युधिष्ठिर उवाच
कथं पञ्चगुणा बुद्धिः कथं पञ्चेन्द्रिया गुणाः ॥
एतन् मे सर्वम् आचक्ष्व सूक्ष्मज्ञानं पितामह ॥
भीष्म उवाच
आहुः षष्टिं भूतगुणान् वै; भूतविशिष्टा नित्यविषक्ताः ॥
भूतविषक्ताश् चाक्षरसृष्टाः; पुत्र न नित्यं तद् इह वदन्ति ॥
तत् पुत्र चिन्ताकलितं यद् उक्तम्; अनागतं वै तव संप्रतीह ॥
भूतार्थतत्त्वं तद् अवाप्य सर्वं; भूतप्रभावाद् भव शान्तबुद्धिः ॥
yudhiṣṭhira uvāca
kathaṃ pañcaguṇā buddhiḥ kathaṃ pañcendriyā guṇāḥ ||
etan me sarvam ācakṣva sūkṣmajñānaṃ pitāmaha ||
bhīṣma uvāca
āhuḥ ṣaṣṭiṃ bhūtaguṇān vai; bhūtaviśiṣṭā nityaviṣaktāḥ ||
bhūtaviṣaktāś cākṣarasṛṣṭāḥ; putra na nityaṃ tad iha vadanti ||
tat putra cintākalitaṃ yad uktam; anāgataṃ vai tava saṃpratīha ||
bhūtārthatattvaṃ tad avāpya sarvaṃ; bhūtaprabhāvād bhava śāntabuddhiḥ ||
Юдхиштхира сказал: «Как буддхи имеет пять качеств? Как пять чувств являются качествами? Объясни мне всё это тонкое знание, праотец». Бхишма сказал: «Говорят, что качеств элементов шестьдесят: они особые для элементов, постоянно связаны с ними, связаны с элементами и сотворены Непреходящим. Но, сын, здесь их не называют вечными. То, что было сказано, сын, смешано с размышлением и теперь ещё должно быть тобой усвоено. Постигнув всю сущность смысла элементов, стань умиротворённым в буддхи благодаря пониманию силы элементов».
f969d1cd1b65 · 发布于 2026年6月21日 02:47:18 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Вопрос Юдхиштхиры удерживает разговор от механического списка: ему нужно понять, как качества соотносятся с буддхи и чувствами. Ответ Бхишмы возвращает к цели классификации — успокоению буддхи через правильное понимание природы.