摩诃婆罗多
Narada Explains the Golden-Spitting Prince12.31.23-35
10105 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.31.23-35
天城文

सृञ्जयस्याथ राजर्षेः कस्मिंश् चित् कालपर्यये ॥
जज्ञे पुत्रो महावीर्यस् तेजसा प्रज्वलन्न् इव ॥
ववृधे स यथाकालं सरसीव महोत्पलम् ॥
बभूव काञ्चनष्ठीवी यथार्थं नाम तस्य तत् ॥
तद् अद्भुततमं लोके पप्रथे कुरुसत्तम ॥
बुबुधे तच् च देवेन्द्रो वरदानं महात्मनोः ॥
ततस् त्व् अभिभवाद् भीतो बृहस्पतिमते स्थितः ॥
कुमारस्यान्तरप्रेक्षी बभूव बलवृत्रहा ॥
चोदयाम् आस वज्रं स दिव्यास्त्रं मूर्तिसंस्थितम् ॥
व्याघ्रो भूत्वा जहीमं त्वं राजपुत्रम् इति प्रभो ॥
विवृद्धः किल वीर्येण माम् एषो ऽभिभविष्यति ॥
सृञ्जयस्य सुतो वज्र यथैनं पर्वतो ददौ ॥
एवम् उक्तस् तु शक्रेण वज्रः परपुरंजयः ॥
कुमारस्यान्तरप्रेक्षी नित्यम् एवान्वपद्यत ॥
सृञ्जयो ऽपि सुतं प्राप्य देवराजसमद्युतिम् ॥
हृष्टः सान्तःपुरो राजा वननित्यो ऽभवत् तदा ॥
ततो भागीरथीतीरे कदा चिद् वननिर्झरे ॥
धात्रीद्वितीयो बालः स क्रीडार्थं पर्यधावत ॥
पञ्चवर्षकदेशीयो बालो नागेन्द्रविक्रमः ॥
सहसोत्पतितं व्याघ्रम् आससाद महाबलः ॥
तेन चैव विनिष्पिष्टो वेपमानो नृपात्मजः ॥
व्यसुः पपात मेदिन्यां ततो धात्री विचुक्रुशे ॥
हत्वा तु राजपुत्रं स तत्रैवान्तरधीयत ॥
शार्दूलो देवराजस्य माययान्तर्हितस् तदा ॥
धात्र्यास् तु निनदं श्रुत्वा रुदत्याः परमार्तवत् ॥
अभ्यधावत तं देशं स्वयम् एव महीपतिः ॥

转写 (IAST)

