कृप उवाच
न दैवस्यातिभारो ऽस्ति यद् अयं रुधिरोक्षितः ॥
एकादशचमूभर्ता शेते दुर्योधनो हतः ॥
पश्य चामीकराभस्य चामीकरविभूषिताम् ॥
गदां गदाप्रियस्येमां समीपे पतितां भुवि ॥
इयम् एनं गदा शूरं न जहाति रणे रणे ॥
स्वर्गायापि व्रजन्तं हि न जहाति यशस्विनम् ॥
पश्येमां सह वीरेण जाम्बूनदविभूषिताम् ॥
शयानां शयने धर्मे भार्यां प्रीतिमतीम् इव ॥
यो वै मूर्धावसिक्तानाम् अग्रे यातः परंतपः ॥
स हतो ग्रसते पांसून् पश्य कालस्य पर्ययम् ॥
येनाजौ निहता भूमाव् अशेरत पुरा द्विषः ॥
स भूमौ निहतः शेते कुरुराजः परैर् अयम् ॥
भयान् नमन्ति राजानो यस्य स्म शतसंघशः ॥
स वीरशयने शेते क्रव्याद्भिः परिवारितः ॥
उपासत नृपाः पूर्वम् अर्थहेतोर् यम् ईश्वरम् ॥
धिक् सद्यो निहतः शेते पश्य कालस्य पर्ययम् ॥
kṛpa uvāca
na daivasyātibhāro 'sti yad ayaṃ rudhirokṣitaḥ ||
ekādaśacamūbhartā śete duryodhano hataḥ ||
paśya cāmīkarābhasya cāmīkaravibhūṣitām ||
gadāṃ gadāpriyasyemāṃ samīpe patitāṃ bhuvi ||
iyam enaṃ gadā śūraṃ na jahāti raṇe raṇe ||
svargāyāpi vrajantaṃ hi na jahāti yaśasvinam ||
paśyemāṃ saha vīreṇa jāmbūnadavibhūṣitām ||
śayānāṃ śayane dharme bhāryāṃ prītimatīm iva ||
yo vai mūrdhāvasiktānām agre yātaḥ paraṃtapaḥ ||
sa hato grasate pāṃsūn paśya kālasya paryayam ||
yenājau nihatā bhūmāv aśerata purā dviṣaḥ ||
sa bhūmau nihataḥ śete kururājaḥ parair ayam ||
bhayān namanti rājāno yasya sma śatasaṃghaśaḥ ||
sa vīraśayane śete kravyādbhiḥ parivāritaḥ ||
upāsata nṛpāḥ pūrvam arthahetor yam īśvaram ||
dhik sadyo nihataḥ śete paśya kālasya paryayam ||
Крипа сказал: «Для судьбы нет чрезмерной тяжести, раз окровавленный Дурьодхана, владыка одиннадцати армий, лежит убитый. Смотри: рядом на земле лежит эта палица золотого блеска, украшенная золотом, палица того, кто любил палицу. Эта палица не оставляла героя ни в одном бою; даже когда славный идёт к небу, она не оставляет его. Посмотри: украшенная золотом джамбунада, она лежит рядом с героем на праведном ложе, словно любящая жена. Тот жгущий врагов, кто шёл впереди венчанных царей, теперь убитый глотает пыль: смотри поворот Времени. Тот царь Куру, кем прежде в битве были сражены враги и лежали на земле, теперь сам лежит на земле, убитый врагами. Перед кем от страха сотнями склонялись цари, тот лежит на ложе героя, окружённый плотоядными. Цари прежде служили ему как владыке ради пользы; увы, теперь он внезапно убитый лежит. Смотри поворот Времени».
806ed77f17ed · 发布于 2026年6月20日 12:30:35 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Крипа видит в падении Дурьодханы урок Калы: власть, оружие и поклонение царей не удержали его от праха. Повтор «смотри поворот Времени» превращает плач в суровое наставление.