摩诃婆罗多
Yudhishthira Is Sent to Bhishma and Enters the City12.38.5-16
10133 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.38.5-16
天城文

वैशंपायन उवाच
तम् उवाच महातेजा व्यासो वेदविदां वरः ॥
नारदं समभिप्रेक्ष्य सर्वं जानन् पुरातनम् ॥
श्रोतुम् इच्छसि चेद् धर्मान् अखिलेन युधिष्ठिर ॥
प्रैहि भीष्मं महाबाहो वृद्धं कुरुपितामहम् ॥
स ते सर्वरहस्येषु संशयान् मनसि स्थितान् ॥
छेत्ता भागीरथीपुत्रः सर्वज्ञः सर्वधर्मवित् ॥
जनयाम् आस यं देवी दिव्या त्रिपथगा नदी ॥
साक्षाद् ददर्श यो देवान् सर्वाञ् शक्रपुरोगमान् ॥
बृहस्पतिपुरोगांश् च देवर्षीन् असकृत् प्रभुः ॥
तोषयित्वोपचारेण राजनीतिम् अधीतवान् ॥
उशना वेद यच् छास्त्रं देवासुरगुरुर् द्विजः ॥
तच् च सर्वं सवैयाख्यं प्राप्तवान् कुरुसत्तमः ॥
भार्गवाच् च्यवनाच् चापि वेदान् अङ्गोपबृंहितान् ॥
प्रतिपेदे महाबुद्धिर् वसिष्ठाच् च यतव्रतात् ॥
पितामहसुतं ज्येष्ठं कुमारं दीप्ततेजसम् ॥
अध्यात्मगतितत्त्वज्ञम् उपाशिक्षत यः पुरा ॥
मार्कण्डेयमुखात् कृत्स्नं यतिधर्मम् अवाप्तवान् ॥
रामाद् अस्त्राणि शक्राच् च प्राप्तवान् भरतर्षभ ॥
मृत्युर् आत्मेच्छया यस्य जातस्य मनुजेष्व् अपि ॥
तथानपत्यस्य सतः पुण्यलोका दिवि श्रुताः ॥
यस्य ब्रह्मर्षयः पुण्या नित्यम् आसन् सभासदः ॥
यस्य नाविदितं किं चिज् ज्ञानज्ञेयेषु विद्यते ॥
स ते वक्ष्यति धर्मज्ञः सूक्ष्मधर्मार्थतत्त्ववित् ॥
तम् अभ्येहि पुरा प्राणान् स विमुञ्चति धर्मवित् ॥

转写 (IAST)

vaiśaṃpāyana uvāca
tam uvāca mahātejā vyāso vedavidāṃ varaḥ ||
nāradaṃ samabhiprekṣya sarvaṃ jānan purātanam ||
śrotum icchasi ced dharmān akhilena yudhiṣṭhira ||
praihi bhīṣmaṃ mahābāho vṛddhaṃ kurupitāmaham ||
sa te sarvarahasyeṣu saṃśayān manasi sthitān ||
chettā bhāgīrathīputraḥ sarvajñaḥ sarvadharmavit ||
janayām āsa yaṃ devī divyā tripathagā nadī ||
sākṣād dadarśa yo devān sarvāñ śakrapurogamān ||
bṛhaspatipurogāṃś ca devarṣīn asakṛt prabhuḥ ||
toṣayitvopacāreṇa rājanītim adhītavān ||
uśanā veda yac chāstraṃ devāsuragurur dvijaḥ ||
tac ca sarvaṃ savaiyākhyaṃ prāptavān kurusattamaḥ ||
bhārgavāc cyavanāc cāpi vedān aṅgopabṛṃhitān ||
pratipede mahābuddhir vasiṣṭhāc ca yatavratāt ||
pitāmahasutaṃ jyeṣṭhaṃ kumāraṃ dīptatejasam ||
adhyātmagatitattvajñam upāśikṣata yaḥ purā ||
mārkaṇḍeyamukhāt kṛtsnaṃ yatidharmam avāptavān ||
rāmād astrāṇi śakrāc ca prāptavān bharatarṣabha ||
mṛtyur ātmecchayā yasya jātasya manujeṣv api ||
tathānapatyasya sataḥ puṇyalokā divi śrutāḥ ||
yasya brahmarṣayaḥ puṇyā nityam āsan sabhāsadaḥ ||
yasya nāviditaṃ kiṃ cij jñānajñeyeṣu vidyate ||
sa te vakṣyati dharmajñaḥ sūkṣmadharmārthatattvavit ||
tam abhyehi purā prāṇān sa vimuñcati dharmavit ||

