भीष्म उवाच
ब्राह्मणस्येह चत्वार आश्रमा विहिताः प्रभो ॥
वर्णास् तान् अनुवर्तन्ते त्रयो भरतसत्तम ॥
उक्तानि कर्माणि बहूनि राजन्; स्वर्ग्याणि राजन्यपरायणानि ॥
नेमानि दृष्टान्तविधौ स्मृतानि; क्षात्रे हि सर्वं विहितं यथावत् ॥
क्षात्राणि वैश्यानि च सेवमानः; शौद्राणि कर्माणि च ब्राह्मणः सन् ॥
अस्मिंल् लोके निन्दितो मन्दचेताः; परे च लोके निरयं प्रयाति ॥
या संज्ञा विहिता लोके दासे शुनि वृके पशौ ॥
विकर्मणि स्थिते विप्रे तां संज्ञां कुरु पाण्डव ॥
षट्कर्मसंप्रवृत्तस्य आश्रमेषु चतुर्ष्व् अपि ॥
सर्वधर्मोपपन्नस्य संभूतस्य कृतात्मनः ॥
ब्राह्मणस्य विशुद्धस्य तपस्य् अभिरतस्य च ॥
निराशिषो वदान्यस्य लोका ह्य् अक्षरसंज्ञिताः ॥
bhīṣma uvāca
brāhmaṇasyeha catvāra āśramā vihitāḥ prabho ||
varṇās tān anuvartante trayo bharatasattama ||
uktāni karmāṇi bahūni rājan; svargyāṇi rājanyaparāyaṇāni ||
nemāni dṛṣṭāntavidhau smṛtāni; kṣātre hi sarvaṃ vihitaṃ yathāvat ||
kṣātrāṇi vaiśyāni ca sevamānaḥ; śaudrāṇi karmāṇi ca brāhmaṇaḥ san ||
asmiṃl loke nindito mandacetāḥ; pare ca loke nirayaṃ prayāti ||
yā saṃjñā vihitā loke dāse śuni vṛke paśau ||
vikarmaṇi sthite vipre tāṃ saṃjñāṃ kuru pāṇḍava ||
ṣaṭkarmasaṃpravṛttasya āśrameṣu caturṣv api ||
sarvadharmopapannasya saṃbhūtasya kṛtātmanaḥ ||
brāhmaṇasya viśuddhasya tapasy abhiratasya ca ||
nirāśiṣo vadānyasya lokā hy akṣarasaṃjñitāḥ ||
Бхишма сказал: «Владыка, для брахмана здесь установлены четыре ашрама, а остальные три варны следуют им, лучший из Бхаратов. Царь, сказано много обязанностей, ведущих к небу и относящихся к кшатрию, но они не рассматриваются здесь как образец для всех: в кшатрийской дхарме всё предписано как следует для кшатрия. Если брахман, будучи брахманом, занимается кшатрийскими, вайшйскими или шудрскими делами, этот слабомысленный осуждается в этом мире и в другом мире идёт в ад. Какое обозначение в мире установлено для раба, собаки, волка или скота, так называй, Пандава, и брахмана, стоящего в чужом деле. Но для брахмана, действующего в шести обязанностях, во всех четырёх ашрамах, наделённого всеми дхармами, состоявшегося, самоочищенного, чистого, преданного тапасу, не ищущего награды и щедрого, предназначены миры, именуемые Непреходящими».
aadf384e93cc · 发布于 2026年6月20日 18:01:03 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Бхишма подчёркивает силу сва-дхармы: духовный статус не сохраняется сам собой, если человек оставляет своё назначение и живёт чужой функцией. Верность очищенной обязанности открывает путь к Непреходящему.