp arrows. Arjuna laughed and in an instant restrung the Gandiva.'

版本

8b16b6b79a9d · 发布于 2026年7月16日 18:42:56 UTC

可用语言RUEN

用方向键翻颂