摩诃婆罗多
Parāśara on Varṇa, Gotra, Common Dharma, and Conduct12.285.19-30
11339 / 15823
摩诃婆罗多 · 12.285.19-30
天城文

जनक उवाच
विशेषधर्मान् वर्णानां प्रब्रूहि भगवन् मम ॥
तथा सामान्यधर्मांश् च सर्वत्र कुशलो ह्य् असि ॥
पराशर उवाच
प्रतिग्रहो याजनं च तथैवाध्यापनं नृप ॥
विशेषधर्मो विप्राणां रक्षा क्षत्रस्य शोभना ॥
कृषिश् च पाशुपाल्यं च वाणिज्यं च विशाम् अपि ॥
द्विजानां परिचर्या च शूद्रकर्म नराधिप ॥
विशेषधर्मा नृपते वर्णानां परिकीर्तिताः ॥
धर्मान् साधारणांस् तात विस्तरेण शृणुष्व मे ॥
आनृशंस्यम् अहिंसा चाप्रमादः संविभागिता ॥
श्राद्धकर्मातिथेयं च सत्यम् अक्रोध एव च ॥
स्वेषु दारेषु संतोषः शौचं नित्यानसूयता ॥
आत्मज्ञानं तितिक्षा च धर्माः साधारणा नृप ॥
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्यास् त्रयो वर्णा द्विजातयः ॥
अत्र तेषाम् अधीकारो धर्मेषु द्विपदां वर ॥
विकर्मावस्थिता वर्णाः पतन्ति नृपते त्रयः ॥
उन्नमन्ति यथासन्तम् आश्रित्येह स्वकर्मसु ॥
न चापि शूद्रः पततीति निश्चयो; न चापि संस्कारम् इहार्हतीति वा ॥
श्रुतिप्रवृत्तं न च धर्मम् आप्नुते; न चास्य धर्मे प्रतिषेधनं कृतम् ॥
वैदेहकं शूद्रम् उदाहरन्ति; द्विजा महाराज श्रुतोपपन्नाः ॥
अहं हि पश्यामि नरेन्द्र देवं; विश्वस्य विष्णुं जगतः प्रधानम् ॥
सतां वृत्तम् अनुष्ठाय निहीना उज्जिहीर्षवः ॥
मन्त्रवर्जं न दुष्यन्ति कुर्वाणाः पौष्टिकीः क्रियाः ॥
यथा यथा हि सद्वृत्तम् आलम्बन्तीतरे जनाः ॥
तथा तथा सुखं प्राप्य प्रेत्य चेह च शेरते ॥

转写 (IAST)

janaka uvāca
viśeṣadharmān varṇānāṃ prabrūhi bhagavan mama ||
tathā sāmānyadharmāṃś ca sarvatra kuśalo hy asi ||
parāśara uvāca
pratigraho yājanaṃ ca tathaivādhyāpanaṃ nṛpa ||
viśeṣadharmo viprāṇāṃ rakṣā kṣatrasya śobhanā ||
kṛṣiś ca pāśupālyaṃ ca vāṇijyaṃ ca viśām api ||
dvijānāṃ paricaryā ca śūdrakarma narādhipa ||
viśeṣadharmā nṛpate varṇānāṃ parikīrtitāḥ ||
dharmān sādhāraṇāṃs tāta vistareṇa śṛṇuṣva me ||
ānṛśaṃsyam ahiṃsā cāpramādaḥ saṃvibhāgitā ||
śrāddhakarmātitheyaṃ ca satyam akrodha eva ca ||
sveṣu dāreṣu saṃtoṣaḥ śaucaṃ nityānasūyatā ||
ātmajñānaṃ titikṣā ca dharmāḥ sādhāraṇā nṛpa ||
brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyās trayo varṇā dvijātayaḥ ||
atra teṣām adhīkāro dharmeṣu dvipadāṃ vara ||
vikarmāvasthitā varṇāḥ patanti nṛpate trayaḥ ||
unnamanti yathāsantam āśrityeha svakarmasu ||
na cāpi śūdraḥ patatīti niścayo; na cāpi saṃskāram ihārhatīti vā ||
śrutipravṛttaṃ na ca dharmam āpnute; na cāsya dharme pratiṣedhanaṃ kṛtam ||
vaidehakaṃ śūdram udāharanti; dvijā mahārāja śrutopapannāḥ ||
ahaṃ hi paśyāmi narendra devaṃ; viśvasya viṣṇuṃ jagataḥ pradhānam ||
satāṃ vṛttam anuṣṭhāya nihīnā ujjihīrṣavaḥ ||
mantravarjaṃ na duṣyanti kurvāṇāḥ pauṣṭikīḥ kriyāḥ ||
yathā yathā hi sadvṛttam ālambantītare janāḥ ||
tathā tathā sukhaṃ prāpya pretya ceha ca śerate ||