sṛñjayasyātha rājarṣeḥ kasmiṃś cit kālaparyaye ||
jajñe putro mahāvīryas tejasā prajvalann iva ||
vavṛdhe sa yathākālaṃ sarasīva mahotpalam ||
babhūva kāñcanaṣṭhīvī yathārthaṃ nāma tasya tat ||
tad adbhutatamaṃ loke paprathe kurusattama ||
bubudhe tac ca devendro varadānaṃ mahātmanoḥ ||
tatas tv abhibhavād bhīto bṛhaspatimate sthitaḥ ||
kumārasyāntaraprekṣī babhūva balavṛtrahā ||
codayām āsa vajraṃ sa divyāstraṃ mūrtisaṃsthitam ||
vyāghro bhūtvā jahīmaṃ tvaṃ rājaputram iti prabho ||
vivṛddhaḥ kila vīryeṇa mām eṣo 'bhibhaviṣyati ||
sṛñjayasya suto vajra yathainaṃ parvato dadau ||
evam uktas tu śakreṇa vajraḥ parapuraṃjayaḥ ||
kumārasyāntaraprekṣī nityam evānvapadyata ||
sṛñjayo 'pi sutaṃ prāpya devarājasamadyutim ||
hṛṣṭaḥ sāntaḥpuro rājā vananityo 'bhavat tadā ||
tato bhāgīrathītīre kadā cid vananirjhare ||
dhātrīdvitīyo bālaḥ sa krīḍārthaṃ paryadhāvata ||
pañcavarṣakadeśīyo bālo nāgendravikramaḥ ||
sahasotpatitaṃ vyāghram āsasāda mahābalaḥ ||
tena caiva viniṣpiṣṭo vepamāno nṛpātmajaḥ ||
vyasuḥ papāta medinyāṃ tato dhātrī vicukruśe ||
hatvā tu rājaputraṃ sa tatraivāntaradhīyata ||
śārdūlo devarājasya māyayāntarhitas tadā ||
dhātryās tu ninadaṃ śrutvā rudatyāḥ paramārtavat ||
abhyadhāvata taṃ deśaṃ svayam eva mahīpatiḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
सृञ्जयस्य अथ राज ऋषेःsṛñjayasya atha rāja ṛṣeḥу Шринджаи затем царственного риши; у царя-мудреца
कस्मिन् चित् काल पर्ययेkasmin cit kāla paryayeв какой-то ход времени; через некоторое время
जज्ञे पुत्रः महा वीर्यःjajñe putraḥ mahā vīryaḥродился сын великой силы; могущественный сын
तेजसा प्रज्वलन् इवtejasā prajvalan ivaсиянием словно пылающий; блистающий
ववृधे सः यथा कालम्vavṛdhe saḥ yathā kālamон рос как положено времени; возрастал
सरसी इव महा उत्पलम्sarasī iva mahā utpalamкак великий лотос в озере; словно лотос
बभूव काञ्चन ष्ठीवीbabhūva kāñcana ṣṭhīvīстал златоплюющим; извергал золото
यथा अर्थम् नाम तस्य तत्yathā artham nāma tasya tatпо смыслу имя его то; имя стало истинным
तत् अद्भुततमम् लोकेtat adbhutatamam lokeто чудеснейшее в мире; удивительнейшее
पप्रथे कुरु सत्तमpaprathe kuru sattamaраспространилось, лучший Куру; стало известно
बुबुधे तत् च देव इन्द्रःbubudhe tat ca deva indraḥузнал это и царь богов; Индра узнал
वर दानम् महात्मनोःvara dānam mahātmanoḥдарование дара двух великодушных; дар мудрецов
ततः तु अभिभवात् भीतःtataḥ tu abhibhavāt bhītaḥтогда же боясь превосходства; испугавшись быть превзойдённым
बृहस्पति मते स्थितःbṛhaspati mate sthitaḥстоя в мнении Брихаспати; следуя совету Брихаспати
कुमारस्य अन्तर प्रेक्षीkumārasya antara prekṣīища уязвимость мальчика; высматривая случай
बभूव बल वृत्रहाbabhūva bala vṛtrahāстал сильный Вритрахан; Индра
चोदयाम् आस वज्रम् सःcodayām āsa vajram saḥон побудил Ваджру; послал молнию
दिव्य अस्त्रम् मूर्ति संस्थितम्divya astram mūrti saṃsthitamбожественное оружие в телесном виде; воплощённое оружие
व्याघ्रः भूत्वाvyāghraḥ bhūtvāстав тигром; приняв вид тигра
जहि इमम् त्वम् राज पुत्रम्jahi imam tvam rāja putramубей этого царского сына; порази царевича
इति प्रभोiti prabhoтак, владыка; сказал
विवृद्धः किल वीर्येणvivṛddhaḥ kila vīryeṇaкогда вырастет силой; возмужав
माम् एषः अभिभविष्यतिmām eṣaḥ abhibhaviṣyatiон меня превзойдёт; затмит меня
सृञ्जयस्य सुतः वज्रsṛñjayasya sutaḥ vajraсын Шринджаи, о Ваджра; этот царевич
यथा एनम् पर्वतः ददौyathā enam parvataḥ dadauкак его Парвата дал; по дару Парваты
एवम् उक्तः तु शक्रेणevam uktaḥ tu śakreṇaтак сказанный Шакрой; услышав Индру
वज्रः परपुरंजयःvajraḥ parapuraṃjayaḥВаджра, победитель вражеских городов; молния
कुमारस्य अन्तर प्रेक्षीkumārasya antara prekṣīища уязвимость мальчика; высматривая случай
नित्यम् एव अन्वपद्यतnityam eva anvapadyataпостоянно следовал; неотступно наблюдал
सृञ्जयः अपि सुतम् प्राप्यsṛñjayaḥ api sutam prāpyaи Шринджая, получив сына; обретя ребёнка
देव राज सम द्युतिम्deva rāja sama dyutimсиянием равного царю богов; подобного Индре
हृष्टः स अन्तःपुरः राजाhṛṣṭaḥ sa antaḥpuraḥ rājāрадостный с внутренними покоями царь; со всем дворцом
वन नित्यः अभवत् तदाvana nityaḥ abhavat tadāстал постоянно бывать в лесу; жил лесными прогулками
ततः भागीरथी तीरेtataḥ bhāgīrathī tīreзатем на берегу Бхагиратхи; у Ганги
कदा चित् वन निर्झरेkadā cit vana nirjhareоднажды у лесного водопада; в лесном потоке
धात्री द्वितीयः बालः सःdhātrī dvitīyaḥ bālaḥ saḥс няней вторым тот мальчик; с одной кормилицей
क्रीडा अर्थम् पर्यधावतkrīḍā artham paryadhāvataради игры бегал вокруг; резвился
पञ्च वर्षक देशीयःpañca varṣaka deśīyaḥпримерно пятилетний; около пяти лет
बालः नाग इन्द्र विक्रमःbālaḥ nāga indra vikramaḥмальчик с силой царя слонов; могучий как слон
सहसा उत्पतितम् व्याघ्रम्sahasā utpatitam vyāghramвнезапно выскочившего тигра; прыгнувшего тигра
आससाद महा बलःāsasāda mahā balaḥвстретил великосильный; столкнулся
तेन च एव विनिष्पिष्टःtena ca eva viniṣpiṣṭaḥи им же раздавленный; растерзанный
वेपमानः नृप आत्मजःvepamānaḥ nṛpa ātmajaḥдрожащий царский сын; сын царя
व्यसुः पपात मेदिन्याम्vyasuḥ papāta medinyāmбездыханным упал на землю; лишившись жизни
ततः धात्री विचुक्रुशेtataḥ dhātrī vicukruśeтогда няня закричала; кормилица завопила
हत्वा तु राज पुत्रम् सःhatvā tu rāja putram saḥубив царского сына он; поразив царевича
तत्र एव अन्तरधीयतtatra eva antaradhīyataтам же исчез; скрылся
शार्दूलः देव राजस्यśārdūlaḥ deva rājasyaтигр царя богов; шакра-майя
मायया अन्तर्हितः तदाmāyayā antarhitaḥ tadāмайей скрытый тогда; исчез волшебством
धात्र्याः तु निनदम् श्रुत्वाdhātryāḥ tu ninadam śrutvāуслышав крик няни; вопль кормилицы
रुदत्याः परम आर्तवत्rudatyāḥ parama ārtavatплачущей как крайне страдающая; в великой муке
अभ्यधावत तम् देशम्abhyadhāvata tam deśamпобежал к тому месту; устремился туда
स्वयम् एव मही पतिःsvayam eva mahī patiḥсам владыка земли; сам царь
译文

