摩诃婆罗多
Kṛṣṇa Warns About Brahmaśiras10.12.11-23
9827 / 15823
摩诃婆罗多 · 10.12.11-23
天城文

ततस् तदा कुरुश्रेष्ठ वनस्थे त्वयि भारत ॥
अवसद् द्वारकाम् एत्य वृष्णिभिः परमार्चितः ॥
स कदा चित् समुद्रान्ते वसन् द्रारवतीम् अनु ॥
एक एकं समागम्य माम् उवाच हसन्न् इव ॥
यत् तद् उग्रं तपः कृष्ण चरन् सत्यपराक्रमः ॥
अगस्त्याद् भारताचार्यः प्रत्यपद्यत मे पिता ॥
अस्त्रं ब्रह्मशिरो नाम देवगन्धर्वपूजितम् ॥
तद् अद्य मयि दाशार्ह यथा पितरि मे तथा ॥
अस्मत्तस् तद् उपादाय दिव्यम् अस्त्रं यदूत्तम ॥
ममाप्य् अस्त्रं प्रयच्छ त्वं चक्रं रिपुहरं रणे ॥
स राजन् प्रीयमाणेन मयाप्य् उक्तः कृताञ्जलिः ॥
याचमानः प्रयत्नेन मत्तो ऽस्त्रं भरतर्षभ ॥
देवदानवगन्धर्वमनुष्यपतगोरगाः ॥
न समा मम वीर्यस्य शतांशेनापि पिण्डिताः ॥
इदं धनुर् इयं शक्तिर् इदं चक्रम् इयं गदा ॥
यद् यद् इच्छसि चेद् अस्त्रं मत्तस् तत् तद् ददानि ते ॥
यच् छक्नोषि समुद्यन्तुं प्रयोक्तुम् अपि वा रणे ॥
तद् गृहाण विनास्त्रेण यन् मे दातुम् अभीप्ससि ॥
स सुनाभं सहस्रारं वज्रनाभम् अयस्मयम् ॥
वव्रे चक्रं महाबाहो स्पर्धमानो मया सह ॥
गृहाण चक्रम् इत्य् उक्तो मया तु तदनन्तरम् ॥
जग्राहोपेत्य सहसा चक्रं सव्येन पाणिना ॥
न चैतद् अशकत् स्थानात् संचालयितुम् अच्युत ॥
अथ तद् दक्षिणेनापि ग्रहीतुम् उपचक्रमे ॥
सर्वयत्नेन तेनापि गृह्णन्न् एतद् अकल्पयत् ॥
ततः सर्वबलेनापि यच् चैतन् न शशाक सः ॥
उद्धर्तुं वा चालयितुं द्रौणिः परमदुर्मनाः ॥
कृत्वा यत्नं परं श्रान्तः स न्यवर्तत भारत ॥

转写 (IAST)

tatas tadā kuruśreṣṭha vanasthe tvayi bhārata ||
avasad dvārakām etya vṛṣṇibhiḥ paramārcitaḥ ||
sa kadā cit samudrānte vasan drāravatīm anu ||
eka ekaṃ samāgamya mām uvāca hasann iva ||
yat tad ugraṃ tapaḥ kṛṣṇa caran satyaparākramaḥ ||
agastyād bhāratācāryaḥ pratyapadyata me pitā ||
astraṃ brahmaśiro nāma devagandharvapūjitam ||
tad adya mayi dāśārha yathā pitari me tathā ||
asmattas tad upādāya divyam astraṃ yadūttama ||
mamāpy astraṃ prayaccha tvaṃ cakraṃ ripuharaṃ raṇe ||
sa rājan prīyamāṇena mayāpy uktaḥ kṛtāñjaliḥ ||
yācamānaḥ prayatnena matto 'straṃ bharatarṣabha ||
devadānavagandharvamanuṣyapatagoragāḥ ||
na samā mama vīryasya śatāṃśenāpi piṇḍitāḥ ||
idaṃ dhanur iyaṃ śaktir idaṃ cakram iyaṃ gadā ||
yad yad icchasi ced astraṃ mattas tat tad dadāni te ||
yac chaknoṣi samudyantuṃ prayoktum api vā raṇe ||
tad gṛhāṇa vināstreṇa yan me dātum abhīpsasi ||
sa sunābhaṃ sahasrāraṃ vajranābham ayasmayam ||
vavre cakraṃ mahābāho spardhamāno mayā saha ||
gṛhāṇa cakram ity ukto mayā tu tadanantaram ||
jagrāhopetya sahasā cakraṃ savyena pāṇinā ||
na caitad aśakat sthānāt saṃcālayitum acyuta ||
atha tad dakṣiṇenāpi grahītum upacakrame ||
sarvayatnena tenāpi gṛhṇann etad akalpayat ||
tataḥ sarvabalenāpi yac caitan na śaśāka saḥ ||
uddhartuṃ vā cālayituṃ drauṇiḥ paramadurmanāḥ ||
kṛtvā yatnaṃ paraṃ śrāntaḥ sa nyavartata bhārata ||

