摩诃婆罗多
Kṛṣṇa Curses Aśvatthāman and Draupadī Accepts the Jewel10.16.19-32
9843 / 15823
摩诃婆罗多 · 10.16.19-32
天城文

वैशंपायन उवाच
प्रदायाथ मणिं द्रौणिः पाण्डवानां महात्मनाम् ॥
जगाम विमनास् तेषां सर्वेषां पश्यतां वनम् ॥
पाण्डवाश् चापि गोविन्दं पुरस्कृत्य हतद्विषः ॥
कृष्णद्वैपायनं चैव नारदं च महामुनिम् ॥
द्रोणपुत्रस्य सहजं मणिम् आदाय सत्वराः ॥
द्रौपदीम् अभ्यधावन्त प्रायोपेतां मनस्विनीम् ॥
ततस् ते पुरुषव्याघ्राः सदश्वैर् अनिलोपमैः ॥
अभ्ययुः सहदाशार्हाः शिबिरं पुनर् एव ह ॥
अवतीर्य रथाभ्यां तु त्वरमाणा महारथाः ॥
ददृशुर् द्रौपदीं कृष्णाम् आर्ताम् आर्ततराः स्वयम् ॥
ताम् उपेत्य निरानन्दां दुःखशोकसमन्विताम् ॥
परिवार्य व्यतिष्ठन्त पाण्डवाः सहकेशवाः ॥
ततो राज्ञाभ्यनुज्ञातो भीमसेनो महाबलः ॥
प्रददौ तु मणिं दिव्यं वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥
अयं भद्रे तव मणिः पुत्रहन्ता जितः स ते ॥
उत्तिष्ठ शोकम् उत्सृज्य क्षत्रधर्मम् अनुस्मर ॥
प्रयाणे वासुदेवस्य शमार्थम् असितेक्षणे ॥
यान्य् उक्तानि त्वया भीरु वाक्यानि मधुघातिनः ॥
नैव मे पतयः सन्ति न पुत्रा भ्रातरो न च ॥
नैव त्वम् अपि गोविन्द शमम् इच्छति राजनि ॥
उक्तवत्य् असि धीराणि वाक्यानि पुरुषोत्तमम् ॥
क्षत्रधर्मानुरूपाणि तानि संस्मर्तुम् अर्हसि ॥
हतो दुर्योधनः पापो राज्यस्य परिपन्थकः ॥
दुःशासनस्य रुधिरं पीतं विस्फुरतो मया ॥
वैरस्य गतम् आनृण्यं न स्म वाच्या विवक्षताम् ॥
जित्वा मुक्तो द्रोणपुत्रो ब्राह्मण्याद् गौरवेण च ॥
यशो ऽस्य पातितं देवि शरीरं त्व् अवशेषितम् ॥
वियोजितश् च मणिना न्यासितश् चायुधं भुवि ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
pradāyātha maṇiṃ drauṇiḥ pāṇḍavānāṃ mahātmanām ||
jagāma vimanās teṣāṃ sarveṣāṃ paśyatāṃ vanam ||
pāṇḍavāś cāpi govindaṃ puraskṛtya hatadviṣaḥ ||
kṛṣṇadvaipāyanaṃ caiva nāradaṃ ca mahāmunim ||
droṇaputrasya sahajaṃ maṇim ādāya satvarāḥ ||
draupadīm abhyadhāvanta prāyopetāṃ manasvinīm ||
tatas te puruṣavyāghrāḥ sadaśvair anilopamaiḥ ||
abhyayuḥ sahadāśārhāḥ śibiraṃ punar eva ha ||
avatīrya rathābhyāṃ tu tvaramāṇā mahārathāḥ ||
dadṛśur draupadīṃ kṛṣṇām ārtām ārtatarāḥ svayam ||
tām upetya nirānandāṃ duḥkhaśokasamanvitām ||
parivārya vyatiṣṭhanta pāṇḍavāḥ sahakeśavāḥ ||
tato rājñābhyanujñāto bhīmaseno mahābalaḥ ||
pradadau tu maṇiṃ divyaṃ vacanaṃ cedam abravīt ||
ayaṃ bhadre tava maṇiḥ putrahantā jitaḥ sa te ||
uttiṣṭha śokam utsṛjya kṣatradharmam anusmara ||
prayāṇe vāsudevasya śamārtham asitekṣaṇe ||
yāny uktāni tvayā bhīru vākyāni madhughātinaḥ ||
naiva me patayaḥ santi na putrā bhrātaro na ca ||
naiva tvam api govinda śamam icchati rājani ||
uktavaty asi dhīrāṇi vākyāni puruṣottamam ||
kṣatradharmānurūpāṇi tāni saṃsmartum arhasi ||
hato duryodhanaḥ pāpo rājyasya paripanthakaḥ ||
duḥśāsanasya rudhiraṃ pītaṃ visphurato mayā ||
vairasya gatam ānṛṇyaṃ na sma vācyā vivakṣatām ||
jitvā mukto droṇaputro brāhmaṇyād gauraveṇa ca ||
yaśo 'sya pātitaṃ devi śarīraṃ tv avaśeṣitam ||
viyojitaś ca maṇinā nyāsitaś cāyudhaṃ bhuvi ||