逐字释义
梵语IAST释义
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaВайшампаяна сказал; Вайшампаяна произнёс
तम् उवाच महा तेजाःtam uvāca mahā tejāḥему сказал великосияющий; к нему обратился
व्यासः वेद विदाम् वरःvyāsaḥ veda vidām varaḥВьяса, лучший знающих Веду; мудрец Вьяса
नारदम् समभिप्रेक्ष्यnāradam samabhiprekṣyaпосмотрев на Нараду; обратив взгляд к Нараде
सर्वम् जानन् पुरातनम्sarvam jānan purātanamзная всё древнее; ведающий старину
श्रोतुम् इच्छसि चेत् धर्मान्śrotum icchasi cet dharmānесли желаешь услышать дхармы; раз хочешь знать законы
अखिलेन युधिष्ठिरakhilena yudhiṣṭhiraполностью, Юдхиштхира; без остатка
प्रैहि भीष्मम् महा बाहोpraihi bhīṣmam mahā bāhoиди к Бхишме, сильнорукий; ступай к Бхишме
वृद्धम् कुरु पितामहम्vṛddham kuru pitāmahamстарому праотцу Куру; старейшине рода
सः ते सर्व रहस्येषुsaḥ te sarva rahasyeṣuон тебе во всех тайнах; во всех сокровенных вопросах
संशयान् मनसि स्थितान्saṃśayān manasi sthitānсомнения, стоящие в уме; сомнения сердца
छेत्ता भागीरथी पुत्रःchettā bhāgīrathī putraḥрассечёт сын Бхагиратхи; сын Ганги устранит
सर्व ज्ञः सर्व धर्म वित्sarva jñaḥ sarva dharma vitвсезнающий, знаток всех дхарм; ведающий все законы
जनयाम् आस यम् देवीjanayām āsa yam devīкоторого родила богиня; того породила дева
दिव्या त्रिपथगा नदीdivyā tripathagā nadīнебесная трёхпутная река; божественная Ганга
साक्षात् ददर्श यः देवान्sākṣāt dadarśa yaḥ devānкто прямо видел богов; воочию созерцал
सर्वान् शक्र पुरोगमान्sarvān śakra purogamānвсех во главе с Шакрой; Индру и прочих
बृहस्पति पुरोगान् चbṛhaspati purogān caи предводимых Брихаспати; с Брихаспати впереди
देव ऋषीन् असकृत् प्रभुःdeva ṛṣīn asakṛt prabhuḥбожественных риши неоднократно, владыка; многократно видел мудрецов
तोषयित्वा उपचारेणtoṣayitvā upacāreṇaудовлетворив служением; почтив надлежащим образом
राज नीतिम् अधीतवान्rāja nītim adhītavānцарскую политику изучил; постиг науку правления
उशना वेद यत् शास्त्रम्uśanā veda yat śāstramкакую шастру знает Ушана; учение Шукрачарьи
देव असुर गुरुः द्विजःdeva asura guruḥ dvijaḥбрахман-гуру богов и асуров; наставник небожителей и асуров
तत् च सर्वम् स वैयाख्यम्tat ca sarvam sa vaiyākhyamи всё это с объяснением; вместе с толкованием
प्राप्तवान् कुरु सत्तमःprāptavān kuru sattamaḥполучил лучший Куру; обрёл Курश्रेष्ठ
भार्गवात् च्यवनात् च अपिbhārgavāt cyavanāt ca apiот Бхаргавы Чьяваны также; от Чьяваны
वेदान् अङ्ग उपबृंहितान्vedān aṅga upabṛṃhitānВеды, усиленные ангами; Веды с ведангами
प्रतिपेदे महा बुद्धिःpratipede mahā buddhiḥполучил великомудрый; усвоил мудрый
वसिष्ठात् च यत व्रतात्vasiṣṭhāt ca yata vratātи от Васиштхи, обуздавшего обеты; от аскета Васиштхи
पितामह सुतम् ज्येष्ठम्pitāmaha sutam jyeṣṭhamстаршего сына Праотца; первенца Брахмы
कुमारम् दीप्त तेजसम्kumāram dīpta tejasamКумару сияющей силы; пламенного Санацкумару
अध्यात्म गति तत्त्व ज्ञम्adhyātma gati tattva jñamзнатока истины пути адхьятмы; ведающего духовный путь
उपाशिक्षत यः पुराupāśikṣata yaḥ purāу кого прежде учился; получал наставление
मार्कण्डेय मुखात् कृत्स्नम्mārkaṇḍeya mukhāt kṛtsnamиз уст Маркандеи полностью; от Маркандеи целиком
यति धर्मम् अवाप्तवान्yati dharmam avāptavānдхарму аскетов получил; обрёл закон отречённых
रामात् अस्त्राणि शक्रात् चrāmāt astrāṇi śakrāt caот Рамы оружия и от Шакры; оружия от Парашурамы и Индры
प्राप्तवान् भरत ऋषभprāptavān bharata ṛṣabhaполучил, лучший Бхаратов; обрёл, о Бхарата
मृत्युः आत्म इच्छया यस्यmṛtyuḥ ātma icchayā yasyaсмерть у которого по собственной воле; умирает когда пожелает
जातस्य मनुजेषु अपिjātasya manujeṣu apiхотя рождён среди людей; несмотря на человеческое рождение
तथा अनपत्यस्य सतःtathā anapatyasya sataḥи хотя бездетный он; несмотря на отсутствие потомков
पुण्य लोकाः दिवि श्रुताःpuṇya lokāḥ divi śrutāḥсвятые миры на небе известны; ему обещаны небеса
यस्य ब्रह्म ऋषयः पुण्याःyasya brahma ṛṣayaḥ puṇyāḥу которого святые брахмариши; священные мудрецы
नित्यम् आसन् सभासदःnityam āsan sabhāsadaḥпостоянно были собеседниками; сидели в собрании
यस्य न अविदितम् किम् चित्yasya na aviditam kim citдля которого нет ничего неизвестного; ничто не скрыто
ज्ञान ज्ञेयेषु विद्यतेjñāna jñeyeṣu vidyateв знании и познаваемом; среди предметов знания
सः ते वक्ष्यति धर्म ज्ञःsaḥ te vakṣyati dharma jñaḥон тебе скажет, знающий дхарму; он объяснит
सूक्ष्म धर्म अर्थ तत्त्व वित्sūkṣma dharma artha tattva vitзнаток истины тонкой дхармы и пользы; ведающий скрытый смысл
तम् अभ्येहि पुरा प्राणान्tam abhyehi purā prāṇānк нему подойди прежде жизни; иди к нему до того
सः विमुञ्चति धर्म वित्saḥ vimuñcati dharma vitкак он отпустит дыхания, знаток дхармы; пока он жив
译文