逐字释义
梵语IAST释义
जनक उवाचjanaka uvācaДжанака сказал; спросил
विशेष धर्मान् वर्णानाम्viśeṣa dharmān varṇānāmособые дхармы варн; сословий
प्रब्रूहि भगवन् ममprabrūhi bhagavan mamaрасскажи, господин, мне; объясни
तथा सामान्य धर्मान् चtathā sāmānya dharmān caа также общие дхармы; всеобщие
सर्वत्र कुशलः हि असिsarvatra kuśalaḥ hi asiведь ты искусен во всём; знающ
पराशर उवाचparāśara uvācaПарашара сказал; ответил
प्रतिग्रहः याजनम् चpratigrahaḥ yājanam caпринятие даров и жертвование для других; проведение
तथा एव अध्यापनम् नृपtathā eva adhyāpanam nṛpaтакже обучение, царь; преподавание
विशेष धर्मः विप्राणाम्viśeṣa dharmaḥ viprāṇāmособая дхарма брахманов; випров
रक्षा क्षत्रस्य शोभनाrakṣā kṣatrasya śobhanāзащита — прекрасная дхарма кшатрия; кшатры
कृषिः च पाशु पाल्यम् चkṛṣiḥ ca pāśu pālyam caземледелие и скотоводство; защита скота
वाणिज्यम् च विशाम् अपिvāṇijyam ca viśām apiи торговля вайшьев также; людей
द्विजानाम् परिचर्या चdvijānām paricaryā caи служение дваждырождённым; дведжам
शूद्र कर्म नर अधिपśūdra karma nara adhipaдело шудры, владыка людей; обязанность
विशेष धर्माः नृपतेviśeṣa dharmāḥ nṛpateособые дхармы, царь; обязанности
वर्णानाम् परिकीर्तिताःvarṇānām parikīrtitāḥварн перечислены; изложены
धर्मान् साधारणान् तातdharmān sādhāraṇān tātaобщие дхармы, дорогой; всеобщие
विस्तरेण शृणुष्व मेvistareṇa śṛṇuṣva meподробно услышь от меня; слушай
आनृशंस्यम् अहिंसा चānṛśaṃsyam ahiṃsā caнекрутость и ненасилие; милосердие
अप्रमादः संविभागिताapramādaḥ saṃvibhāgitāвнимательность, разделение долей; щедрость
श्राद्ध कर्म आतिथेयम् चśrāddha karma ātitheyam caшраддха-обряд и гостеприимство; почитание гостей
सत्यम् अक्रोधः एव चsatyam akrodhaḥ eva caистина и негневливость именно; спокойствие
स्वेषु दारेषु संतोषःsveṣu dāreṣu saṃtoṣaḥудовлетворённость своими супругами; жёнами
शौचम् नित्या अनसूयताśaucam nityā anasūyatāчистота, постоянная независтливость; беззлобность
आत्म ज्ञानम् तितिक्षा चātma jñānam titikṣā caзнание атмана и терпение; выносливость
धर्माः साधारणाः नृपdharmāḥ sādhāraṇāḥ nṛpaобщие дхармы, царь; всеобщие
ब्राह्मणाः क्षत्रियाः वैश्याःbrāhmaṇāḥ kṣatriyāḥ vaiśyāḥбрахманы, кшатрии, вайшьи; три
त्रयः वर्णाः द्विजातयःtrayaḥ varṇāḥ dvijātayaḥтри варны дваждырождённые; сословия
अत्र तेषाम् अधीकारःatra teṣām adhīkāraḥздесь их право; полномочие
धर्मेसु द्विपदाम् वरdharmesu dvipadām varaв дхармах, лучший двуногих; людей
विकर्म अवस्थिताः वर्णाःvikarma avasthitāḥ varṇāḥварны, стоящие в неверном деле; викарме
पतन्ति नृपते त्रयःpatanti nṛpate trayaḥпадают, царь, три; варны
उन्नमन्ति यथा सन्तम्unnamanti yathā santamподнимаются, опираясь на благого; праведного
आश्रित्य इह स्व कर्मसुāśritya iha sva karmasuздесь в своих делах; обязанностях
न च अपि शूद्रः पततिna ca api śūdraḥ patatiи шудра также не падает; не считается
इति निश्चयःiti niścayaḥтаково решение; вывод
न च अपि संस्कारम्na ca api saṃskāramи также очищающий обряд; самскара
इह अर्हति इति वाiha arhati iti vāздесь заслуживает — или; имеет право
श्रुति प्रवृत्तम् न चśruti pravṛttam na caи установленную шрути не; предписанную
धर्मम् आप्नुतेdharmam āpnuteдхарму получает; достигает
न च अस्य धर्मेna ca asya dharmeи в его дхарме не; для него
प्रतिषेधनम् कृतम्pratiṣedhanam kṛtamзапрет сделан; установлен
वैदेहकम् शूद्रम् उदाहरन्तिvaidehakam śūdram udāharantiвайдехаку шудрой называют; приводят
द्विजाः महाराज श्रुत उपपन्नाःdvijāḥ mahārāja śruta upapannāḥдваждырождённые, великий царь, сведущие в шрути; учёные
अहम् हि पश्यामिaham hi paśyāmiя ведь вижу; созерцаю
नर इन्द्र देवम्nara indra devamбога, владыка людей; о царь
विश्वस्य विष्णुम्viśvasya viṣṇumВишну вселенной; всего
जगतः प्रधानम्jagataḥ pradhānamглавного в мире; основу
सताम् वृत्तम् अनुष्ठायsatām vṛttam anuṣṭhāyaследуя поведению добрых; праведных
निहीनाः उज्जिहीर्षवःnihīnāḥ ujjihīrṣavaḥнизкие, желающие подняться; возвыситься
मन्त्र वर्जम् न दुष्यन्तिmantra varjam na duṣyantiбез мантр не оскверняются; не портятся
कुर्वाणाः पौष्टिकीः क्रियाःkurvāṇāḥ pauṣṭikīḥ kriyāḥсовершая питающие действия; укрепляющие
यथा यथा हि सद् वृत्तम्yathā yathā hi sad vṛttamкак только доброе поведение; праведное
आलम्बन्ति इतरे जनाःālambanti itare janāḥпринимают другие люди; опираются
तथा तथा सुखम् प्राप्यtathā tathā sukham prāpyaтак и так счастье получив; обретя
प्रेत्य च इह च शेरतेpretya ca iha ca śerateпосле смерти и здесь покоятся; живут
译文

