罗摩衍那
Рама проводит ночь на берегу Тамасы2.41.16-23
486 / 2464
罗摩衍那 · 2.41.16-23
天城文

उत्थाय तु महातेजाः प्रकृतीस् ता निशाम्य च । अब्रवीद् भ्रातरं रामो लक्ष्मणं पुण्यलक्षणम् ॥
अस्मद्व्यपेक्षान् सौमित्रे निरपेक्षान् गृहेष्व् अपि । वृक्षमूलेषु संसुप्तान् पश्य लक्ष्मण साम्प्रतम् ॥
यथैते नियमं पौराः कुर्वन्त्य् अस्मन्निवर्तने । अपि प्राणान् असिष्यन्ति न तु त्यक्ष्यन्ति निश्चयम् ॥
यावद् एव तु संसुप्तास् तावद् एव वयं लघु । रथम् आरुह्य गच्छामः पन्थानम् अकुतोभयम् ॥
अतो भूयो ऽपि नेदानीम् इक्ष्वाकुपुरवासिनः । स्वपेयुर् अनुरक्ता मां वृक्षमूलानि संश्रिताः ॥
पौरा ह्य् आत्मकृताद् दुःखाद् विप्रमोच्या नृपात्मजैः । न तु खल्व् आत्मना योज्या दुःखेन पुरवासिनः ॥
अब्रवील् लक्ष्मणो रामं साक्षाद् धर्मम् इव स्थितम् । रोचते मे महाप्राज्ञ क्षिप्रम् आरुह्यताम् इति ॥
सूतस् ततः संत्वरितः स्यन्दनं तैर् हयोत्तमैः । योजयित्वाथ रामाय प्राञ्जलिः प्रत्यवेदयत् ॥

转写 (IAST)

utthāya tu mahātejāḥ prakṛtīs tā niśāmya ca | abravīd bhrātaraṃ rāmo lakṣmaṇaṃ puṇyalakṣaṇam ||
asmadvyapekṣān saumitre nirapekṣān gṛheṣv api | vṛkṣamūleṣu saṃsuptān paśya lakṣmaṇa sāmpratam ||
yathaite niyamaṃ paurāḥ kurvanty asmannivartane | api prāṇān asiṣyanti na tu tyakṣyanti niścayam ||
yāvad eva tu saṃsuptās tāvad eva vayaṃ laghu | ratham āruhya gacchāmaḥ panthānam akutobhayam ||
ato bhūyo 'pi nedānīm ikṣvākupuravāsinaḥ | svapeyur anuraktā māṃ vṛkṣamūlāni saṃśritāḥ ||
paurā hy ātmakṛtād duḥkhād vipramocyā nṛpātmajaiḥ | na tu khalv ātmanā yojyā duḥkhena puravāsinaḥ ||
abravīl lakṣmaṇo rāmaṃ sākṣād dharmam iva sthitam | rocate me mahāprājña kṣipram āruhyatām iti ||
sūtas tataḥ saṃtvaritaḥ syandanaṃ tair hayottamaiḥ | yojayitvātha rāmāya prāñjaliḥ pratyavedayat ||

