Sanat-kumāra
महासरस्वतीपीठे मूर्तिं मूलेन कल्पयेत् ॥ देवीं संपूजयेत्तस्यामंगाद्यावरणैः सह
आदावंगावृतिः पश्चादंबिकाद्यास्समीरिताः ॥ द्वितीया मातृभिः प्रोक्ता तृतीयाद्यष्टशक्तिभिः
चतुर्थी पंचमी प्रोक्ता द्वात्रिंशच्छक्तिभिः पुनः ॥ चतुःषष्ट्या स्मृता षष्ठी शक्तिभिर्लोकनायकैः
सप्तमी पुनरेतेषामस्त्रैः स्यादष्टमावृतिः ॥ एवं पूज्या जगद्धात्री श्रीमती वाग्भवाभिधा
स्थानेषु पूर्वमुक्तेषु यजेदंगानि साधकः ॥ अम्बिका वाग्भवा दुर्गा श्रीशक्तिश्चोक्तलक्षणा
ब्रह्माद्याश्च ततः पूज्याः कराली विकराल्युमा ॥ सरस्वती श्रीर्दुर्गा च लक्ष्मीश्चैव धृतिः स्मृतिः
श्रद्धा मेधा रतिः कांतिरार्या षोडश शक्तयः ॥ खङ्गखेटकधारिण्यः श्यामाः पूज्याः स्वलंकृताः
विषघ्नी पुष्टयः प्रज्ञा सिनीवाली कुहूः पुनः ॥ रुद्रवीर्या प्रभा नंदा पोषणा वृद्धिदा शुभा
कालरात्रिर्महारात्रिर्भद्रकाली कपार्दिनी ॥ विकृतिर्दंडिमुंडिन्यौ सेंदुखंडा शिखण्डिनी
निशुम्भमथनी चण्डमुण्डविनाशिनी ॥ इन्द्राणी चैव रुद्राणी शंकरार्द्धशरीरिणी
नारी नारायणी चैव त्रिशूलिन्यपि पालिनी ॥ अम्बिका ह्रदिनी चैव द्वात्रिंशच्छक्तयः सिताः
चक्रहस्ताः पिशाचास्याः संपूज्याश्चारुभूषणाः ॥ पिंगलाक्षी विशालाक्षी समृद्धिर्बुद्धिरेव च
श्रद्धा स्वाहा स्वधा भिक्षा माया संज्ञा वसुंधरा ॥ त्रिलोकधात्री गायत्री सावित्री त्रिदशेश्वरी
सरूपा बहुरूपा च स्कंदमाता श्रुतप्रिया ॥ विमला कमला पश्चादरुणी पुनरारुणी
mahāsarasvatīpīṭhe mūrtiṃ mūlena kalpayet || devīṃ saṃpūjayettasyāmaṃgādyāvaraṇaiḥ saha
ādāvaṃgāvṛtiḥ paścādaṃbikādyāssamīritāḥ || dvitīyā mātṛbhiḥ proktā tṛtīyādyaṣṭaśaktibhiḥ
caturthī paṃcamī proktā dvātriṃśacchaktibhiḥ punaḥ || catuḥṣaṣṭyā smṛtā ṣaṣṭhī śaktibhirlokanāyakaiḥ
saptamī punareteṣāmastraiḥ syādaṣṭamāvṛtiḥ || evaṃ pūjyā jagaddhātrī śrīmatī vāgbhavābhidhā
sthāneṣu pūrvamukteṣu yajedaṃgāni sādhakaḥ || ambikā vāgbhavā durgā śrīśaktiścoktalakṣaṇā
brahmādyāśca tataḥ pūjyāḥ karālī vikarālyumā || sarasvatī śrīrdurgā ca lakṣmīścaiva dhṛtiḥ smṛtiḥ
śraddhā medhā ratiḥ kāṃtirāryā ṣoḍaśa śaktayaḥ || khaṅgakheṭakadhāriṇyaḥ śyāmāḥ pūjyāḥ svalaṃkṛtāḥ
viṣaghnī puṣṭayaḥ prajñā sinīvālī kuhūḥ punaḥ || rudravīryā prabhā naṃdā poṣaṇā vṛddhidā śubhā
kālarātrirmahārātrirbhadrakālī kapārdinī || vikṛtirdaṃḍimuṃḍinyau seṃdukhaṃḍā śikhaṇḍinī
niśumbhamathanī caṇḍamuṇḍavināśinī || indrāṇī caiva rudrāṇī śaṃkarārddhaśarīriṇī
nārī nārāyaṇī caiva triśūlinyapi pālinī || ambikā hradinī caiva dvātriṃśacchaktayaḥ sitāḥ
cakrahastāḥ piśācāsyāḥ saṃpūjyāścārubhūṣaṇāḥ || piṃgalākṣī viśālākṣī samṛddhirbuddhireva ca
