अत्र विंशतिकोट्यस् तु नृपतेर् मातुलस्य ते । दशकोट्यस् तु संपूर्णास् तथैव च नृपात्मज ॥
प्रतिगृह्य च तत् सर्वं स्वनुरक्तः सुहृज्जने । दूतान् उवाच भरतः कामैः संप्रतिपूज्य तान् ॥
कच्चित् सुकुशली राजा पिता दशरथो मम । कच्चिच् चारागता रामे लक्ष्मणे वा महात्मनि ॥
आर्या च धर्मनिरता धर्मज्ञा धर्मदर्शिनी । अरोगा चापि कौसल्या माता रामस्य धीमतः ॥
कच्चित् सुमित्रा धर्मज्ञा जननी लक्ष्मणस्य या । शत्रुघ्नस्य च वीरस्य सारोगा चापि मध्यमा ॥
आत्मकामा सदा चण्डी क्रोधना प्राज्ञमानिनी । अरोगा चापि कैकेयी माता मे किम् उवाच ह ॥
एवम् उक्तास् तु ते दूता भरतेन महात्मना । ऊचुः संप्रश्रितं वाक्यम् इदं तं भरतं तदा । कुशलास् ते नरव्याघ्र येषां कुशलम् इच्छसि ॥
atra viṃśatikoṭyas tu nṛpater mātulasya te | daśakoṭyas tu saṃpūrṇās tathaiva ca nṛpātmaja ||
pratigṛhya ca tat sarvaṃ svanuraktaḥ suhṛjjane | dūtān uvāca bharataḥ kāmaiḥ saṃpratipūjya tān ||
kaccit sukuśalī rājā pitā daśaratho mama | kaccic cārāgatā rāme lakṣmaṇe vā mahātmani ||
āryā ca dharmaniratā dharmajñā dharmadarśinī | arogā cāpi kausalyā mātā rāmasya dhīmataḥ ||
kaccit sumitrā dharmajñā jananī lakṣmaṇasya yā | śatrughnasya ca vīrasya sārogā cāpi madhyamā ||
ātmakāmā sadā caṇḍī krodhanā prājñamāninī | arogā cāpi kaikeyī mātā me kim uvāca ha ||
evam uktās tu te dūtā bharatena mahātmanā | ūcuḥ saṃpraśritaṃ vākyam idaṃ taṃ bharataṃ tadā | kuśalās te naravyāghra yeṣāṃ kuśalam icchasi ||
«Здесь двадцать миллионов от царя, твоего дяди по матери, и также полностью десять миллионов, о царевич». Приняв всё это и почтив посланников желанными дарами, Бхарата, искренне привязанный к друзьям, сказал им: «Здоров ли царь Дашаратха, мой отец? Нет ли болезни у Рамы и у великодушного Лакшманы? Здорова ли благородная Каусалья, мать мудрого Рамы, преданная дхарме, знающая и видящая дхарму? Здорова ли Сумитра, знающая дхарму, мать Лакшманы и доблестного Шатругхны, средняя царица? И здорова ли Кайкейи, моя мать, себялюбивая, всегда резкая, гневливая и считающая себя мудрой? Что она сказала?» Так спрошенные великодушным Бхаратой, посланники тогда почтительно ответили ему: «Благополучны те, о тигр среди людей, чьего благополучия ты желаешь».
8f32e5ae81c6 · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Бхарата прежде всего спрашивает о семье, и его слова уже показывают нравственную зоркость: он любит мать, но ясно видит её резкость и самолюбие. Посланники отвечают осторожно, не нарушая приказа Васиштхи.