罗摩衍那
Дашаратха призывает Раму и наставляет его2.3.8-21
328 / 2464
罗摩衍那 · 2.3.8-21
天城文

अथ तत्र समासीनास् तदा दशरथं नृपम् । प्राच्योदीच्याः प्रतीच्याश् च दाक्षिणात्याश् च भूमिपाः ॥
म्लेच्छाश् चार्याश् च ये चान्ये वनशैलान्तवासिनः । उपासां चक्रिरे सर्वे तं देवा इव वासवम् ॥
तेषां मध्ये स राजर्षिर् मरुताम् इव वासवः । प्रासादस्थो रथगतं ददर्शायान्तम् आत्मजम् ॥
गन्धर्वराजप्रतिमं लोके विख्यातपौरुषम् । दीर्घबाहुं महासत्त्वं मत्तमातङ्गगामिनम् ॥
चन्द्रकान्ताननं रामम् अतीव प्रियदर्शनम् । रूपौदार्यगुणैः पुंसां दृष्टिचित्तापहारिणम् ॥
घर्माभितप्ताः पर्जन्यं ह्लादयन्तम् इव प्रजाः । न ततर्प समायान्तं पश्यमानो नराधिपः ॥
अवतार्य सुमन्त्रस् तं राघवं स्यन्दनोत्तमात् । पितुः समीपं गच्छन्तं प्राञ्जलिः पृष्ठतो ऽन्वगात् ॥
स तं कैलासशृङ्गाभं प्रासादं नरपुंगवः । आरुरोह नृपं द्रष्टुं सह सूतेन राघवः ॥
स प्राञ्जलिर् अभिप्रेत्य प्रणतः पितुर् अन्तिके । नाम स्वं श्रावयन् रामो ववन्दे चरणौ पितुः ॥
तं दृष्ट्वा प्रणतं पार्श्वे कृताञ्जलिपुटं नृपः । गृह्याञ्जलौ समाकृष्य सस्वजे प्रियम् आत्मजम् ॥
तस्मै चाभ्युद्यतं श्रीमान् मणिकाञ्चनभूषितम् । दिदेश राजा रुचिरं रामाय परमासनम् ॥
तद् आसनवरं प्राप्य व्यदीपयत राघवः । स्वयेव प्रभया मेरुम् उदये विमलो रविः ॥
तेन विभ्राजिता तत्र सा सभाभिव्यरोचत । विमलग्रहनक्षत्रा शारदी द्यौर् इवेन्दुना ॥
तं पश्यमानो नृपतिस् तुतोष प्रियम् आत्मजम् । अलंकृतम् इवात्मानम् आदर्शतलसंस्थितम् ॥

转写 (IAST)

atha tatra samāsīnās tadā daśarathaṃ nṛpam | prācyodīcyāḥ pratīcyāś ca dākṣiṇātyāś ca bhūmipāḥ ||
mlecchāś cāryāś ca ye cānye vanaśailāntavāsinaḥ | upāsāṃ cakrire sarve taṃ devā iva vāsavam ||
teṣāṃ madhye sa rājarṣir marutām iva vāsavaḥ | prāsādastho rathagataṃ dadarśāyāntam ātmajam ||
gandharvarājapratimaṃ loke vikhyātapauruṣam | dīrghabāhuṃ mahāsattvaṃ mattamātaṅgagāminam ||
candrakāntānanaṃ rāmam atīva priyadarśanam | rūpaudāryaguṇaiḥ puṃsāṃ dṛṣṭicittāpahāriṇam ||
gharmābhitaptāḥ parjanyaṃ hlādayantam iva prajāḥ | na tatarpa samāyāntaṃ paśyamāno narādhipaḥ ||
avatārya sumantras taṃ rāghavaṃ syandanottamāt | pituḥ samīpaṃ gacchantaṃ prāñjaliḥ pṛṣṭhato 'nvagāt ||
sa taṃ kailāsaśṛṅgābhaṃ prāsādaṃ narapuṃgavaḥ | āruroha nṛpaṃ draṣṭuṃ saha sūtena rāghavaḥ ||
sa prāñjalir abhipretya praṇataḥ pitur antike | nāma svaṃ śrāvayan rāmo vavande caraṇau pituḥ ||
taṃ dṛṣṭvā praṇataṃ pārśve kṛtāñjalipuṭaṃ nṛpaḥ | gṛhyāñjalau samākṛṣya sasvaje priyam ātmajam ||
tasmai cābhyudyataṃ śrīmān maṇikāñcanabhūṣitam | dideśa rājā ruciraṃ rāmāya paramāsanam ||
tad āsanavaraṃ prāpya vyadīpayata rāghavaḥ | svayeva prabhayā merum udaye vimalo raviḥ ||
tena vibhrājitā tatra sā sabhābhivyarocata | vimalagrahanakṣatrā śāradī dyaur ivendunā ||
taṃ paśyamāno nṛpatis tutoṣa priyam ātmajam | alaṃkṛtam ivātmānam ādarśatalasaṃsthitam ||