逐字释义
梵语IAST释义
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
प्रदाय अथ मणिम् द्रौणिःpradāya atha maṇim drauṇiḥотдав затем камень, Драуни; после передачи драгоценности
पाण्डवानाम् महात्मनाम्pāṇḍavānām mahātmanāmПандавам великодушным; великим Пандавам
जगाम विमनाः तेषाम्jagāma vimanāḥ teṣāmушёл унылый перед ними; подавленный ушёл
सर्वेषाम् पश्यताम् वनम्sarveṣām paśyatām vanamна глазах всех в лес; в лес
पाण्डवाः च अपि गोविन्दम्pāṇḍavāḥ ca api govindamи Пандавы Говинду; Пандавы с Говиндой
पुरस्कृत्य हतद्विषःpuraskṛtya hatadviṣaḥпоставив впереди, убив врагов; во главе
कृष्णद्वैपायनम् च एवkṛṣṇadvaipāyanam ca evaи Кришну-Двайпаяну также; и Вьясу
नारदम् च महामुनिम्nāradam ca mahāmunimи Нараду великого муни; и Нараду
द्रोणपुत्रस्य सहजम्droṇaputrasya sahajamсына Дроны врождённый; природный камень
मणिम् आदाय सत्वराःmaṇim ādāya satvarāḥкамень взяв, поспешные; взяв драгоценность
द्रौपदीम् अभ्यधावन्तdraupadīm abhyadhāvantaк Драупади побежали; поспешили к ней
प्रायोपेताम् मनस्विनीम्prāyopetām manasvinīmк посту смерти приступившей, гордой; решительной царице
ततः ते पुरुषव्याघ्राःtataḥ te puruṣavyāghrāḥзатем те тигры людей; затем герои
सदश्वैः अनिलोपमैःsadaśvaiḥ anilopamaiḥна добрых конях, ветру подобных; на быстрых конях
अभ्ययुः सहदाशार्हाःabhyayuḥ sahadāśārhāḥприбыли вместе с Дашархой; вернулись с Кришной
शिबिरम् पुनर् एव हśibiram punar eva haв лагерь снова именно; обратно в стан
अवतीर्य रथाभ्याम् तुavatīrya rathābhyām tuсойдя с колесниц же; спустившись
त्वरमाणा महारथाःtvaramāṇā mahārathāḥспешащие махаратхи; великие воины
ददृशुः द्रौपदीम् कृष्णाम्dadṛśuḥ draupadīm kṛṣṇāmувидели Драупади-Кришну; увидели Кришну-Драупади
आर्ताम् आर्ततराः स्वयम्ārtām ārtatarāḥ svayamскорбящую, сами ещё скорбнее; в глубоком горе
ताम् उपेत्य निरानन्दाम्tām upetya nirānandāmк ней подойдя, безрадостной; подойдя к несчастной
दुःखशोक समन्विताम्duḥkhaśoka samanvitāmстраданием и горем исполненной; полной скорби
परिवार्य व्यतिष्ठन्तparivārya vyatiṣṭhantaокружив, стояли; встали вокруг
पाण्डवाः सहकेशवाःpāṇḍavāḥ sahakeśavāḥПандавы вместе с Кешавой; с Кришной
ततः राज्ञा अभ्यनुज्ञातःtataḥ rājñā abhyanujñātaḥзатем царём разрешённый; с позволения Юдхиштхиры
भीमसेनः महाबलःbhīmasenaḥ mahābalaḥБхимасена могучий; сильный Бхима
प्रददौ तु मणिम् दिव्यम्pradadau tu maṇim divyamпередал же камень божественный; отдал драгоценность
वचनम् च इदम् अब्रवीत्vacanam ca idam abravītи эту речь сказал; произнёс
अयम् भद्रे तव मणिःayam bhadre tava maṇiḥвот, благородная, твой камень; это твоя драгоценность
पुत्रहन्ता जितः स तेputrahantā jitaḥ sa teубийца сыновей побеждён тобой; твой враг повержен
उत्तिष्ठ शोकम् उत्सृज्यuttiṣṭha śokam utsṛjyaвстань, скорбь оставив; оставь горе
क्षत्रधर्मम् अनुस्मरkṣatradharmam anusmaraкшатрийскую дхарму вспомни; помни долг
प्रयाणे वासुदेवस्यprayāṇe vāsudevasyaпри отправлении Васудевы; когда Кришна уходил
शमार्थम् असितेक्षणेśamārtham asitekṣaṇeради мира, темноокая; ради примирения
यानि उक्तानि त्वया भीरुyāni uktāni tvayā bhīruкакие сказаны тобой, робкая; твои слова
वाक्यानि मधुघातिनःvākyāni madhughātinaḥслова Мадхугхатину; к Кришне
न एव मे पतयः सन्तिna eva me patayaḥ santiнет у меня мужей; нет мне мужей
न पुत्राः भ्रातरः न चna putrāḥ bhrātaraḥ na caни сыновей, ни братьев; ни родных
न एव त्वम् अपि गोविन्दna eva tvam api govindaи тебя тоже нет, Говинда; и ты не со мной
शमम् इच्छति राजनिśamam icchati rājaniмира желающем царе; если царь ищет мира
उक्तवती असि धीराणिuktavatī asi dhīrāṇiты сказала твёрдые; ты произнесла мужественные
वाक्यानि पुरुषोत्तमम्vākyāni puruṣottamamслова Пурушоттаме; слова Кришне
क्षत्रधर्म अनुरूपाणिkṣatradharma anurūpāṇiсоответствующие кшатрийской дхарме; достойные кшатрия
तानि संस्मर्तुम् अर्हसिtāni saṃsmartum arhasiих вспомнить должна; вспомни их
हतः दुर्योधनः पापःhataḥ duryodhanaḥ pāpaḥубит грешный Дурьодхана; Дурьодхана мёртв
राज्यस्य परिपन्थकःrājyasya paripanthakaḥпрепятствие царства; враг царства
दुःशासनस्य रुधिरम्duḥśāsanasya rudhiramкровь Духшасаны; кровь Духшасаны
पीतम् विस्फुरतः मयाpītam visphurataḥ mayāвыпита трепещущего мной; я пил у живого
वैरस्य गतम् आनृण्यम्vairasya gatam ānṛṇyamвражды достигнуто освобождение от долга; долг мести оплачен
न स्म वाच्या विवक्षताम्na sma vācyā vivakṣatāmне подлежим упрёку говорящих; пусть не упрекают
जित्वा मुक्तः द्रोणपुत्रःjitvā muktaḥ droṇaputraḥпобеждён и отпущен сын Дроны; Ашваттхаман отпущен
ब्राह्मण्यात् गौरवेण चbrāhmaṇyāt gauraveṇa caиз-за брахманства и уважения; ради его статуса
यशः अस्य पातितम् देविyaśaḥ asya pātitam deviслава его низвергнута, богиня; честь его пала
शरीरम् तु अवशेषितम्śarīram tu avaśeṣitamтело же оставлено; жизнь сохранена
वियोजितः च मणिनाviyojitaḥ ca maṇināи разлучён с камнем; лишён драгоценности
न्यासितः च आयुधम् भुविnyāsitaḥ ca āyudham bhuviи положил оружие на землю; оружие сложено
译文

