वैशंपायन उवाच
नमो भगवते तस्मै व्यासायामिततेजसे ॥
यस्य प्रसादाद् वक्ष्यामि नारायणकथाम् इमाम् ॥
प्राप्य श्वेतं महाद्वीपं दृष्ट्वा च हरिम् अव्ययम् ॥
निवृत्तो नारदो राजंस् तरसा मेरुम् आगमत् ॥
हृदयेनोद्वहन् भारं यद् उक्तं परमात्मना ॥
पश्चाद् अस्याभवद् राजन्न् आत्मनः साध्वसं महत् ॥
यद् गत्वा दूरम् अध्वानं क्षेमी पुनर् इहागतः ॥
ततो मेरोः प्रचक्राम पर्वतं गन्धमादनम् ॥
निपपात च खात् तूर्णं विशालां बदरीम् अनु ॥
ततः स ददृशे देवौ पुराणाव् ऋषिसत्तमौ ॥
तपश् चरन्तौ सुमहद् आत्मनिष्ठौ महाव्रतौ ॥
तेजसाभ्यधिकौ सूर्यात् सर्वलोकविरोचनात् ॥
श्रीवत्सलक्षणौ पूज्यौ जटामण्डलधारिणौ ॥
जालपादभुजौ तौ तु पादयोश् चक्रलक्षणौ ॥
व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ तथा मुष्कचतुष्किणौ ॥
षष्टिदन्ताव् अष्टदंष्ट्रौ मेघौघसदृशस्वनौ ॥
स्वास्यौ पृथुललाटौ च सुहनू सुभ्रुनासिकौ ॥
आतपत्रेण सदृशे शिरसी देवयोस् तयोः ॥
एवं लक्षणसंपन्नौ महापुरुषसंज्ञितौ ॥
तौ दृष्ट्वा नारदो हृष्टस् ताभ्यां च प्रतिपूजितः ॥
स्वागतेनाभिभाष्याथ पृष्टश् चानामयं तदा ॥
बभूवान्तर्गतमतिर् निरीक्ष्य पुरुषोत्तमौ ॥
सदोगतास् तत्र ये वै सर्वभूतनमस्कृताः ॥
श्वेतद्वीपे मया दृष्टास् तादृशाव् ऋषिसत्तमौ ॥
इति संचिन्त्य मनसा कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् ॥
उपोपविविशे तत्र पीठे कुशमये शुभे ॥
ततस् तौ तपसां वासौ यशसां तेजसाम् अपि ॥
ऋषी शमदमोपेतौ कृत्वा पूर्वाह्णिकं विधिम् ॥
पश्चान् नारदम् अव्यग्रौ पाद्यार्घ्याभ्यां प्रपूज्य च ॥
पीठयोश् चोपविष्टौ तौ कृतातिथ्याह्निकौ नृप ॥
तेषु तत्रोपविष्टेषु स देशो ऽभिव्यराजत ॥
आज्याहुतिमहाज्वालैर् यज्ञवाटो ऽग्निभिर् यथा ॥
अथ नारायणस् तत्र नारदं वाक्यम् अब्रवीत् ॥
सुखोपविष्टं विश्रान्तं कृतातिथ्यं सुखस्थितम् ॥
अपीदानीं स भगवान् परमात्मा सनातनः ॥
श्वेतद्वीपे त्वया दृष्ट आवयोः प्रकृतिः परा ॥
vaiśaṃpāyana uvāca
namo bhagavate tasmai vyāsāyāmitatejase ||
yasya prasādād vakṣyāmi nārāyaṇakathām imām ||
prāpya śvetaṃ mahādvīpaṃ dṛṣṭvā ca harim avyayam ||
nivṛtto nārado rājaṃs tarasā merum āgamat ||
hṛdayenodvahan bhāraṃ yad uktaṃ paramātmanā ||
paścād asyābhavad rājann ātmanaḥ sādhvasaṃ mahat ||
yad gatvā dūram adhvānaṃ kṣemī punar ihāgataḥ ||
tato meroḥ pracakrāma parvataṃ gandhamādanam ||
nipapāta ca khāt tūrṇaṃ viśālāṃ badarīm anu ||
tataḥ sa dadṛśe devau purāṇāv ṛṣisattamau ||
tapaś carantau sumahad ātmaniṣṭhau mahāvratau ||
tejasābhyadhikau sūryāt sarvalokavirocanāt ||
śrīvatsalakṣaṇau pūjyau jaṭāmaṇḍaladhāriṇau ||
jālapādabhujau tau tu pādayoś cakralakṣaṇau ||
vyūḍhoraskau dīrghabhujau tathā muṣkacatuṣkiṇau ||
ṣaṣṭidantāv aṣṭadaṃṣṭrau meghaughasadṛśasvanau ||
svāsyau pṛthulalāṭau ca suhanū subhrunāsikau ||
ātapatreṇa sadṛśe śirasī devayos tayoḥ ||
evaṃ lakṣaṇasaṃpannau mahāpuruṣasaṃjñitau ||
tau dṛṣṭvā nārado hṛṣṭas tābhyāṃ ca pratipūjitaḥ ||
svāgatenābhibhāṣyātha pṛṣṭaś cānāmayaṃ tadā ||
babhūvāntargatamatir nirīkṣya puruṣottamau ||
