याज्ञवल्क्य उवाच
एते प्रधानस्य गुणास् त्रयः पुरुषसत्तम ॥
कृत्स्नस्य चैव जगतस् तिष्ठन्त्य् अनपगाः सदा ॥
शतधा सहस्रधा चैव तथा शतसहस्रधा ॥
कोटिशश् च करोत्य् एष प्रत्यगात्मानम् आत्मना ॥
सात्त्विकस्योत्तमं स्थानं राजसस्येह मध्यमम् ॥
तामसस्याधमं स्थानं प्राहुर् अध्यात्मचिन्तकाः ॥
केवलेनेह पुण्येन गतिम् ऊर्ध्वाम् अवाप्नुयात् ॥
पुण्यपापेन मानुष्यम् अधर्मेणाप्य् अधोगतिम् ॥
yājñavalkya uvāca
ete pradhānasya guṇās trayaḥ puruṣasattama ||
kṛtsnasya caiva jagatas tiṣṭhanty anapagāḥ sadā ||
śatadhā sahasradhā caiva tathā śatasahasradhā ||
koṭiśaś ca karoty eṣa pratyagātmānam ātmanā ||
sāttvikasyottamaṃ sthānaṃ rājasasyeha madhyamam ||
tāmasasyādhamaṃ sthānaṃ prāhur adhyātmacintakāḥ ||
kevaleneha puṇyena gatim ūrdhvām avāpnuyāt ||
puṇyapāpena mānuṣyam adharmeṇāpy adhogatim ||
Яджнявалкья сказал: «Таковы три гуны прадханы, о лучший из людей; они всегда пребывают неотделимо от всего мира. Этот внутренний атман сам из себя создаёт себя сотнями, тысячами, стотысячами и десятками миллионов способов. У саттвичного, говорят мыслители об адхьятме, высшее место; у раджасического здесь среднее, у тамасического — низшее. Одной лишь заслугой человек достигает восходящего пути; заслугой, смешанной с грехом, — человеческого состояния, а беззаконием — нисходящего пути».
8c60ddc56d17 · 发布于 2026年6月21日 03:13:33 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Яджнявалкья показывает связь космологии и судьбы живого существа. Гуны не абстрактны: их преобладание ведёт сознание вверх, удерживает в человеческом состоянии или тянет вниз.