यथा हि समरे द्रौणिः पार्षतं वीक्ष्य मारिष ॥
तथा द्रौणिं रणे दृष्ट्वा पार्षतः परवीरहा ॥
नातिहृष्टमना भूत्वा मन्यते मृत्युम् आत्मनः ॥
द्रौणिस् तु दृष्ट्वा राजेन्द्र धृष्टद्युम्नं रणे स्थितम् ॥
क्रोधेन निःश्वसन् वीरः पार्षतं समुपाद्रवत् ॥
ताव् अन्योन्यं तु दृष्ट्वैव संरम्भं जग्मतुः परम् ॥
अथाब्रवीन् महाराज द्रोणपुत्रः प्रतापवान् ॥
धृष्टद्युम्नं समीपस्थं त्वरमाणो विशां पते ॥
पाञ्चालापसदाद्य त्वां प्रेषयिष्यामि मृत्यवे ॥
पापं हि यत् त्वया कर्म घ्नता द्रोणं पुरा कृतम् ॥
अद्य त्वा पत्स्यते तद् वै यथा ह्य् अकुशलं तथा ॥
अरक्ष्यमाणः पार्थेन यदि तिष्ठसि संयुगे ॥
नापक्रमसि वा मूढ सत्यम् एतद् ब्रवीमि ते ॥
एवम् उक्तः प्रत्युवाच धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ॥
प्रतिवाक्यं स एवासिर् मामको दास्यते तव ॥
येनैव ते पितुर् दत्तं यतमानस्य संयुगे ॥
यदि तावन् मया द्रोणो निहतो ब्राह्मणब्रुवः ॥
त्वाम् इदानीं कथं युद्धे न हनिष्यामि विक्रमात् ॥
एवम् उक्त्वा महाराज सेनापतिर् अमर्षणः ॥
निशितेनाथ बाणेन द्रौणिं विव्याध पार्षतः ॥
ततो द्रौणिः सुसंक्रुद्धः शरैः संनतपर्वभिः ॥
प्राच्छादयद् दिशो राजन् धृष्टद्युम्नस्य संयुगे ॥
नैवान्तरिक्षं न दिशो नैव योधाः समन्ततः ॥
दृश्यन्ते वै महाराज शरैश् छन्नाः सहस्रशः ॥
yathā hi samare drauṇiḥ pārṣataṃ vīkṣya māriṣa ||
tathā drauṇiṃ raṇe dṛṣṭvā pārṣataḥ paravīrahā ||
nātihṛṣṭamanā bhūtvā manyate mṛtyum ātmanaḥ ||
drauṇis tu dṛṣṭvā rājendra dhṛṣṭadyumnaṃ raṇe sthitam ||
krodhena niḥśvasan vīraḥ pārṣataṃ samupādravat ||
tāv anyonyaṃ tu dṛṣṭvaiva saṃrambhaṃ jagmatuḥ param ||
athābravīn mahārāja droṇaputraḥ pratāpavān ||
dhṛṣṭadyumnaṃ samīpasthaṃ tvaramāṇo viśāṃ pate ||
pāñcālāpasadādya tvāṃ preṣayiṣyāmi mṛtyave ||
pāpaṃ hi yat tvayā karma ghnatā droṇaṃ purā kṛtam ||
adya tvā patsyate tad vai yathā hy akuśalaṃ tathā ||
arakṣyamāṇaḥ pārthena yadi tiṣṭhasi saṃyuge ||
nāpakramasi vā mūḍha satyam etad bravīmi te ||
evam uktaḥ pratyuvāca dhṛṣṭadyumnaḥ pratāpavān ||
prativākyaṃ sa evāsir māmako dāsyate tava ||
yenaiva te pitur dattaṃ yatamānasya saṃyuge ||
yadi tāvan mayā droṇo nihato brāhmaṇabruvaḥ ||
tvām idānīṃ kathaṃ yuddhe na haniṣyāmi vikramāt ||
evam uktvā mahārāja senāpatir amarṣaṇaḥ ||
niśitenātha bāṇena drauṇiṃ vivyādha pārṣataḥ ||
tato drauṇiḥ susaṃkruddhaḥ śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ ||
prācchādayad diśo rājan dhṛṣṭadyumnasya saṃyuge ||
naivāntarikṣaṃ na diśo naiva yodhāḥ samantataḥ ||
dṛśyante vai mahārāja śaraiś channāḥ sahasraśaḥ ||
Когда Драуни увидел Паршату в бою, почтенный, и когда Паршата, убийца вражеских героев, увидел Драуни, он не слишком обрадовался: он подумал о собственной смерти. Драуни же, увидев Дхриштадьюмну стоящим в бою, тяжело дыша от гнева, бросился на Паршату. Едва увидев друг друга, они оба впали в высшую ярость. Тогда могучий сын Дроны поспешно сказал Дхриштадьюмне, стоявшему рядом, владыка людей: “Падший Панчала, сегодня я отправлю тебя к смерти. То греховное дело, которое ты прежде совершил, убивая Дрону, сегодня постигнет тебя так, как зло возвращается. Если ты останешься в бою без защиты Партхи и не отступишь, глупец, я говорю тебе истину”. Услышав это, могучий Дхриштадьюмна ответил: “Ответ тебе даст мой меч, тот самый, которым я дал ответ твоему отцу, когда он сражался в битве. Если Дрона, брахман лишь по слову, был убит мной, как же теперь я не убью тебя своей доблестью?” Сказав это, неуступчивый полководец Паршата острой стрелой пронзил Драуни. Тогда сильно разгневанный Драуни острыми стрелами закрыл все стороны вокруг Дхриштадьюмны в сражении. Ни пространства, ни сторон, ни воинов вокруг, великий царь, нельзя было различить: всё было покрыто тысячами стрел».
57460196e49b · 发布于 2026年6月20日 06:27:55 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Речь Дхриштадьюмны жёсткая и духовно опасная: он повторяет упрёк, что Дрона был брахманом лишь по имени. Стих не просит читателя восхищаться этим; он показывает, как даже праведная сторона может говорить из раны и ожесточения.