sadogatās tatra ye vai sarvabhūtanamaskṛtāḥ ||
śvetadvīpe mayā dṛṣṭās tādṛśāv ṛṣisattamau ||
iti saṃcintya manasā kṛtvā cābhipradakṣiṇam ||
upopaviviśe tatra pīṭhe kuśamaye śubhe ||
tatas tau tapasāṃ vāsau yaśasāṃ tejasām api ||
ṛṣī śamadamopetau kṛtvā pūrvāhṇikaṃ vidhim ||
paścān nāradam avyagrau pādyārghyābhyāṃ prapūjya ca ||
pīṭhayoś copaviṣṭau tau kṛtātithyāhnikau nṛpa ||
teṣu tatropaviṣṭeṣu sa deśo 'bhivyarājata ||
ājyāhutimahājvālair yajñavāṭo 'gnibhir yathā ||
atha nārāyaṇas tatra nāradaṃ vākyam abravīt ||
sukhopaviṣṭaṃ viśrāntaṃ kṛtātithyaṃ sukhasthitam ||
apīdānīṃ sa bhagavān paramātmā sanātanaḥ ||
śvetadvīpe tvayā dṛṣṭa āvayoḥ prakṛtiḥ parā ||
Вайшампаяна сказал: «Поклон тому Бхагавану, безмерносиятельному Вьясе, по чьей милости я расскажу эту историю о Нараяне. Достигнув великого белого острова и увидев неизменного Хари, Нарада, о царь, вернулся и быстро пришёл к Меру, сердцем неся тяжесть сказанного Параматмой. После этого у него возник великий внутренний трепет: он прошёл такой далёкий путь и благополучно вернулся сюда. Затем от Меру он отправился к горе Гандхамадана и быстро спустился с неба к обширной Бадари. Там он увидел двух божественных, древних, лучших риши, совершавших великий тапас, утверждённых в атмане и великих обетом. Сиянием они превосходили солнце, озаряющее все миры; были отмечены Шриватсой, почтенны, носили круги спутанных волос; на их стопах были знаки чакр, груди широки, руки длинны, голоса подобны грозовым облакам, лица прекрасны, лбы широки, брови, носы и челюсти совершенны, а головы подобны зонту. Такими признаками они были наделены и назывались махапурушами. Увидев их, Нарада возрадовался, а они почтительно приветствовали его и спросили о здоровье. Глядя на двух Пурушоттам, он обратился умом внутрь и подумал: “На Шветадвипе я видел таких же лучших риши, почитаемых всеми существами”. Совершив прадакшину, он сел там на благом сиденье из куши. Затем эти две обители тапаса, славы и сияния, риши, наделённые миром и самообузданием, совершили утренний обряд, почли Нараду водой для ног и аргьей и сели на свои сиденья, исполнив долг гостеприимства. Когда они сидели там, место сияло, как жертвенная площадка с огнями и великими пламенами возлияний гхи. Тогда Нараяна сказал Нараде, удобно сидящему, отдохнувшему и почтённому как гостю: “Увидел ли ты теперь на Шветадвипе того Бхагавана, вечную Параматму, нашу высшую пракрити?”»
a84908400e7f · 发布于 2026年6月21日 07:22:31 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Вайшампаяна показывает Нараду после видения Господа: он не просто возвращается, а несёт внутри тяжесть откровения. Нара-Нараяна встречают его как гостя и сразу возвращают к сути увиденного.