摩诃婆罗多
The Foundations of Royal Dharma12.56.10-18
10200 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.56.10-18
天城文

भीष्म उवाच
नमो धर्माय महते नमः कृष्णाय वेधसे ॥
ब्राह्मणेभ्यो नमस्कृत्य धर्मान् वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥
शृणु कार्त्स्न्येन मत्तस् त्वं राजधर्मान् युधिष्ठिर ॥
निरुच्यमानान् नियतो यच् चान्यद् अभिवाञ्छसि ॥
आदाव् एव कुरुश्रेष्ठ राज्ञा रञ्जनकाम्यया ॥
देवतानां द्विजानां च वर्तितव्यं यथाविधि ॥
दैवतान्य् अर्चयित्वा हि ब्राह्मणांश् च कुरूद्वह ॥
आनृण्यं याति धर्मस्य लोकेन च स मान्यते ॥
उत्थाने च सदा पुत्र प्रयतेथा युधिष्ठिर ॥
न ह्य् उत्थानम् ऋते दैवं राज्ञाम् अर्थप्रसिद्धये ॥
साधारणं द्वयं ह्य् एतद् दैवम् उत्थानम् एव च ॥
पौरुषं हि परं मन्ये दैवं निश्चित्यम् उच्यते ॥
विपन्ने च समारम्भे संतापं मा स्म वै कृथाः ॥
घटते विनयस् तात राज्ञाम् एष नयः परः ॥
न हि सत्याद् ऋते किं चिद् राज्ञां वै सिद्धिकारणम् ॥
सत्ये हि राजा निरतः प्रेत्य चेह च नन्दति ॥
ऋषीणाम् अपि राजेन्द्र सत्यम् एव परं धनम् ॥
तथा राज्ञः परं सत्यान् नान्यद् विश्वासकारणम् ॥

转写 (IAST)

bhīṣma uvāca
namo dharmāya mahate namaḥ kṛṣṇāya vedhase ||
brāhmaṇebhyo namaskṛtya dharmān vakṣyāmi śāśvatān ||
śṛṇu kārtsnyena mattas tvaṃ rājadharmān yudhiṣṭhira ||
nirucyamānān niyato yac cānyad abhivāñchasi ||
ādāv eva kuruśreṣṭha rājñā rañjanakāmyayā ||
devatānāṃ dvijānāṃ ca vartitavyaṃ yathāvidhi ||
daivatāny arcayitvā hi brāhmaṇāṃś ca kurūdvaha ||
ānṛṇyaṃ yāti dharmasya lokena ca sa mānyate ||
utthāne ca sadā putra prayatethā yudhiṣṭhira ||
na hy utthānam ṛte daivaṃ rājñām arthaprasiddhaye ||
sādhāraṇaṃ dvayaṃ hy etad daivam utthānam eva ca ||
pauruṣaṃ hi paraṃ manye daivaṃ niścityam ucyate ||
vipanne ca samārambhe saṃtāpaṃ mā sma vai kṛthāḥ ||
ghaṭate vinayas tāta rājñām eṣa nayaḥ paraḥ ||
na hi satyād ṛte kiṃ cid rājñāṃ vai siddhikāraṇam ||
satye hi rājā nirataḥ pretya ceha ca nandati ||
ṛṣīṇām api rājendra satyam eva paraṃ dhanam ||
tathā rājñaḥ paraṃ satyān nānyad viśvāsakāraṇam ||

