罗摩衍那
Дашаратха всю ночь умоляет Кайкейи2.11.7-13
361 / 2464
罗摩衍那 · 2.11.7-13
天城文

तथा विलपतस् तस्य परिभ्रमितचेतसः । अस्तम् अभ्यगमत् सूर्यो रजनी चाभ्यवर्तत ॥
स त्रियामा तथार्तस्य चन्द्रमण्डलमण्डिता । राज्ञो विलपमानस्य न व्यभासत शर्वरी ॥
तथैवोष्णं विनिःश्वस्य वृद्धो दशरथो नृपः । विललापार्तवद् दुःखं गगनासक्तलोचनः ॥
न प्रभातं त्वयेच्छामि मयायं रचितो ऽञ्जलिः । अथ वा गम्यतां शीघ्रं नाहम् इच्छामि निर्घृणाम् । नृशंसां कैकेयीं द्रष्टुं यत्कृते व्यसनं महत् ॥
एवम् उक्त्वा ततो राजा कैकेयीं संयताञ्जलिः । प्रसादयाम् आस पुनः कैकेयीं चेदम् अब्रवीत् ॥
साधुवृत्तस्य दीनस्य त्वद्गतस्य गतायुषः । प्रसादः क्रियतां देवि भद्रे राज्ञो विशेषतः ॥
शून्येन खलु सुश्रोणि मयेदं समुदाहृतम् । कुरु साधु प्रसादं मे बाले सहृदया ह्य् असि ॥

转写 (IAST)

tathā vilapatas tasya paribhramitacetasaḥ | astam abhyagamat sūryo rajanī cābhyavartata ||
sa triyāmā tathārtasya candramaṇḍalamaṇḍitā | rājño vilapamānasya na vyabhāsata śarvarī ||
tathaivoṣṇaṃ viniḥśvasya vṛddho daśaratho nṛpaḥ | vilalāpārtavad duḥkhaṃ gaganāsaktalocanaḥ ||
na prabhātaṃ tvayecchāmi mayāyaṃ racito 'ñjaliḥ | atha vā gamyatāṃ śīghraṃ nāham icchāmi nirghṛṇām | nṛśaṃsāṃ kaikeyīṃ draṣṭuṃ yatkṛte vyasanaṃ mahat ||
evam uktvā tato rājā kaikeyīṃ saṃyatāñjaliḥ | prasādayām āsa punaḥ kaikeyīṃ cedam abravīt ||
sādhuvṛttasya dīnasya tvadgatasya gatāyuṣaḥ | prasādaḥ kriyatāṃ devi bhadre rājño viśeṣataḥ ||
śūnyena khalu suśroṇi mayedaṃ samudāhṛtam | kuru sādhu prasādaṃ me bāle sahṛdayā hy asi ||

