罗摩衍那
Рама успокаивает Лакшману2.19.1-9
393 / 2464
罗摩衍那 · 2.19.1-9
天城文

अथ तं व्यथया दीनं सविशेषम् अमर्षितम् । श्वसन्तम् इव नागेन्द्रं रोषविस्फारितेक्षणम् ॥
आसाद्य रामः सौमित्रिं सुहृदं भ्रातरं प्रियम् । उवाचेदं स धैर्येण धारयन् सत्त्वम् आत्मवान् ॥
सौमित्रे यो ऽभिषेकार्थे मम संभारसंभ्रमः । अभिषेकनिवृत्त्यर्थे सो ऽस्तु संभारसंभ्रमः ॥
यस्या मदभिषेकार्थं मानसं परितप्यते । माता नः सा यथा न स्यात् सविशङ्का तथा कुरु ॥
तस्याः शङ्कामयं दुःखं मुहूर्तम् अपि नोत्सहे । मनसि प्रतिसंजातं सौमित्रे ऽहम् उपेक्षितुम् ॥
न बुद्धिपूर्वं नाबुद्धं स्मरामीह कदा चन । मातॄणां वा पितुर् वाहं कृतम् अल्पं च विप्रियम् ॥
सत्यः सत्याभिसंधश् च नित्यं सत्यपराक्रमः । परलोकभयाद् भीतो निर्भयो ऽस्तु पिता मम ॥
तस्यापि हि भवेद् अस्मिन् कर्मण्य् अप्रतिसंहृते । सत्यं नेति मनस् तापस् तस्य तापस् तपेच् च माम् ॥
अभिषेकविधानं तु तस्मात् संहृत्य लक्ष्मण । अन्वग् एवाहम् इच्छामि वनं गन्तुम् इतः पुनः ॥

转写 (IAST)

atha taṃ vyathayā dīnaṃ saviśeṣam amarṣitam | śvasantam iva nāgendraṃ roṣavisphāritekṣaṇam ||
āsādya rāmaḥ saumitriṃ suhṛdaṃ bhrātaraṃ priyam | uvācedaṃ sa dhairyeṇa dhārayan sattvam ātmavān ||
saumitre yo 'bhiṣekārthe mama saṃbhārasaṃbhramaḥ | abhiṣekanivṛttyarthe so 'stu saṃbhārasaṃbhramaḥ ||
yasyā madabhiṣekārthaṃ mānasaṃ paritapyate | mātā naḥ sā yathā na syāt saviśaṅkā tathā kuru ||
tasyāḥ śaṅkāmayaṃ duḥkhaṃ muhūrtam api notsahe | manasi pratisaṃjātaṃ saumitre 'ham upekṣitum ||
na buddhipūrvaṃ nābuddhaṃ smarāmīha kadā cana | mātṝṇāṃ vā pitur vāhaṃ kṛtam alpaṃ ca vipriyam ||
satyaḥ satyābhisaṃdhaś ca nityaṃ satyaparākramaḥ | paralokabhayād bhīto nirbhayo 'stu pitā mama ||
tasyāpi hi bhaved asmin karmaṇy apratisaṃhṛte | satyaṃ neti manas tāpas tasya tāpas tapec ca mām ||
abhiṣekavidhānaṃ tu tasmāt saṃhṛtya lakṣmaṇa | anvag evāham icchāmi vanaṃ gantum itaḥ punaḥ ||