śraddhā svāhā svadhā bhikṣā māyā saṃjñā vasuṃdharā || trilokadhātrī gāyatrī sāvitrī tridaśeśvarī
sarūpā bahurūpā ca skaṃdamātā śrutapriyā || vimalā kamalā paścādaruṇī punarāruṇī
«На подножии Махасарасвати образ коренною мантрою да устроит и в нём да чтит богиню вместе с членами и прочими окружениями. Вначале — окружение членов, после названы Амбика и прочие; второе названо матерями, третье и прочие — восемью силами; четвёртое и пятое названо тридцатью двумя силами, снова считается шестьюдесятью четырьмя; шестое — силами, седьмое — владыками миров, а восьмое окружение да будет снова их оружиями. Так должна быть чтима кормилица мира, благословенная, зовомая Вагбхавою. На прежде названных местах да чтит садхака члены: Амбика, Вагбхава, Дурга и Шри-Шакти с названными признаками. И Брахми с прочими затем должны быть чтимы: Карали, Викарали, Ума, Сарасвати, Шри, Дурга, Лакшми, Дхрити, Смрити, Шраддха, Медха, Рати, Канти, Арья — шестнадцать сил, держащие меч и щит, тёмные, хорошо украшенные, должны быть чтимы. Вишагхни, Пуштаи, Праджня, Синивали, Куху, снова Рудравирья, Прабха, Нанда, Пошана, Вриддхида, Шубха, Каларатри, Махаратри, Бхадракали, Капардини, Викрити, Данди и Мунди, Сендукханда, Шикхандини, Сокрушающая Нишумбху, Погубившая Чанду и Мунду, Индрани, Рудрани, Носящая половину тела Шанкары, Нари, Нараяни, Тришулини, Палини, Амбика, Храдини — тридцать две силы, белые, с диском в руке, с лицами пишачей, в прекрасных уборах, должны быть чтимы. Пингалакши, Вишалакши, Самриддхи, Буддхи, Шраддха, Сваха, Свадха, Бхикша, Майя, Самджня, Васундхара, Трилокадхатри, Гаятри, Савитри, Тридашешвари, Сарупа, Бахурупа, Скандамата, Шрутаприя, Вимала, Камала, после Аруни, снова Аруни...»
85f71f4f47a8 · 发布于 2026年9月5日 16:14:22 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Восемь окружений растут по числу вдвое: восемь сил, шестнадцать, тридцать две, шестьдесят четыре. Круги вокруг богини множатся удвоением, как разряды в счёте, — и это единственная скрепа, которая держит вместе такой длинный перечень.
Среди тридцати двух стоят рядом Синивали и Куху — имена новолуния, взятые прямо из ведийского календаря, — и Каларатри с Бхадракали. Домашние божества лунных дней и грозные ночные силы оказались в одном ряду.
В этом же ряду — Бхикша, «милостыня», и Свадха с Сваха, возгласы при возлиянии. Богиня речи окружена тем, что произносят и чем живут: словами обряда и куском, поданным нищему.