逐字释义
梵语IAST释义
तथाtathāтак; таким образом
विलपतःvilapataḥрыдающего; причитающего
तस्यtasyaего; у него
परिभ्रमितचेतसःparibhramitacetasaḥс кружащимся сознанием; с помрачённым умом
अस्तम्astamк закату; на заход
अभ्यगमत्abhyagamatпошёл; зашёл
सूर्यःsūryaḥсолнце; Сурья
रजनीrajanīночь; ночное время
caи; также
अभ्यवर्ततabhyavartataнаступила; приблизилась
साта; она
त्रियामाtriyāmāтрёхстражная; ночь из трёх ям
तथाtathāтак; таким образом
आर्तस्यārtasyaстрадающего; мучимого
चन्द्रमण्डलमण्डिताcandramaṇḍalamaṇḍitāукрашенная кругом луны; озарённая лунным диском
राज्ञःrājñaḥцаря; Дашаратхи
विलपमानस्यvilapamānasyaрыдающего; причитающего
naне; ни
व्यभासतvyabhāsataсияла; казалась светлой
शर्वरीśarvarīночь; тёмная ночь
तथा एवtathā evaтак же; именно так
उष्णम्uṣṇamгорячо; жарко
विनिःश्वस्यviniḥśvasyaвздохнув; выдохнув
वृद्धःvṛddhaḥстарый; состарившийся
दशरथःdaśarathaḥДашаратха; царь Дашаратха
नृपःnṛpaḥцарь; правитель
विललापvilalāpaрыдал; причитал
आर्तवत्ārtavatкак страдающий; мучительно
दुःखम्duḥkhamгоре; страдание
गगनासक्तलोचनःgaganāsaktalocanaḥс глазами, устремлёнными к небу; глядящий в небо
naне; ни
प्रभातम्prabhātamрассвета; утра
त्वयाtvayāтобой; из-за тебя
इच्छामिicchāmiя желаю; хочу
मयाmayāмною; от меня
अयम्ayamэтот; вот
रचितःracitaḥсложен; составлен
अञ्जलिःañjaliḥсложенные ладони; мольба
अथ वाatha vāили же; а впрочем
गम्यताम्gamyatāmуходи; пусть будет уход
शीघ्रम्śīghramбыстро; немедленно
naне; ни
अहम्ahamя; сам
इच्छामिicchāmiжелаю; хочу
निर्घृणाम्nirghṛṇāmбезжалостную; лишённую сострадания
नृशंसाम्nṛśaṃsāmжестокую; беспощадную
कैकेयीम्kaikeyīmКайкейи; царицу Кайкейи
द्रष्टुम्draṣṭumвидеть; созерцать
यत्कृतेyatkṛteиз-за которой; ради которой
व्यसनम्vyasanamбедствие; несчастье
महत्mahatвеликое; огромное
एवम्evamтак; таким образом
उक्त्वाuktvāсказав; произнеся
ततःtataḥзатем; после этого
राजाrājāцарь; Дашаратха
कैकेयीम्kaikeyīmКайкейи; к Кайкейи
संयताञ्जलिःsaṃyatāñjaliḥсо сложенными ладонями; сложив ладони
प्रसादयाम् आसprasādayām āsaстал умолять; пытался умилостивить
पुनःpunaḥснова; ещё раз
कैकेयीम्kaikeyīmКайкейи; царицу Кайкейи
caи; также
इदम्idamэто; такое
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
साधुवृत्तस्यsādhuvṛttasyaхорошего поведения; праведного нрава
दीनस्यdīnasyaнесчастного; жалкого
त्वद्गतस्यtvadgatasyaпреданного тебе; пришедшего к тебе
गतायुषःgatāyuṣaḥс уходящей жизнью; умирающего
प्रसादःprasādaḥмилость; благосклонность
क्रियताम्kriyatāmпусть будет оказана; сделай
देविdeviо царица; о госпожа
भद्रेbhadreо благая; о прекрасная
राज्ञःrājñaḥцарю; к царю
विशेषतःviśeṣataḥособенно; в особенности
शून्येनśūnyenaпустым; опустошённым
खलुkhaluпоистине; ведь
सुश्रोणिsuśroṇiо прекраснобёдрая; о стройная
मयाmayāмною; у меня
इदम्idamэто; такое
समुदाहृतम्samudāhṛtamсказано; произнесено
कुरुkuruсделай; соверши
साधुsādhuдобро; благое
प्रसादम्prasādamмилость; снисхождение
मेmeмне; для меня
बालेbāleо юная; о дитя
सहृदयाsahṛdayāс сердцем; сострадательная
हिhiведь; поистине
असिasiты есть; ты
译文

Пока он так рыдал с помрачённым сознанием, солнце зашло, и наступила ночь. Но эта трёхстражная ночь, украшенная лунным диском, не сияла для страдающего царя, продолжавшего плакать. Старый царь Дашаратха снова горячо вздохнул и, устремив глаза к небу, мучительно причитал: «Я не хочу рассвета из-за тебя; вот мои сложенные ладони. Или же уходи скорее: я не хочу видеть безжалостную и жестокую Кайкейи, из-за которой пришло великое бедствие». Сказав так, царь снова сложил ладони и стал умолять Кайкейи: «О царица, о благая, окажи милость царю, праведному, несчастному, преданному тебе и уже умирающему. О прекраснобёдрая, это сказано мною в опустошении. Сделай добро, окажи мне милость, о юная: ведь ты сострадательна».

版本

b01de096725d · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