逐字释义
梵语IAST释义
अथathaзатем; после этого
तम्tamк нему; его
व्यथया दीनम्vyathayā dīnamподавленного тревогой; несчастного от боли
सविशेषम् अमर्षितम्saviśeṣam amarṣitamособенно возмущённого; крайне нестерпевшего
श्वसन्तम् इवśvasantam ivaсловно дышащего; как вздыхающего
नागेन्द्रम्nāgendramцаря слонов; огромного слона
रोषविस्फारितेक्षणम्roṣavisphāritekṣaṇamс глазами, расширенными гневом; с взором, раскрытым яростью
आसाद्यāsādyaподойдя к; приблизившись
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
सौमित्रिंsaumitriṃк Саумитри; к сыну Сумитры
सुहृदम्suhṛdamдруга; доброжелателя
भ्रातरम् प्रियम्bhrātaram priyamлюбимого брата; дорогого брата
उवाच इदम्uvāca idamсказал это; произнёс такие слова
सः धैर्येणsaḥ dhairyeṇaон с твёрдостью; он мужественно
धारयन् सत्त्वम्dhārayan sattvamудерживая силу духа; сохраняя стойкость
आत्मवान्ātmavānвладеющий собой; самообладанный
सौमित्रेsaumitreо Саумитри; о сын Сумитры
यःyaḥкоторый; тот
अभिषेकार्थेabhiṣekārtheради помазания; для посвящения
ममmamaмоего; для меня
संभारसंभ्रमःsaṃbhārasaṃbhramaḥспешка с приготовлениями; суета вокруг принадлежностей
अभिषेकनिवृत्त्यर्थेabhiṣekanivṛttyartheради прекращения помазания; для отмены посвящения
सः अस्तुsaḥ astuпусть он будет; да будет он
संभारसंभ्रमःsaṃbhārasaṃbhramaḥтой же спешкой с приготовлениями; суетой с теми принадлежностями
यस्याःyasyāḥтой, чьё; у которой
मदभिषेकार्थम्madabhiṣekārthamради моего помазания; из-за моего посвящения
मानसम् परितप्यतेmānasam paritapyateум мучится; сердце тревожится
माता नः साmātā naḥ sāта наша мать; она, наша мать
यथा न स्यात्yathā na syātчтобы не была; чтобы не стала
सविशङ्काsaviśaṅkāисполненной опасения; тревожной
तथा कुरुtathā kuruтак сделай; устрой так
तस्याःtasyāḥеё; для неё
शङ्कामयम् दुःखम्śaṅkāmayam duḥkhamгоре, полное тревоги; страдание из подозрения
मुहूर्तम् अपिmuhūrtam apiдаже мгновение; хоть миг
न उत्सहेna utsaheя не могу; не способен
मनसि प्रतिसंजातम्manasi pratisaṃjātamвозникшее в уме; родившееся в сердце
सौमित्रेsaumitreо Саумитри; о Лакшмана
अहम् उपेक्षितुम्aham upekṣitumя оставить без внимания; мне игнорировать
न बुद्धिपूर्वम्na buddhipūrvamне намеренно; не сознательно
न अबुद्धम्na abuddhamи не бессознательно; и не по неведению
स्मरामि इहsmarāmi ihaя помню здесь; могу припомнить
कदा चनkadā canaкогда-либо; хоть раз
मातॄणाम् वाmātṝṇām vāматерям или; по отношению к матерям
पितुः वाpituḥ vāили отцу; по отношению к отцу
अहम्ahamя; сам
कृतम्kṛtamсделанное; совершённое
अल्पम् च विप्रियम्alpam ca vipriyamдаже малое неприятное; хоть небольшую обиду
सत्यःsatyaḥистинный; правдивый
सत्याभिसंधः चsatyābhisaṃdhaḥ caи верный намерению истины; и твёрдый в правде
नित्यम्nityamвсегда; постоянно
सत्यपराक्रमःsatyaparākramaḥчья сила в истине; истинный в подвиге
परलोकभयात् भीतःparalokabhayāt bhītaḥбоящийся страха перед иным миром; страшащийся посмертного суда
निर्भयः अस्तुnirbhayaḥ astuпусть будет бесстрашен; пусть избавится от страха
पिता ममpitā mamaмой отец; отец мой
तस्य अपि हिtasya api hiведь и у него; даже его
भवेत्bhavetмог бы быть; появился бы
अस्मिन् कर्मणिasmin karmaṇiв этом деле; в этом поступке
अप्रतिसंहृतेapratisaṃhṛteне отменённом; не прекращённом
सत्यम् न इतिsatyam na iti«это не истина»; «правды нет»
मनः तापःmanaḥ tāpaḥмучение ума; жар сердца
तस्य तापःtasya tāpaḥего мучение; тот жар
तपेत् च माम्tapet ca māmи сжигал бы меня; мучил бы меня
अभिषेकविधानम् तुabhiṣekavidhānam tuпоэтому устройство помазания; обряд помазания же
तस्मात्tasmātпоэтому; из-за этого
संहृत्यsaṃhṛtyaубрав; свернув
लक्ष्मणlakṣmaṇaо Лакшмана; Лакшмана
अन्वक् एवanvak evaсразу вслед; немедленно после этого
अहम् इच्छामिaham icchāmiя хочу; желаю
वनम् गन्तुम्vanam gantumидти в лес; уйти в лес
इतः पुनःitaḥ punaḥотсюда же; из этого места
译文

Затем Рама подошёл к Саумитри, своему дорогому брату и другу, подавленному тревогой, особенно возмущённому, тяжело дышащему словно могучий слон, с глазами, расширенными гневом. Самообладанный Рама, сохраняя стойкость, сказал ему твёрдо: «О Саумитри, та спешка с приготовлениями, которая была ради моего помазания, пусть теперь станет такой же спешкой ради отмены помазания. Сделай так, чтобы наша мать, чей ум мучится из-за моего посвящения, не оставалась в тревоге. О Саумитри, я не могу даже мгновение оставлять без внимания горе, полное подозрения, которое возникло в её сердце. Я не помню, чтобы когда-либо сознательно или по неведению сделал хоть малую неприятность матерям или отцу. Пусть мой отец, правдивый, твёрдый в истине и всегда сильный истиной, боящийся последствий в ином мире, будет свободен от страха. Если это дело не будет прекращено, в его уме может возникнуть мучение: “Не стало истины”, и это его мучение будет жечь меня. Поэтому, Лакшмана, сверни устройство помазания; сразу после этого я хочу уйти отсюда в лес».

版本

e2541a209074 · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