逐字释义
梵语IAST释义
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма начал
नमः धर्माय महतेnamaḥ dharmāya mahateпоклон великой дхарме; почтение великому Закону
नमः कृष्णाय वेधसेnamaḥ kṛṣṇāya vedhaseпоклон Кришне-творцу; почтение Кришне
ब्राह्मणेभ्यः नमस्कृत्यbrāhmaṇebhyaḥ namaskṛtyaбрахманам поклонившись; почтив брахманов
धर्मान् वक्ष्यामि शाश्वतान्dharmān vakṣyāmi śāśvatānдхармы скажу вечные; изложу древние законы
शृणु कार्त्स्न्येन मत्तः त्वम्śṛṇu kārtsnyena mattaḥ tvamслушай полностью от меня ты; выслушай целиком
राज धर्मान् युधिष्ठिरrāja dharmān yudhiṣṭhiraцарские дхармы, Юдхиштхира; обязанности царя
निरुच्यमानान् नियतःnirucyamānān niyataḥизъясняемые, сосредоточенный; изложенные подробно
यत् च अन्यत् अभिवाञ्छसिyat ca anyat abhivāñchasiи что другое ты желаешь; и прочие вопросы
आदौ एव कुरु श्रेष्ठādau eva kuru śreṣṭhaв самом начале, лучший Куру; прежде всего
राज्ञा रञ्जन काम्ययाrājñā rañjana kāmyayāцарём, желающим радовать; ради расположения подданных
देवतानाम् द्विजानाम् चdevatānām dvijānām caк богам и дваждырождённым; к божествам и брахманам
वर्तितव्यम् यथा विधिvartitavyam yathā vidhiследует вести себя по правилу; действовать как положено
दैवतानि अर्चयित्वा हिdaivatāni arcayitvā hiбожества почтив ведь; поклонившись богам
ब्राह्मणान् च कुरु उद्वहbrāhmaṇān ca kuru udvahaи брахманов, носитель Куру; почтив дваждырождённых
आनृण्यम् याति धर्मस्यānṛṇyam yāti dharmasyaосвобождения от долга дхармы достигает; становится свободным от долга
लोकेन च सः मान्यतेlokena ca saḥ mānyateи миром он почитается; людьми уважается
उत्थाने च सदा पुत्रutthāne ca sadā putraи в усилии всегда, сын; в постоянном подъёме
प्रयतेथाः युधिष्ठिरprayatethāḥ yudhiṣṭhiraстарайся, Юдхиштхира; будь деятельным
न हि उत्थानम् ऋते दैवम्na hi utthānam ṛte daivamведь без усилия судьба не; без деятельности провидение
राज्ञाम् अर्थ प्रसिद्धयेrājñām artha prasiddhayeдля царей к достижению артхи; к успеху дел
साधारणम् द्वयम् हि एतत्sādhāraṇam dvayam hi etatобщее ведь это двоица; два совместных фактора
दैवम् उत्थानम् एव चdaivam utthānam eva caсудьба и именно усилие; провидение и деятельность
पौरुषम् हि परम् मन्येpauruṣam hi param manyeчеловеческое усилие считаю высшим; мужественную инициативу
दैवम् निश्चित्यम् उच्यतेdaivam niścityam ucyateсудьба неопределимой зовётся; провидение неясно
विपन्ने च समारम्भेvipanne ca samārambheи при неудаче начинания; если дело сорвалось
संतापम् मा स्म वै कृथाःsaṃtāpam mā sma vai kṛthāḥстрадания не делай; не предавайся муке
घटते विनयः तातghaṭate vinayaḥ tātaподходит сдержанность, дорогой; уместна дисциплина
राज्ञाम् एष नयः परःrājñām eṣa nayaḥ paraḥдля царей это высший метод; лучший путь правителей
न हि सत्यात् ऋतेna hi satyāt ṛteведь кроме истины; без правды
किम् चित्kim citчто-либо; ничто
राज्ञाम् वै सिद्धि कारणम्rājñām vai siddhi kāraṇamдля царей причина успеха; основание достижения
सत्ये हि राजा निरतःsatye hi rājā nirataḥв истине ведь царь занятый; преданный правде
प्रेत्य च इह च नन्दतिpretya ca iha ca nandatiпосле смерти и здесь радуется; счастлив здесь и там
ऋषीणाम् अपि राज इन्द्रṛṣīṇām api rāja indraдаже у риши, царь царей; для мудрецов
सत्यम् एव परम् धनम्satyam eva param dhanamистина именно высшее богатство; правда лучший клад
तथा राज्ञः परम् सत्यात्tathā rājñaḥ param satyātтак же у царя выше истины; для правителя
न अन्यत् विश्वास कारणम्na anyat viśvāsa kāraṇamнет иной причины доверия; нет другого основания веры
译文

Бхишма сказал: «Поклон великой дхарме, поклон Кришне-творцу. Поклонившись брахманам, я изложу вечные дхармы. Юдхиштхира, сосредоточенно выслушай от меня царские дхармы полностью, а также всё другое, чего ты желаешь. В самом начале, лучший из Куру, царь, желающий расположить к себе людей, должен как положено вести себя по отношению к божествам и дваждырождённым. Почтив божества и брахманов, носитель Куру, он освобождается от долга перед дхармой и почитается миром. Сын, всегда старайся быть деятельным, Юдхиштхира: без усилия судьба не приводит царей к успеху в делах. Судьба и усилие — два совместных фактора, но человеческое усилие я считаю высшим, ибо судьба называется неопределимой. Если начинание не удалось, не предавайся мучению; царю подобает сдержанность, дорогой, и это высший метод правителей. Для царей нет причины успеха, кроме истины. Царь, преданный истине, радуется и здесь, и после смерти. Даже для риши, царь царей, истина — высшее богатство; так и для царя нет иного основания доверия выше истины».

版本

935bba399fda · 发布于 2026年6月20日 17:49:12 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