सुसंरब्धं तु सौमित्रिं लक्ष्मणं क्रोधमूर्छितम् । रामस् तु परिसान्त्व्याथ वचनं चेदम् अब्रवीत् ॥
किम् अत्र धनुषा कार्यम् असिना वा सचर्मणा । महेष्वासे महाप्राज्ञे भरते स्वयम् आगते ॥
प्राप्तकालं यद् एषो ऽस्मान् भरतो द्रष्टुम् इच्छति । अस्मासु मनसाप्य् एष नाहितं किं चिद् आचरेत् ॥
विप्रियं कृतपूर्वं ते भरतेन कदा न किम् । ईदृशं वा भयं ते ऽद्य भरतं यो ऽत्र शङ्कसे ॥
न हि ते निष्ठुरं वाच्यो भरतो नाप्रियं वचः । अहं ह्य् अप्रियम् उक्तः स्यां भरतस्याप्रिये कृते ॥
कथं नु पुत्राः पितरं हन्युः कस्यां चिद् आपदि । भ्राता वा भ्रातरं हन्यात् सौमित्रे प्राणम् आत्मनः ॥
यदि राज्यस्य हेतोस् त्वम् इमां वाचं प्रभाषसे । वक्ष्यामि भरतं दृष्ट्वा राज्यम् अस्मै प्रदीयताम् ॥
उच्यमानो हि भरतो मया लक्ष्मण तत्त्वतः । राज्यम् अस्मै प्रयच्छेति बाढम् इत्य् एव वक्ष्यति ॥
susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krodhamūrchitam | rāmas tu parisāntvyātha vacanaṃ cedam abravīt ||
kim atra dhanuṣā kāryam asinā vā sacarmaṇā | maheṣvāse mahāprājñe bharate svayam āgate ||
prāptakālaṃ yad eṣo 'smān bharato draṣṭum icchati | asmāsu manasāpy eṣa nāhitaṃ kiṃ cid ācaret ||
vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ te bharatena kadā na kim | īdṛśaṃ vā bhayaṃ te 'dya bharataṃ yo 'tra śaṅkase ||
na hi te niṣṭhuraṃ vācyo bharato nāpriyaṃ vacaḥ | ahaṃ hy apriyam uktaḥ syāṃ bharatasyāpriye kṛte ||
kathaṃ nu putrāḥ pitaraṃ hanyuḥ kasyāṃ cid āpadi | bhrātā vā bhrātaraṃ hanyāt saumitre prāṇam ātmanaḥ ||
yadi rājyasya hetos tvam imāṃ vācaṃ prabhāṣase | vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyam asmai pradīyatām ||
ucyamāno hi bharato mayā lakṣmaṇa tattvataḥ | rājyam asmai prayaccheti bāḍham ity eva vakṣyati ||
Рама успокоил Саумитри, Лакшману, сильно возбуждённого и помрачённого гневом, и сказал: «Зачем здесь лук, меч и щит, о великий лучник, о великомудрый, когда сам Бхарата пришёл? Если он своевременно желает увидеть нас, он даже в уме не сделает нам никакого вреда. Разве Бхарата когда-либо прежде сделал тебе что-то неприятное, чтобы ты теперь подозревал его и испытывал такой страх? Не следует говорить о Бхарате жестоко и произносить неприятные слова. Если Бхарате сделано неприятное, это всё равно что неприятное сказано мне. Как сыновья могут убить отца в какой-либо беде? Как брат может убить брата, свою собственную жизнь, о Саумитри? Если ты говоришь это ради царства, то, увидев Бхарату, я скажу: “Пусть царство будет отдано ему”. И когда я, о Лакшмана, скажу Бхарате по правде: “Передай ему царство”, он ответит только: “Конечно”».
642e47d328a2 · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Рама останавливает гнев Лакшманы не силой, а истиной отношений. Брат для него не соперник за власть, а собственная жизнь; царство не стоит даже одного жестокого слова о Бхарате.