逐字释义
梵语IAST释义
ततः तदा कुरुश्रेष्ठtataḥ tadā kuruśreṣṭhaзатем тогда, лучший Куру; после этого
वनस्थे त्वयि भारतvanasthe tvayi bhārataкогда ты был в лесу, Бхарата; во время изгнания
अवसत् द्वारकाम् एत्यavasat dvārakām etyaжил, придя в Двараку; обитал в Двараке
वृष्णिभिः परमार्चितःvṛṣṇibhiḥ paramārcitaḥВришнями высоко почитаемый; почтённый Ядавами
स कदा चित् समुद्रान्तेsa kadā cit samudrānteон когда-то у края океана; однажды
वसन् द्रारवतीम् अनुvasan drāravatīm anuживя возле Дваравати; в Двараке
एकः एकम् समागम्यekaḥ ekam samāgamyaодин на один встретившись; наедине
माम् उवाच हसन् इवmām uvāca hasan ivaмне сказал, словно улыбаясь; обратился
यत् तत् उग्रम् तपः कृष्णyat tat ugram tapaḥ kṛṣṇaто грозное тапас, Кришна; суровую аскезу
चरन् सत्यपराक्रमःcaran satyaparākramaḥсовершая, истинно доблестный; исполняя
अगस्त्यात् भारताचार्यःagastyāt bhāratācāryaḥот Агастьи учитель Бхаратов; Дрона
प्रत्यपद्यत मे पिताpratyapadyata me pitāполучил мой отец; обрёл
अस्त्रम् ब्रह्मशिरः नामastram brahmaśiraḥ nāmaоружие по имени Брахмаширас; астру Брахмаширас
देवगन्धर्वपूजितम्devagandharvapūjitamпочитаемое богами и гандхарвами; божественно чтимое
तत् अद्य मयि दाशार्हtat adya mayi dāśārhaего сегодня мне, Дашарха; передай мне
यथा पितरि मे तथाyathā pitari me tathāкак моему отцу так же; как Дроне
अस्मत्तस् तत् उपादायasmattas tat upādāyaот меня взяв то; получив от меня
दिव्यम् अस्त्रम् यदूत्तमdivyam astram yadūttamaбожественное оружие, лучший Яду; эту астру
मम अपि अस्त्रम् प्रयच्छmama api astram prayacchaмне тоже оружие дай; передай мне
त्वम् चक्रम् रिपुहरम् रणेtvam cakram ripuharam raṇeты диск, губящий врагов в бою; Сударшану
स राजन् प्रीयमाणेनsa rājan prīyamāṇenaон, царь, довольным мной; мною благосклонным
मया अपि उक्तः कृताञ्जलिःmayā api uktaḥ kṛtāñjaliḥмной также сказан, со сложенными ладонями; я ему ответил
याचमानः प्रयत्नेनyācamānaḥ prayatnenaпросящий настойчиво; усердно моливший
मत्तः अस्त्रम् भरतर्षभmattaḥ astram bharatarṣabhaу меня оружие, бык Бхаратов; мою астру
देव दानव गन्धर्वdeva dānava gandharvaбоги, данавы, гандхарвы; небожители
मनुष्य पतग उरगाःmanuṣya pataga uragāḥлюди, птицы, змеи; люди и наги
न समा मम वीर्यस्यna samā mama vīryasyaне равны моей силе; не сравнятся
शतांशेन अपि पिण्डिताःśatāṃśena api piṇḍitāḥдаже сотой долей вместе; собранные вместе
इदम् धनुः इयम् शक्तिःidam dhanuḥ iyam śaktiḥвот лук, вот копьё; это оружие
इदम् चक्रम् इयम् गदाidam cakram iyam gadāвот диск, вот палица; Сударшана и булава
यत् यत् इच्छसि चेद् अस्त्रम्yat yat icchasi ced astramкакое бы оружие ты ни желал; что хочешь
मत्तः तत् तत् ददानि तेmattaḥ tat tat dadāni teот меня, то дам тебе; то я дам
यत् शक्नोषि समुद्यन्तुम्yat śaknoṣi samudyantumчто можешь поднять; с чем справишься
प्रयोक्तुम् अपि वा रणेprayoktum api vā raṇeили применить в бою; использовать
तत् गृहाण विना अस्त्रेणtat gṛhāṇa vinā astreṇaто бери без обмена оружием; возьми даром
यत् मे दातुम् अभीप्ससिyat me dātum abhīpsasiчто мне дать хочешь; что предлагаешь
स सुनाभम् सहस्रारम्sa sunābham sahasrāramтот с прекрасной ступицей, тысячеспицый; тысячеострый диск
वज्रनाभम् अयस्मयम्vajranābham ayasmayamс ваджрной ступицей, железный; несокрушимый
वव्रे चक्रम् महाबाहोvavre cakram mahābāhoвыбрал диск, мощнорукий; попросил Сударшану
स्पर्धमानः मया सहspardhamānaḥ mayā sahaсоперничая со мной; соревнуясь
गृहाण चक्रम् इति उक्तःgṛhāṇa cakram iti uktaḥвозьми диск, так сказанный; когда я сказал
मया तु तदनन्तरम्mayā tu tadanantaramмной же после этого; сразу
जग्राह उपेत्य सहसाjagrāha upetya sahasāподойдя, внезапно схватил; попытался взять
चक्रम् सव्येन पाणिनाcakram savyena pāṇināдиск левой рукой; левой ладонью
न च एतत् अशकत्na ca etat aśakatи не смог это; но не смог
स्थानात् संचालयितुम् अच्युतsthānāt saṃcālayitum acyutaс места сдвинуть, Ачьюта; даже пошевелить
अथ तत् दक्षिणेन अपिatha tat dakṣiṇena apiзатем его правой также; правой рукой
ग्रहीतुम् उपचक्रमेgrahītum upacakrameвзять попытался; стал брать
सर्वयत्नेन तेन अपिsarvayatnena tena apiвсем усилием и той; со всем напряжением
गृह्णन् एतत् अकल्पयत्gṛhṇan etat akalpayatберя, не сумел; не справился
ततः सर्वबलेन अपिtataḥ sarvabalena apiзатем всей силой также; изо всех сил
यत् च एतत्yat ca etatно это; и это
न शशाक सःna śaśāka saḥне смог он; он оказался не в силах
उद्धर्तुम् वा चालयितुम्uddhartum vā cālayitumподнять или сдвинуть; приподнять
द्रौणिः परमदुर्मनाःdrauṇiḥ paramadurmanāḥДрауни крайне унылый; Ашваттхаман
कृत्वा यत्नम् परम् श्रान्तःkṛtvā yatnam param śrāntaḥсделав усилие, крайне уставший; измучившись
स न्यवर्तत भारतsa nyavartata bhārataон отступил, Бхарата; оставил попытку
译文