«Затем у царственного риши Шринджаи через некоторое время родился сын великой силы, словно пылающий сиянием. Он рос в должный срок, как большой лотос в озере, и стал златоплюющим: его имя оказалось истинным по смыслу. Это величайшее чудо распространилось в мире, о лучший из Куру. Узнал об этом и царь богов, узнал о даре двух великодушных мудрецов. Испугавшись, что его превзойдут, и следуя мнению Брихаспати, сильный Вритрахан стал искать уязвимое место мальчика. Он побудил Ваджру, своё божественное оружие, пребывающее в телесном виде: “Стань тигром и убей этого царского сына, о владыка. Когда сын Шринджаи, данный Парватой, возрастёт в силе, он превзойдёт меня”. Так наставленная Шакрой, Ваджра, победительница вражеских городов, постоянно следила за мальчиком, выискивая случай. Шринджая же, получив сына, сияющего как царь богов, радовался вместе со всем дворцом и тогда часто бывал в лесу. Однажды на берегу Бхагиратхи, у лесного потока, мальчик, которому было около пяти лет, сильный как царь слонов, бегал и играл с одной няней. Внезапно он встретил выскочившего тигра. Царский сын был им раздавлен, задрожал и бездыханным упал на землю; тогда няня закричала. Убив царевича, тигр тут же исчез, скрытый майей царя богов. Услышав вопль плачущей няни, словно предельно измученной, сам владыка земли бросился к тому месту».

版本

d946cf8b922b · 发布于 2026年6月20日 16:25:24 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