逐字释义
梵语IAST释义
अथathaзатем; после этого
तत्रtatraтам; в том месте
समासीनाःsamāsīnāḥсидевшие вместе; собравшиеся
तदाtadāтогда; в то время
दशरथम्daśarathamДашаратху; царя Дашаратху
नृपम्nṛpamцаря; правителя
प्राच्योदीच्याःprācyodīcyāḥвосточные и северные; с востока и севера
प्रतीच्याःpratīcyāḥзападные; с запада
caи; также
दाक्षिणात्याःdākṣiṇātyāḥюжные; с юга
caи; также
भूमिपाःbhūmipāḥцари; хранители земли
म्लेच्छाःmlecchāḥмлеччхи; чужеземцы
caи; также
आर्याःāryāḥарьи; благородные
caи; также
येyeкоторые; те, кто
caи; также
अन्येanyeдругие; прочие
वनशैलान्तवासिनःvanaśailāntavāsinaḥживущие у лесов и гор; обитатели окраин лесов и гор
उपासाम् चक्रिरेupāsām cakrireслужили; почтительно окружали
सर्वेsarveвсе; каждый
तम्tamего; того
देवाः इवdevāḥ ivaсловно боги; как божества
वासवम्vāsavamВасаву; Индру
तेषाम्teṣāmих; среди них
मध्येmadhyeпосреди; в середине
सःsaḥтот; он
राजर्षिःrājarṣiḥцарь-риши; царственный мудрец
मरुताम् इवmarutām ivaсловно среди Марутов; как среди богов ветра
वासवःvāsavaḥВасава; Индра
प्रासादस्थःprāsādasthaḥнаходившийся во дворце; стоявший на террасе
रथगतम्rathagatamнаходящегося на колеснице; едущего в колеснице
ददर्शdadarśaувидел; заметил
आयान्तम्āyāntamприближающегося; приходящего
आत्मजम्ātmajamсвоего сына; рождённого от него
गन्धर्वराजप्रतिमम्gandharvarājapratimamподобного царю гандхарвов; равного владыке гандхарвов
लोकेlokeв мире; среди людей
विख्यातपौरुषम्vikhyātapauruṣamпрославленного мужеством; известного доблестью
दीर्घबाहुम्dīrghabāhumдлиннорукого; с длинными руками
महासत्त्वम्mahāsattvamвеликого духом; обладающего великой силой
मत्तमातङ्गगामिनम्mattamātaṅgagāminamидущего как опьянённый слон; с походкой могучего слона
चन्द्रकान्ताननम्candrakāntānanamс лицом прекрасным как луна; лунноликого
रामम्rāmamРаму; царевича Раму
अतीवatīvaчрезвычайно; очень
प्रियदर्शनम्priyadarśanamприятного взгляду; прекрасного на вид
रूपौदार्यगुणैःrūpaudāryaguṇaiḥкрасотой, благородством и качествами; обликом, великодушием и добродетелями
पुंसाम्puṃsāmлюдей; мужей
दृष्टिचित्तापहारिणम्dṛṣṭicittāpahāriṇamпохищающего взор и сердце; завладевающего глазами и умом
घर्माभितप्ताःgharmābhitaptāḥизмученные зноем; сожжённые жарой
पर्जन्यम्parjanyamдождевую тучу; Парджанью
ह्लादयन्तम् इवhlādayantam ivaсловно освежающую; как радующую прохладой
प्रजाःprajāḥподданных; людей
naне; никак не
ततर्पtatarpaнасыщался; мог насмотреться
समायान्तम्samāyāntamподходящего; приближающегося
पश्यमानःpaśyamānaḥглядя; созерцая
नराधिपःnarādhipaḥвладыка людей; царь
अवतार्यavatāryaсведя; помогая сойти
सुमन्त्रःsumantraḥСумантра; возничий Сумантра
तम्tamего; того
राघवम्rāghavamРагхаву; Раму
स्यन्दनोत्तमात्syandanottamātс лучшей колесницы; из превосходной колесницы
पितुःpituḥотца; к отцу
समीपम्samīpamблизость; к месту рядом
गच्छन्तम्gacchantamидущего; направляющегося
प्राञ्जलिःprāñjaliḥсо сложенными ладонями; почтительно
पृष्ठतःpṛṣṭhataḥсзади; позади
अन्वगात्anvagātпоследовал; пошёл следом
सःsaḥон; тот
तम्tamтот; этот
कैलासशृङ्गाभम्kailāsaśṛṅgābhamподобный вершине Кайласы; сияющий как пик Кайласы
प्रासादम्prāsādamдворец; террасу дворца
नरपुंगवःnarapuṃgavaḥлучший из людей; бык среди мужей
आरुरोहārurohaвзошёл; поднялся
नृपम्nṛpamцаря; правителя
द्रष्टुम्draṣṭumувидеть; повидать
सहsahaвместе; совместно
सूतेनsūtenaс возничим; с Сумантрой
राघवःrāghavaḥРагхава; Рама
सःsaḥон; Рама
प्राञ्जलिःprāñjaliḥсо сложенными ладонями; почтительно
अभिप्रेत्यabhipretyaподойдя; приблизившись
प्रणतःpraṇataḥсклонившийся; поклонившийся
पितुःpituḥотца; к отцу
अन्तिकेantikeвозле; вблизи
नामnāmaимя; имя своё
स्वम्svamсвоё; собственное
श्रावयन्śrāvayanвозвещая; произнося
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
ववन्देvavandeпочтил; поклонился
चरणौcaraṇauдвум стопам; стопам
पितुःpituḥотца; своего отца
तम्tamего; того
दृष्ट्वाdṛṣṭvāувидев; созерцая
प्रणतम्praṇatamсклонившегося; поклонившегося
पार्श्वेpārśveрядом; у бока
कृताञ्जलिपुटम्kṛtāñjalipuṭamсложившего ладони чашей; со сложенными ладонями
नृपःnṛpaḥцарь; Дашаратха
गृह्यgṛhyaвзяв; приняв
अञ्जलौañjalauза сложенные ладони; в ладони
समाकृष्यsamākṛṣyaпритянув; подведя к себе
सस्वजेsasvajeобнял; заключил в объятия
प्रियम्priyamдорогого; любимого
आत्मजम्ātmajamсына; своё дитя
तस्मैtasmaiему; для него
caи; также
अभ्युद्यतम्abhyudyatamподнятое; предложенное
श्रीमान्śrīmānсияющий; благородный
मणिकाञ्चनभूषितम्maṇikāñcanabhūṣitamукрашенное драгоценностями и золотом; убранное камнями и золотом
दिदेशdideśaуказал; назначил
राजाrājāцарь; Дашаратха
रुचिरम्ruciramпрекрасное; сияющее
रामायrāmāyaРаме; для Рамы
परमासनम्paramāsanamвысшее сиденье; лучшее место
तत्tatто; это
आसनवरम्āsanavaramлучшее сиденье; превосходное место
प्राप्यprāpyaполучив; заняв
व्यदीपयतvyadīpayataозарил; заставил сиять
राघवःrāghavaḥРагхава; Рама
स्वया एवsvayā evaсобственным же; своей собственной
प्रभयाprabhayāсиянием; лучезарностью
मेरुम्merumМеру; гору Меру
उदयेudayeпри восходе; на рассвете
विमलःvimalaḥчистое; безупречное
रविःraviḥсолнце; Сурья
तेनtenaим; благодаря ему
विभ्राजिताvibhrājitāозарённая; украшенная сиянием
तत्रtatraтам; в том месте
साта; эта
सभाsabhāсобрание; зала
अभिव्यरोचतabhivyarocataзасияла; стала прекрасной
विमलग्रहनक्षत्राvimalagrahanakṣatrāс чистыми планетами и звёздами; с ясными светилами
शारदीśāradīосенняя; ясная осенняя
द्यौः इवdyauḥ ivaсловно небо; как небесный свод
इन्दुनाindunāлуной; месяцем
तम्tamего; того
पश्यमानःpaśyamānaḥглядя; созерцая
नृपतिःnṛpatiḥцарь; владыка людей
तुतोषtutoṣaобрадовался; остался доволен
प्रियम्priyamдорогого; любимого
आत्मजम्ātmajamсына; своё дитя
अलंकृतम् इवalaṃkṛtam ivaсловно украшенное; как украшенное
आत्मानम्ātmānamсамого себя; свою личность
आदर्शतलसंस्थितम्ādarśatalasaṃsthitamстоящего на поверхности зеркала; отражённого в зеркале
译文

