摩诃婆罗多
The Essence of Royal Protection12.58.19-24
10213 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.58.19-24
天城文

राज्ञो रहस्यं यद् वाक्यं जयार्थं लोकसंग्रहः ॥
हृदि यच् चास्य जिह्मं स्यात् कारणार्थं च यद् भवेत् ॥
यच् चास्य कार्यं वृजिनम् आर्जवेनैव धार्यते ॥
दम्भनार्थाय लोकस्य धर्मिष्ठाम् आचरेत् क्रियाम् ॥
राज्यं हि सुमहत् तन्त्रं दुर्धार्यम् अकृतात्मभिः ॥
न शक्यं मृदुना वोढुम् आघातस्थानम् उत्तमम् ॥
राज्यं सर्वामिषं नित्यम् आर्जवेनेह धार्यते ॥
तस्मान् मिश्रेण सततं वर्तितव्यं युधिष्ठिर ॥
यद्य् अप्य् अस्य विपत्तिः स्याद् रक्षमाणस्य वै प्रजाः ॥
सो ऽप्य् अस्य विपुलो धर्म एवंवृत्ता हि भूमिपाः ॥
एष ते राजधर्माणां लेशः समनुवर्णितः ॥
भूयस् ते यत्र संदेहस् तद् ब्रूहि वदतां वर ॥

转写 (IAST)

rājño rahasyaṃ yad vākyaṃ jayārthaṃ lokasaṃgrahaḥ ||
hṛdi yac cāsya jihmaṃ syāt kāraṇārthaṃ ca yad bhavet ||
yac cāsya kāryaṃ vṛjinam ārjavenaiva dhāryate ||
dambhanārthāya lokasya dharmiṣṭhām ācaret kriyām ||
rājyaṃ hi sumahat tantraṃ durdhāryam akṛtātmabhiḥ ||
na śakyaṃ mṛdunā voḍhum āghātasthānam uttamam ||
rājyaṃ sarvāmiṣaṃ nityam ārjaveneha dhāryate ||
tasmān miśreṇa satataṃ vartitavyaṃ yudhiṣṭhira ||
yady apy asya vipattiḥ syād rakṣamāṇasya vai prajāḥ ||
so 'py asya vipulo dharma evaṃvṛttā hi bhūmipāḥ ||
eṣa te rājadharmāṇāṃ leśaḥ samanuvarṇitaḥ ||
bhūyas te yatra saṃdehas tad brūhi vadatāṃ vara ||

逐字释义
梵语IAST释义
राज्ञः रहस्यम् यत् वाक्यम्rājñaḥ rahasyam yat vākyamкакое тайное слово царя; скрытая речь
जय अर्थम् लोक संग्रहःjaya artham loka saṃgrahaḥради победы и удержания людей; ради сплочения мира
हृदि यत् च अस्यhṛdi yat ca asyaи что в его сердце; внутреннее
जिह्मम् स्यात्jihmam syātбыло бы кривым; тайный изгиб
कारण अर्थम् च यत् भवेत्kāraṇa artham ca yat bhavetи что ради причины было бы; ради цели
यत् च अस्य कार्यम् वृजिनम्yat ca asya kāryam vṛjinamи какое его дело кривое; сложное действие
आर्जवेन एव धार्यतेārjavena eva dhāryateпрямотой именно держится; прикрывается прямотой
दम्भन अर्थाय लोकस्यdambhana arthāya lokasyaради обольщения мира; для внешнего впечатления
धर्मिष्ठाम् आचरेत् क्रियाम्dharmiṣṭhām ācaret kriyāmсамую дхармическую пусть делает деятельность; показывает праведность
राज्यम् हि सु महत् तन्त्रम्rājyam hi su mahat tantramцарство ведь очень великий механизм; огромная система
दुर् धार्यम् अकृत आत्मभिःdur dhāryam akṛta ātmabhiḥтрудно удерживаемое неовладевшими собой; необузданным трудно
न शक्यम् मृदुना वोढुम्na śakyam mṛdunā voḍhumневозможно мягким нести; слабому не удержать
आघात स्थानम् उत्तमम्āghāta sthānam uttamamвысшее место ударов; место столкновений
राज्यम् सर्व आमिषम् नित्यम्rājyam sarva āmiṣam nityamцарство всегда всякая приманка; полно добычи
आर्जवेन इह धार्यतेārjavena iha dhāryateпрямотой здесь держится; удерживается честностью
तस्मात् मिश्रेण सततम्tasmāt miśreṇa satatamпоэтому смешанным всегда; сочетанием методов
वर्तितव्यम् युधिष्ठिरvartitavyam yudhiṣṭhiraследует действовать, Юдхиштхира; надо жить
यदि अपि अस्य विपत्तिः स्यात्yadi api asya vipattiḥ syātдаже если у него беда будет; если случится несчастье
रक्षमाणस्य वै प्रजाःrakṣamāṇasya vai prajāḥу защищающего подданных; при охране людей
सः अपि अस्य विपुलः धर्मःsaḥ api asya vipulaḥ dharmaḥто также его великий долг; это большая заслуга
एवम् वृत्ताः हि भूमि पाःevam vṛttāḥ hi bhūmi pāḥведь так ведут себя хранители земли; таковы цари
एष ते राज धर्माणाम्eṣa te rāja dharmāṇāmэто тебе царских дхарм; из обязанностей царя
लेशः समनुवर्णितःleśaḥ samanuvarṇitaḥмалая часть описана; кратко изложена
भूयः ते यत्र संदेहःbhūyaḥ te yatra saṃdehaḥдальше у тебя где сомнение; если есть вопрос
तत् ब्रूहि वदताम् वरtat brūhi vadatām varaто скажи, лучший говорящих; спроси
译文

«Тайная речь царя, сказанная ради победы и сплочения людей, скрытый изгиб в его сердце, замысел ради нужной цели, а также сложное дело, которое держится видимой прямотой, — всё это он должен сопровождать самой дхармической внешней деятельностью, чтобы вести людей. Царство — очень великий механизм, трудный для тех, кто не овладел собой; мягкому невозможно нести это высшее место ударов. Царство всегда полно приманок, и здесь оно удерживается прямотой; поэтому, Юдхиштхира, нужно постоянно действовать смешанным способом. Даже если у царя, защищающего подданных, случится беда, сама эта защита — его великая дхарма: таковы хранители земли. Это я кратко изложил тебе малую часть царских дхарм. Если у тебя есть ещё сомнение, скажи, лучший из говорящих».

版本

0949fac4f90e · 发布于 2026年6月20日 17:55:57 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