कर्णपुत्रस् तु समरे हित्वा नकुलम् एव तु ॥
जुगोप चक्रं त्वरितं राधेयस्यैव मारिष ॥
उलूकस् तु रणे क्रुद्धः सहदेवेन वारितः ॥
तस्याश्वांश् चतुरो हत्वा सहदेवः प्रतापवान् ॥
सारथिं प्रेषयाम् आस यमस्य सदनं प्रति ॥
उलूकस् तु ततो यानाद् अवप्लुत्य विशां पते ॥
त्रिगर्तानां बलं पूर्णं जगाम पितृनन्दनः ॥
सात्यकिः शकुनिं विद्ध्वा विंशत्या निशितैः शरैः ॥
ध्वजं चिच्छेद भल्लेन सौबलस्य हसन्न् इव ॥
सौबलस् तस्य समरे क्रुद्धो राजन् प्रतापवान् ॥
विदार्य कवचं भूयो ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥
अथैनं निशितैर् बाणैः सात्यकिः प्रत्यविध्यत ॥
सारथिं च महाराज त्रिभिर् एव समार्दयत् ॥
अथास्य वाहांस् त्वरितः शरैर् निन्ये यमक्षयम् ॥
ततो ऽवप्लुत्य सहसा शकुनिर् भरतर्षभ ॥
आरुरोह रथं तूर्णम् उलूकस्य महारथः ॥
अपोवाहाथ शीघ्रं स शैनेयाद् युद्धशालिनः ॥
सात्यकिस् तु रणे राजंस् तावकानाम् अनीकिनीम् ॥
अभिदुद्राव वेगेन ततो ऽनीकम् अभिद्यत ॥
शैनेयशरनुन्नं तु ततः सैन्यं विशां पते ॥
भेजे दश दिशस् तूर्णं न्यपतच् च गतासुवत् ॥
भीमसेनं तव सुतो वारयाम् आस संयुगे ॥
तं तु भीमो मुहूर्तेन व्यश्वसूतरथध्वजम् ॥
चक्रे लोकेश्वरं तत्र तेनातुष्यन्त चारणाः ॥
ततो ऽपायान् नृपस् तत्र भीमसेनस्य गोचरात् ॥
कुरुसैन्यं ततः सर्वं भीमसेनम् उपाद्रवत् ॥
तत्र रावो महान् आसीद् भीमम् एकं जिघांसताम् ॥
युधामन्युः कृपं विद्ध्वा धनुर् अस्याशु चिच्छिदे ॥
अथान्यद् धनुर् आदाय कृपः शस्त्रभृतां वरः ॥
युधामन्योर् ध्वजं सूतं छत्रं चापातयत् क्षितौ ॥
ततो ऽपायाद् रथेनैव युधामन्युर् महारथः ॥
उत्तमौजास् तु हार्दिक्यं शरैर् भीमपराक्रमम् ॥
छादयाम् आस सहसा मेघो वृष्ट्या यथाचलम् ॥
तद् युद्धं सुमहच् चासीद् घोररूपं परंतप ॥
यादृशं न मया युद्धं दृष्टपूर्वं विशां पते ॥
कृतवर्मा ततो राजन्न् उत्तमौजसम् आहवे ॥
हृदि विव्याध स तदा रथोपस्थ उपाविशत् ॥
सारथिस् तम् अपोवाह रथेन रथिनां वरम् ॥
ततस् तु सत्वरं राजन् पाण्डुसैन्यम् उपाद्रवत् ॥
karṇaputras tu samare hitvā nakulam eva tu ||
jugopa cakraṃ tvaritaṃ rādheyasyaiva māriṣa ||
ulūkas tu raṇe kruddhaḥ sahadevena vāritaḥ ||
tasyāśvāṃś caturo hatvā sahadevaḥ pratāpavān ||
sārathiṃ preṣayām āsa yamasya sadanaṃ prati ||
ulūkas tu tato yānād avaplutya viśāṃ pate ||
trigartānāṃ balaṃ pūrṇaṃ jagāma pitṛnandanaḥ ||
sātyakiḥ śakuniṃ viddhvā viṃśatyā niśitaiḥ śaraiḥ ||
dhvajaṃ ciccheda bhallena saubalasya hasann iva ||
saubalas tasya samare kruddho rājan pratāpavān ||
vidārya kavacaṃ bhūyo dhvajaṃ ciccheda kāñcanam ||
athainaṃ niśitair bāṇaiḥ sātyakiḥ pratyavidhyata ||
sārathiṃ ca mahārāja tribhir eva samārdayat ||
athāsya vāhāṃs tvaritaḥ śarair ninye yamakṣayam ||
tato 'vaplutya sahasā śakunir bharatarṣabha ||
āruroha rathaṃ tūrṇam ulūkasya mahārathaḥ ||
apovāhātha śīghraṃ sa śaineyād yuddhaśālinaḥ ||
sātyakis tu raṇe rājaṃs tāvakānām anīkinīm ||
abhidudrāva vegena tato 'nīkam abhidyata ||
śaineyaśaranunnaṃ tu tataḥ sainyaṃ viśāṃ pate ||
bheje daśa diśas tūrṇaṃ nyapatac ca gatāsuvat ||
bhīmasenaṃ tava suto vārayām āsa saṃyuge ||
taṃ tu bhīmo muhūrtena vyaśvasūtarathadhvajam ||
cakre lokeśvaraṃ tatra tenātuṣyanta cāraṇāḥ ||
tato 'pāyān nṛpas tatra bhīmasenasya gocarāt ||