Вайшампаяна сказал: «Отдав драгоценный камень великодушным Пандавам, Драуни, подавленный, на глазах у всех ушёл в лес. Пандавы же, врагов уже уничтожив, поставили впереди Говинду, взяли с собой Кришну-Двайпаяну и великого муни Нараду, взяли врождённый камень сына Дроны и поспешили к решительной Драупади, приступившей к посту смерти. Затем тигры среди людей вместе с Дашархой на добрых конях, подобных ветру, снова прибыли в лагерь. Сойдя с колесниц, спешащие махаратхи увидели Кришну-Драупади: она была в горе, а сами они были ещё горше. Подойдя к безрадостной, полной страдания и скорби, Пандавы вместе с Кешавой окружили её. Тогда, с позволения царя, могучий Бхимасена передал ей божественный камень и сказал: “Благородная, вот твоя драгоценность; убийца твоих сыновей побеждён тобой. Встань, оставь скорбь и вспомни кшатрийскую дхарму. Когда Васудева отправлялся ради мира, о темноокая, ты сказала Мадхугхатину такие слова: ‘Нет у меня ни мужей, ни сыновей, ни братьев; и тебя, Говинда, тоже нет, если царь желает мира’. Ты сказала Пурушоттаме твёрдые слова, соответствующие кшатрийской дхарме; теперь ты должна их вспомнить. Грешный Дурьодхана, препятствие царства, убит; кровь Духшасаны я пил, пока он трепетал. Долг вражды оплачен; пусть никто из желающих говорить не упрекает нас. Сын Дроны побеждён и отпущен из-за его брахманства и ради уважения; его слава низвергнута, богиня, но тело оставлено. Он лишён драгоценности и сложил оружие на землю”».

版本

439a6fe0474e · 发布于 2026年6月20日 12:47:55 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