Вайшампаяна сказал: тогда великосияющий Вьяса, лучший из знающих Веду, зная всю древность и посмотрев на Нараду, сказал ему: «Если ты хочешь услышать дхармы полностью, Юдхиштхира, иди, сильнорукий, к старому Бхишме, праотцу Куру. Сын Бхагиратхи, всезнающий знаток всех дхарм, рассечёт сомнения, стоящие в твоём уме. Его родила божественная трёхпутная река; он воочию видел всех богов во главе с Шакрой и неоднократно видел божественных риши во главе с Брихаспати. Удовлетворив их служением, он изучил царскую политику. Всё учение, которое знает брахман Ушана, наставник богов и асуров, лучший из Куру получил вместе с толкованием. Великомудрый получил от Чьяваны Бхаргавы и от обуздавшего обеты Васиштхи Веды, усиленные ведангами. Прежде он учился у сияющего Кумары, старшего сына Праотца, знатока истины духовного пути. Из уст Маркандеи он полностью получил дхарму аскетов, а от Рамы и Шакры — оружия, о лучший Бхаратов. Хотя он рождён среди людей, смерть у него зависит от его собственной воли; хотя он бездетен, о нём известно, что ему принадлежат святые небесные миры. Святые брахмариши постоянно были его собеседниками, и среди знания и познаваемого нет ничего, что было бы ему неизвестно. Он, знаток дхармы и истины тонкой дхармы и пользы, скажет тебе всё. Иди к нему, пока этот знаток дхармы не отпустил дыхания».

版本

e00e74f14a1b · 发布于 2026年6月20日 16:51:42 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