逐字释义
梵语IAST释义
उत्थाय तुutthāya tuвстав же; поднявшись
महातेजाःmahātejāḥвеликосияющий; обладающий великой силой
प्रकृतीः ताःprakṛtīḥ tāḥтех подданных; этих людей
निशाम्य चniśāmya caи увидев; заметив
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
भ्रातरम्bhrātaramбрату; своему брату
रामःrāmaḥРама; царевич Рама
लक्ष्मणम्lakṣmaṇamЛакшмане; к Лакшмане
पुण्यलक्षणम्puṇyalakṣaṇamс благими признаками; счастливознаменному
अस्मद्व्यपेक्षान्asmadvyapekṣānожидающих нас; зависящих от нас
सौमित्रेsaumitreо Саумитри; сын Сумитры
निरपेक्षान्nirapekṣānбез заботы; не думающих
गृहेषु अपिgṛheṣu apiдаже о домах; о собственных домах
वृक्षमूलेषुvṛkṣamūleṣuу корней деревьев; под деревьями
संसुप्तान्saṃsuptānспящих; уснувших
पश्यpaśyaпосмотри; увидь
लक्ष्मणlakṣmaṇaо Лакшмана; Лакшмана
साम्प्रतम्sāmpratamтеперь; сейчас
यथाyathāкак; насколько
एतेeteэти; они
नियमम्niyamamрешимость; твёрдый обет
पौराःpaurāḥгорожане; жители города
कुर्वन्तिkurvantiделают; держат
अस्मन्निवर्तनेasmannivartaneв нашем возвращении; ради возвращения нас
अपिapiдаже; хоть
प्राणान्prāṇānжизни; дыхания
असिष्यन्तिasiṣyantiотдадут; оставят
न तुna tuно не; однако не
त्यक्ष्यन्तिtyakṣyantiоставят; отбросят
निश्चयम्niścayamрешение; решимость
यावत् एवyāvat evaпока именно; до тех пор пока
संसुप्ताःsaṃsuptāḥспят; уснувшие
तावत् एवtāvat evaтогда именно; в это время
वयम्vayamмы; сами
लघुlaghuбыстро; поспешно
रथम् आरुह्यratham āruhyaвзойдя на колесницу; сев в колесницу
गच्छामःgacchāmaḥпоедем; отправимся
पन्थानम्panthānamпутём; дорогой
अकुतोभयम्akutobhayamбезопасным отовсюду; свободным от страха
अतःataḥпоэтому; отсюда
भूयः अपिbhūyaḥ apiещё снова; впредь
न इदानीम्na idānīmне теперь; больше не
इक्ष्वाकुपुरवासिनःikṣvākupuravāsinaḥжители города Икшваку; обитатели Айодхьи
स्वपेयुःsvapeyuḥпусть спят; чтобы спали
अनुरक्ताःanuraktāḥпривязанные; преданные
माम्māmко мне; мне
वृक्षमूलानिvṛkṣamūlāniкорни деревьев; подножия деревьев
संश्रिताःsaṃśritāḥпринявшие прибежище; укрывшиеся
पौराः हिpaurāḥ hiведь горожане; жители города
आत्मकृतात् दुःखात्ātmakṛtāt duḥkhātот страдания, причинённого ими себе; от собственной боли
विप्रमोच्याःvipramocyāḥдолжны быть освобождены; подлежат избавлению
नृपात्मजैःnṛpātmajaiḥсыновьями царей; царевичами
न तु खलुna tu khaluно вовсе не; поистине не
आत्मनाātmanāсамим; собой
योज्याःyojyāḥдолжны быть соединены; следует вовлекать
दुःखेनduḥkhenaсо страданием; в боль
पुरवासिनःpuravāsinaḥжители города; горожане
अब्रवीत्abravītсказал; произнёс
लक्ष्मणःlakṣmaṇaḥЛакшмана; царевич Лакшмана
रामम्rāmamРаме; к Раме
साक्षात् धर्मम् इवsākṣāt dharmam ivaсловно воплощённой дхарме; как самой дхарме
स्थितम्sthitamстоящему; пребывающему
रोचते मेrocate meмне нравится; мне угодно
महाप्राज्ञmahāprājñaо великомудрый; очень разумный
क्षिप्रम्kṣipramбыстро; немедленно
आरुह्यताम् इतिāruhyatām itiпусть воссядут; надо садиться
सूतः ततःsūtaḥ tataḥтогда возница; после этого Сумантра
संत्वरितःsaṃtvaritaḥпоспешивший; быстрый
स्यन्दनम्syandanamколесницу; повозку
तैः हयोत्तमैःtaiḥ hayottamaiḥтеми лучшими конями; превосходными лошадьми
योजयित्वाyojayitvāзапрягши; снарядив
अथathaзатем; после этого
रामायrāmāyaРаме; для Рамы
प्राञ्जलिःprāñjaliḥсо сложенными ладонями; сложив руки
प्रत्यवेदयत्pratyavedayatдоложил; сообщил
译文

Утром великосияющий Рама встал, увидел подданных и сказал своему брату Лакшмане, отмеченному благими признаками: «О Саумитри, посмотри теперь на этих людей: ради нас они спят под деревьями, не думая даже о своих домах. Такова их решимость вернуть нас: они отдадут даже жизнь, но не оставят своего решения. Пока они спят, мы быстро сядем на колесницу и поедем безопасной дорогой. Пусть жители города Икшваку, преданные мне, больше не спят у корней деревьев. Царевичи должны освобождать горожан от страдания, которое те сами себе причиняют, а не вовлекать их в боль». Лакшмана сказал Раме, стоящему словно сама дхарма: «Мне это угодно, о великомудрый; нужно быстро садиться». Тогда возница поспешно запряг колесницу лучшими конями и, сложив ладони, доложил Раме.

版本

6d7ffdc9103c · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC

可用语言RU

用方向键翻颂