महादेव उवाच
गण्डिकायास्तु माहात्म्यं वक्ष्ये देवि विधानतः । यथा गङ्गा तथा सा च कथिता नगनन्दिनि
शालग्रामशिला यत्र जायते बहुधा तथा । माहात्म्यं चैव तस्याश्च कथितं मुनिसत्तमैः
उद्भिज्जा अण्डजा यत्र स्वेदजाश्च जरायुजाः । यस्या दर्शनमात्रेण पुण्यरूपास्तु पार्वति
उत्तरे सा तु सम्भूता गण्डिका तु महानदी । संस्मृता संस्मृता नूनं पापं हन्ति नगनन्दिनि
यत्र नारायणो देवो नित्यं तिष्ठति भूतिदः । शङ्खचक्रधरास्तस्य समीपे निवसन्ति ये
ये मृत्युं समनुप्राप्य दिव्यरूपाश्चतुर्भुजाः । ऋषयस्तत्र तिष्ठन्ति देवाश्चैव विशेषतः
रुद्रा नागास्तथा यक्षा नात्र कार्या विचारणा । तस्याः समीपे ह्येकोऽयं स्थलो वै विष्णुरूपधृत्
स्थलेऽस्मिन्वर्तते मूर्तिर्बहुरूपा च मुक्तिदा । चतुर्विंशतिभूतानां जातयः सन्ति तत्र वै
एका वै मत्स्यरूपा च कूर्मरूपा तथैव च । वाराही नारसिंही च वामनी च शुभप्रदा
gaṇḍikāyāstu māhātmyaṃ vakṣye devi vidhānataḥ | yathā gaṅgā tathā sā ca kathitā naganandini
śālagrāmaśilā yatra jāyate bahudhā tathā | māhātmyaṃ caiva tasyāśca kathitaṃ munisattamaiḥ
udbhijjā aṇḍajā yatra svedajāśca jarāyujāḥ | yasyā darśanamātreṇa puṇyarūpāstu pārvati
uttare sā tu sambhūtā gaṇḍikā tu mahānadī | saṃsmṛtā saṃsmṛtā nūnaṃ pāpaṃ hanti naganandini
yatra nārāyaṇo devo nityaṃ tiṣṭhati bhūtidaḥ | śaṅkhacakradharāstasya samīpe nivasanti ye
ye mṛtyuṃ samanuprāpya divyarūpāścaturbhujāḥ | ṛṣayastatra tiṣṭhanti devāścaiva viśeṣataḥ
rudrā nāgāstathā yakṣā nātra kāryā vicāraṇā | tasyāḥ samīpe hyeko'yaṃ sthalo vai viṣṇurūpadhṛt
sthale'sminvartate mūrtirbahurūpā ca muktidā | caturviṃśatibhūtānāṃ jātayaḥ santi tatra vai
ekā vai matsyarūpā ca kūrmarūpā tathaiva ca | vārāhī nārasiṃhī ca vāmanī ca śubhapradā
«Величие Гандики поведаю, о богиня, по уставу: как Ганга, так и она названа, о дочь горы. Где рождается во множестве камень шалаграма, — величие её сказано лучшими из мудрецов. Пробившиеся из земли, рождённые из яйца, из испарины и из последа — все они одним лишь лицезрением её обретают облик заслуги, о Парвати. На севере явившаяся, Гандика — великая река; памятуемая и памятуемая, она непременно губит грех, о дочь горы. Где всегда пребывает бог Нараяна, дающий благо, — те, кто обитает вблизи него, обретя смерть, становятся дивными видом и четверорукими, держащими раковину и диск. Мудрецы там, и боги в особенности, и рудры, наги и якши — раздумывать тут не о чем. Вблизи неё есть тот единственный берег, что носит облик Вишну. На этом берегу пребывает многообразный образ, дающий освобождение; есть там роды двадцати четырёх существ. Один — в облике Матсьи, другой в облике Курмы, точно так же Варахи, Нарасимхи и Ваманы, дающей благо».
24f5833705bc · 发布于 2026年9月3日 04:13:56 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Река названа наравне с Гангой, но её особенность в другом: она родит камни. Отсюда и странная на слух точность — «на этом берегу пребывает многообразный образ», то есть божество здесь не поставлено человеком, а вынуто из воды. Сказано и о существах всех четырёх родов рождения: облик заслуги они получают от одного взгляда на реку, ничего для этого не делая.