समतिक्रम्य तं देशम् उत्तरस् तोयसां निधिः । तत्र सोमगिरिर् नाम मध्ये हेममयो महान् ॥
इन्द्रलोकगता ये च ब्रह्मलोकगताश् च ये । देवास् तं समवेक्षन्ते गिरिराजं दिवं गतम् ॥
स तु देशो विसूर्यो ऽपि तस्य भासा प्रकाशते । सूर्यलक्ष्म्याभिविज्ञेयस् तपसेव विवस्वता ॥
भगवान् अपि विश्वात्मा शम्भुर् एकादशात्मकः । ब्रह्मा वसति देवेशो ब्रह्मर्षिपरिवारितः ॥
न कथं चन गन्तव्यं कुरूणाम् उत्तरेण वः । अन्येषाम् अपि भूतानां नातिक्रामति वै गतिः ॥
सा हि सोमगिरिर् नाम देवानाम् अपि दुर्गमः । तम् आलोक्य ततः क्षिप्रम् उपावर्तितुम् अर्हथ ॥
एतावद् वानरैः शक्यं गन्तुं वानरपुंगवाः । अभास्करम् अमर्यादं न जानीमस् ततः परम् ॥
सर्वम् एतद् विचेतव्यं यन् मया परिकीर्तितम् । यद् अन्यद् अपि नोक्तं च तत्रापि क्रियतां मतिः ॥
ततः कृतं दाशरथेर् महत् प्रियं; महत्तरं चापि ततो मम प्रियम् । कृतं भविष्यत्य् अनिलानलोपमा; विदेहजा दर्शनजेन कर्मणा ॥
ततः कृतार्थाः सहिताः सबान्धवा; मयार्चिताः सर्वगुणैर् मनोरमैः । चरिष्यथोर्वीं प्रतिशान्तशत्रवः; सहप्रिया भूतधराः प्लवंगमाः ॥
samatikramya taṃ deśam uttaras toyasāṃ nidhiḥ | tatra somagirir nāma madhye hemamayo mahān ||
indralokagatā ye ca brahmalokagatāś ca ye | devās taṃ samavekṣante girirājaṃ divaṃ gatam ||
sa tu deśo visūryo 'pi tasya bhāsā prakāśate | sūryalakṣmyābhivijñeyas tapaseva vivasvatā ||
bhagavān api viśvātmā śambhur ekādaśātmakaḥ | brahmā vasati deveśo brahmarṣiparivāritaḥ ||
na kathaṃ cana gantavyaṃ kurūṇām uttareṇa vaḥ | anyeṣām api bhūtānāṃ nātikrāmati vai gatiḥ ||
sā hi somagirir nāma devānām api durgamaḥ | tam ālokya tataḥ kṣipram upāvartitum arhatha ||
etāvad vānaraiḥ śakyaṃ gantuṃ vānarapuṃgavāḥ | abhāskaram amaryādaṃ na jānīmas tataḥ param ||
sarvam etad vicetavyaṃ yan mayā parikīrtitam | yad anyad api noktaṃ ca tatrāpi kriyatāṃ matiḥ ||
tataḥ kṛtaṃ dāśarather mahat priyaṃ; mahattaraṃ cāpi tato mama priyam | kṛtaṃ bhaviṣyaty anilānalopamā; videhajā darśanajena karmaṇā ||
tataḥ kṛtārthāḥ sahitāḥ sabāndhavā; mayārcitāḥ sarvaguṇair manoramaiḥ | cariṣyathorvīṃ pratiśāntaśatravaḥ; sahapriyā bhūtadharāḥ plavaṃgamāḥ ||
«Перейдя эту страну, вы достигнете северного океана. Посреди него находится великая золотая гора по имени Сомагири. Боги, достигшие мира Индры и мира Брахмы, созерцают этого царя гор, достигшего неба. Та страна, хотя и лишена солнца, освещается сиянием этой горы и узнаётся по солнечному блеску, словно по жару Вивасвата. Там пребывает и благословенный Шамбху, душа вселенной, одиннадцатиобразный; там живёт Брахма, владыка богов, окружённый брахмариши. Вам ни в коем случае нельзя идти к северу от Куру; даже путь других существ туда не переходит. Эта Сомагири труднодоступна даже богам. Увидев её, вы должны быстро повернуть обратно. О лучшие ванары, только до этого места ванары могут идти; дальше область без солнца и без границы, и мы её не знаем. Всё, что я перечислил, должно быть обследовано; и к тому, что я не назвал, также направьте внимание. Тогда вы, подобные ветру и огню, совершите великое дорогое дело для сына Дашаратхи, и ещё более дорогое для меня — дело, рождённое видением дочери Видехи. Тогда, достигнув цели, вместе с родичами, почтённые мной всеми радующими качествами, вы будете ходить по земле с успокоенными врагами и своими любимыми, о прыгуны».
f5e169312c85 · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Сомагири обозначает северный предел поиска. Сугрива снова соединяет безмерный охват с дисциплиной: идти до границы, увидеть, обследовать всё возможное и вернуться с вестью о Сите.