Тогда восточные, северные, западные и южные цари, сидевшие там, а также млеччхи, арьи и другие обитатели окраин лесов и гор — все почтительно окружали царя Дашаратху, словно боги окружают Васаву. Среди них царственный мудрец был подобен Индре среди Марутов. Находясь во дворце, он увидел своего сына, приближающегося на колеснице: Раму, подобного царю гандхарвов, прославленного в мире мужеством, длиннорукого, великого духом, с походкой могучего слона, лунноликого, чрезвычайно прекрасного на вид, похищающего взор и сердце людей красотой, благородством и добродетелями. Глядя, как он приближается и радует подданных, словно дождевая туча освежает измученных зноем, владыка людей никак не мог насмотреться на него. Сумантра помог Рагхаве сойти с лучшей колесницы и, сложив ладони, пошёл следом за ним, когда тот направился к отцу. Лучший из людей Рагхава вместе с возничим поднялся во дворец, сиявший как вершина Кайласы, чтобы увидеть царя. Подойдя со сложенными ладонями, Рама склонился перед отцом, назвал своё имя и поклонился его стопам. Увидев рядом дорогого сына, склонившегося со сложенными ладонями, царь взял его за ладони, притянул к себе и обнял. Затем благородный царь указал Раме прекрасное высшее сиденье, украшенное драгоценностями и золотом. Заняв это лучшее место, Рагхава озарил его собственным сиянием, как чистое солнце при восходе озаряет Меру. И вся зала, озарённая им, засияла, словно ясное осеннее небо с чистыми светилами сияет луной. Созерцая дорогого сына, царь радовался так, словно видел самого себя, украшенного и отражённого в зеркале.

版本

9657503eecd5 · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