«Потом, о лучший Куру, когда ты, Бхарата, был в лесу, он пришёл в Двараку и жил там, высоко почитаемый Вришнями. Однажды, живя у берега океана возле Дваравати, он встретился со мной наедине и, словно улыбаясь, сказал: ‘О Кришна, мой отец, учитель Бхаратов, истинно доблестный, совершив суровый тапас, получил от Агастьи оружие по имени Брахмаширас, почитаемое богами и гандхарвами. Сегодня, о Дашарха, пусть оно будет у меня так же, как было у моего отца. Возьми от меня это божественное оружие, о лучший Яду, а мне тоже дай своё оружие — диск, губящий врагов в бою’. Он, сложив ладони и настойчиво прося у меня оружие, услышал от меня, благосклонного, такой ответ, о царь, о бык Бхаратов: ‘Боги, данавы, гандхарвы, люди, птицы и змеи, все вместе, не равны даже сотой доле моей силы. Вот лук, вот копьё, вот диск, вот палица: какое оружие хочешь от меня, то я дам тебе. Что сможешь поднять или применить в бою, то бери без обмена на ту астру, которую хочешь мне дать’. Тогда, о мощнорукий, соперничая со мной, он выбрал диск с прекрасной ступицей, тысячеспицый, с ваджрной ступицей, железный. Когда я сказал: ‘Возьми диск’, он сразу подошёл и схватил его левой рукой, но не смог даже сдвинуть с места, о Ачьюта. Затем он попытался взять его и правой рукой; но, напрягаясь всем усилием, также не сумел. Тогда Драуни, приложив всю силу, но не сумев ни поднять, ни сдвинуть его, крайне унылый и измученный, отступил, о Бхарата».

版本

24b8988d0a7d · 发布于 2026年6月20日 12:38:14 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