Джанака сказал: «Расскажи мне, господин, об особых дхармах варн и также об общих дхармах: ты ведь искусен во всём». Парашара сказал: «Принятие даров, совершение жертв для других и обучение — особая дхарма брахманов; защита — прекрасная дхарма кшатрия. Земледелие, скотоводство и торговля принадлежат вайшьям; служение дваждырождённым — дело шудры, о владыка людей. Так перечислены особые дхармы варн; теперь подробно слушай от меня об общих дхармах. Милосердие, ненасилие, внимательность, деление с другими, шраддха-обряд, гостеприимство, истина, негневливость, удовлетворённость своими супругами, чистота, постоянная независтливость, знание атмана и терпение — вот общие дхармы, о царь. Брахманы, кшатрии и вайшьи — три дваждырождённые варны; в этих дхармах у них есть полномочие, лучший из людей. Если эти три варны стоят в неверном деле, они падают; но здесь они поднимаются, опираясь на благих и пребывая в своих обязанностях. О шудре же решение таково: он не “падает” в том же смысле; и хотя здесь он не имеет права на самскары и не достигает дхармы, установленной шрути, запрет на дхармическое действие для него не установлен. Сведущие в шрути дваждырождённые называют вайдехаку шудрой, но я, о владыка людей, вижу Бога — Вишну, основу вселенной и мира. Низкие, желающие подняться, не оскверняются, если, следуя поведению добрых, без мантр совершают питающие действия. Насколько другие люди принимают доброе поведение, настолько, обретя счастье, они живут и здесь, и после смерти».

版本

d3a03ad83804 · 发布于 2026年6月21日 05:44:11 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