याज्ञवल्क्य उवाच
न शक्यो निर्गुणस् तात गुणीकर्तुं विशां पते ॥
गुणवांश् चाप्य् अगुणवान् यथातत्त्वं निबोध मे ॥
गुणैर् हि गुणवान् एव निर्गुणश् चागुणस् तथा ॥
प्राहुर् एवं महात्मानो मुनयस् तत्त्वदर्शिनः ॥
गुणस्वभावस् त्व् अव्यक्तो गुणान् एवाभिवर्तते ॥
उपयुङ्क्ते च तान् एव स चैवाज्ञः स्वभावतः ॥
अव्यक्तस् तु न जानीते पुरुषो ज्ञः स्वभावतः ॥
न मत्तः परम् अस्तीति नित्यम् एवाभिमन्यते ॥
अनेन कारणेनैतद् अव्यक्तं स्याद् अचेतनम् ॥
नित्यत्वाद् अक्षरत्वाच् च क्षराणां तत्त्वतो ऽन्यथा ॥
yājñavalkya uvāca
na śakyo nirguṇas tāta guṇīkartuṃ viśāṃ pate ||
guṇavāṃś cāpy aguṇavān yathātattvaṃ nibodha me ||
guṇair hi guṇavān eva nirguṇaś cāguṇas tathā ||
prāhur evaṃ mahātmāno munayas tattvadarśinaḥ ||
guṇasvabhāvas tv avyakto guṇān evābhivartate ||
upayuṅkte ca tān eva sa caivājñaḥ svabhāvataḥ ||
avyaktas tu na jānīte puruṣo jñaḥ svabhāvataḥ ||
na mattaḥ param astīti nityam evābhimanyate ||
anena kāraṇenaitad avyaktaṃ syād acetanam ||
nityatvād akṣaratvāc ca kṣarāṇāṃ tattvato 'nyathā ||
Яджнявалкья сказал: «Бескачественное невозможно сделать качественным, дорогой, о владыка людей; и обладающее гунами нельзя сделать свободным от гун. Узнай это от меня как есть. Великие души, муни, видящие истину, говорят так: обладающее гунами является обладающим гунами, а бескачественное — без гун. Непроявленное имеет природу гун, обращается только к гунам и пользуется ими; по своей природе оно незнающее. Непроявленное не знает, а пуруша по природе знающий; он всегда мнит: “Нет ничего выше меня”. Поэтому авьякта считается бессознательной, хотя она вечна и непреходяща, и по истине отличается от преходящих».
0e0d35208bcb · 发布于 2026年6月21日 03:41:31 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Яджнявалкья строго разделяет пурушу и авьякту. Авьякта вечна как причина проявлений, но она движется в гунах и не обладает знанием; сознательность принадлежит пуруше.