kurusainyaṃ tataḥ sarvaṃ bhīmasenam upādravat ||
tatra rāvo mahān āsīd bhīmam ekaṃ jighāṃsatām ||
yudhāmanyuḥ kṛpaṃ viddhvā dhanur asyāśu cicchide ||
athānyad dhanur ādāya kṛpaḥ śastrabhṛtāṃ varaḥ ||
yudhāmanyor dhvajaṃ sūtaṃ chatraṃ cāpātayat kṣitau ||
tato 'pāyād rathenaiva yudhāmanyur mahārathaḥ ||
uttamaujās tu hārdikyaṃ śarair bhīmaparākramam ||
chādayām āsa sahasā megho vṛṣṭyā yathācalam ||
tad yuddhaṃ sumahac cāsīd ghorarūpaṃ paraṃtapa ||
yādṛśaṃ na mayā yuddhaṃ dṛṣṭapūrvaṃ viśāṃ pate ||
kṛtavarmā tato rājann uttamaujasam āhave ||
hṛdi vivyādha sa tadā rathopastha upāviśat ||
sārathis tam apovāha rathena rathināṃ varam ||
tatas tu satvaraṃ rājan pāṇḍusainyam upādravat ||
Сын Карны в бою оставил Накулу и поспешно стал прикрывать фланг Радхеи, почтенный. Разгневанного Улуку в бою сдержал Сахадева: могучий Сахадева убил четырёх его коней и отправил возницу в обитель Ямы. Тогда Улука, сын Шакуни, соскочил с колесницы и ушёл к полному войску Тригартов, владыка людей. Сатьяки пронзил Шакуни двадцатью острыми стрелами и, словно смеясь, бхаллой срубил стяг Саубалы. Разгневанный могучий Саубала в бою снова пробил его броню и срубил золотой стяг. Тогда Сатьяки ответно поразил его острыми стрелами, а возницу, великий царь, ударил именно тремя; затем быстро отправил его коней стрелами к Яме. Шакуни, быстро соскочив, сел на колесницу Улуки, и тот поспешно увёз его от Шайнеи, искусного в бою. Сатьяки же, царь, стремительно бросился на войско твоих, и строй раскололся. Поражённое стрелами Шайнеи, войско быстро разбежалось в десять сторон и падало, словно безжизненное. Твой сын в сражении сдерживал Бхимасену, но Бхима за мгновение лишил этого владыку мира коней, возницы, колесницы и стяга; этим восхитились чараны. Тогда царь отступил из области Бхимасены, и всё войско Куру бросилось на Бхиму. Там поднялся великий крик тех, кто хотел убить одного Бхиму. Юдхаманью пронзил Крипу и быстро рассёк его лук; Крипа, лучший из носящих оружие, взял другой лук и сбил на землю стяг, возницу и зонт Юдхаманью. Тогда махаратха Юдхаманью отъехал на колеснице. Уттамауджас внезапно покрыл стрелами грознодоблестного Хардикью, как облако покрывает дождём гору. Эта битва была очень великой и ужасной видом, врагов палящий; такой битвы я прежде не видел, владыка людей. Затем Критаварман в битве поразил Уттамауджаса в грудь, и тот осел на сиденье колесницы. Возница вывез на колеснице лучшего колесничного, а Критаварман быстро напал на войско Панду».
9feb96f8250f · 发布于 2026年6月20日 06:38:46 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Финал главы собирает множество локальных переломов: Сатьяки ломает строй, Бхима почти мгновенно обезоруживает Дурьодхану, Крипа и Критаварман удерживают свои участки. Санджая подчёркивает необычайность этой битвы: фронт уже не держится единой линией, он распадается на вспышки личной силы.