摩诃婆罗多
What a King Should Do in Extreme Crisis12.129.4-8
10533 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.129.4-8
天城文

भीष्म उवाच
बाह्यश् चेद् विजिगीषुः स्याद् धर्मार्थकुशलः शुचिः ॥
जवेन संधिं कुर्वीत पूर्वान् पूर्वान् विमोक्षयन् ॥
अधर्मविजिगीषुश् चेद् बलवान् पापनिश्चयः ॥
आत्मनः संनिरोधेन संधिं तेनाभियोजयेत् ॥
अपास्य राजधानीं वा तरेद् अन्येन वापदम् ॥
तद्भावभावे द्रव्याणि जीवन् पुनर् उपार्जयेत् ॥
यास् तु स्युः केवलत्यागाच् छक्यास् तरितुम् आपदः ॥
कस् तत्राधिकम् आत्मानं संत्यजेद् अर्थधर्मवित् ॥
अवरोधाज् जुगुप्सेत का सपत्नधने दया ॥
न त्व् एवात्मा प्रदातव्यः शक्ये सति कथं चन ॥

转写 (IAST)

bhīṣma uvāca
bāhyaś ced vijigīṣuḥ syād dharmārthakuśalaḥ śuciḥ ||
javena saṃdhiṃ kurvīta pūrvān pūrvān vimokṣayan ||
adharmavijigīṣuś ced balavān pāpaniścayaḥ ||
ātmanaḥ saṃnirodhena saṃdhiṃ tenābhiyojayet ||
apāsya rājadhānīṃ vā tared anyena vāpadam ||
tadbhāvabhāve dravyāṇi jīvan punar upārjayet ||
yās tu syuḥ kevalatyāgāc chakyās taritum āpadaḥ ||
kas tatrādhikam ātmānaṃ saṃtyajed arthadharmavit ||
avarodhāj jugupseta kā sapatnadhane dayā ||
na tv evātmā pradātavyaḥ śakye sati kathaṃ cana ||

逐字释义
梵语IAST释义
भीष्म उवाचbhīṣma uvācaБхишма сказал; Бхишма ответил
बाह्यः चेत् विजिगीषुः स्यात्bāhyaḥ cet vijigīṣuḥ syātесли внешний завоеватель будет; враг
धर्म अर्थ कुशलःdharma artha kuśalaḥискусный в дхарме и пользе; артхе
शुचिःśuciḥчистый; честный
जवेन संधिम् कुर्वीतjavena saṃdhim kurvītaбыстро следует заключить союз; мир
पूर्वान् पूर्वान् विमोक्षयन्pūrvān pūrvān vimokṣayanосвобождая прежних одного за другим; обязательства
अधर्म विजिगीषुः चेत्adharma vijigīṣuḥ cetесли завоеватель адхармичен; беззаконный
बलवान् पाप निश्चयःbalavān pāpa niścayaḥсильный, решившийся на зло; дурной
आत्मनः संनिरोधेनātmanaḥ saṃnirodhenaсдерживанием самого себя; самоограничением
संधिम् तेन अभियोजयेत्saṃdhim tena abhiyojayetс ним следует искать союза; договора
अपास्य राजधानीम् वाapāsya rājadhānīm vāили оставив столицу; город
तरेत् अन्येन वा आपदम्taret anyena vā āpadamпусть перейдёт беду другим способом; спасётся
तत् भाव भावेtat bhāva bhāveкогда то состояние есть или нет; при перемене
द्रव्याणिdravyāṇiсредства; богатства
जीवन् पुनर् उपार्जयेत्jīvan punar upārjayetживой снова приобретёт; накопит
याः तु स्युःyāḥ tu syuḥкоторые же бывают; есть
केवल त्यागात्kevala tyāgātтолько от оставления; отказа
शक्याः तरितुम् आपदःśakyāḥ taritum āpadaḥвозможные перейти беды; преодолеть
कः तत्र अधिकम् आत्मानम्kaḥ tatra adhikam ātmānamкто там больше себя; самого себя
संत्यजेत् अर्थ धर्म वित्saṃtyajet artha dharma vitоставит, знающий артху и дхарму; пожертвует
अवरोधात् जुगुप्सेतavarodhāt jugupsetaпусть остерегается осады; запирания
का सपत्न धने दयाkā sapatna dhane dayāкакое сострадание к богатству соперника; врага
न तु एव आत्मा प्रदातव्यःna tu eva ātmā pradātavyaḥно себя самого отдавать нельзя; жертвовать
शक्ये सति कथम् चनśakye sati katham canaкогда возможно, никоим образом; если есть выход
译文

Бхишма ответил: «Если внешний завоеватель искусен в дхарме и пользе и чист в намерениях, надо быстро заключить с ним мир, освобождаясь от прежних уз одно за другим. Если же завоеватель адхармичен, силён и решился на зло, то и с ним следует искать соглашения через самоограничение. Или надо оставить столицу и другим способом перейти беду: пока человек жив, он снова приобретёт средства, когда обстоятельства изменятся. Если беду можно преодолеть одним лишь отказом от имущества или положения, какой знаток артхи и дхармы станет жертвовать собой вместо этого? Надо остерегаться осады; какая жалость к богатству соперника? Но самого себя нельзя отдавать, если есть хоть какой-то способ сохранить жизнь».

版本

b77aa196c5e3 · 发布于 2026年6月20日 21:21:02 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