ततो देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश् च परमर्षयः । अब्रुवन् सूर्यसंकाशां सुरसां नागमातरम् ॥
अयं वातात्मजः श्रीमान् प्लवते सागरोपरि । हनूमान् नाम तस्य त्वं मुहूर्तं विघ्नम् आचर ॥
राक्षसं रूपम् आस्थाय सुघोरं पर्वतोपमम् । दंष्ट्राकरालं पिङ्गाक्षं वक्त्रं कृत्वा नभःस्पृशम् ॥
बलम् इच्छामहे ज्ञातुं भूयश् चास्य पराक्रमम् । त्वां विजेष्यत्य् उपायेन विषदं वा गमिष्यति ॥
एवम् उक्ता तु सा देवी दैवतैर् अभिसत्कृता । समुद्रमध्ये सुरसा बिभ्रती राक्षसं वपुः ॥
विकृतं च विरूपं च सर्वस्य च भयावहम् । प्लवमानं हनूमन्तम् आवृत्येदम् उवाच ह ॥
मम भक्षः प्रदिष्टस् त्वम् ईश्वरैर् वानरर्षभ । अहं त्वां भक्षयिष्यामि प्रविशेदं ममाननम् ॥
एवम् उक्तः सुरसया प्राञ्जलिर् वानरर्षभः । प्रहृष्टवदनः श्रीमान् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
रामो दाशरथिर् नाम प्रविष्टो दण्डकावनम् । लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा वैदेह्या चापि भार्यया ॥
अस्य कार्यविषक्तस्य बद्धवैरस्य राक्षसैः । तस्य सीता हृता भार्या रावणेन यशस्विनी ॥
तस्याः सकाशं दूतो ऽहं गमिष्ये रामशासनात् । कर्तुम् अर्हसि रामस्य साह्यं विषयवासिनि ॥
अथ वा मैथिलीं दृष्ट्वा रामं चाक्लिष्टकारिणम् । आगमिष्यामि ते वक्त्रं सत्यं प्रतिशृणोमि ते ॥
एवम् उक्ता हनुमता सुरसा कामरूपिणी । अब्रवीन् नातिवर्तेन् मां कश् चिद् एष वरो मम ॥
एवम् उक्तः सुरसया क्रुद्धो वानरपुंगवः । अब्रवीत् कुरु वै वक्त्रं येन मां विषहिष्यसे ॥
इत्य् उक्त्वा सुरसां क्रुद्धो दशयोजनम् आयतः । दशयोजनविस्तारो बभूव हनुमांस् तदा ॥
तं दृष्ट्वा मेघसंकाशं दशयोजनम् आयतम् । चकार सुरसाप्य् आस्यं विंशद्योजनम् आयतम् ॥
हनुमांस् तु ततः क्रुद्धस् त्रिंशद्योजनम् आयतः । चकार सुरसा वक्त्रं चत्वारिंशत् तथोच्छ्रितम् ॥
बभूव हनुमान् वीरः पञ्चाशद्योजनोच्छ्रितः । चकार सुरसा वक्त्रं षष्टियोजनम् आयतम् ॥
तथैव हनुमान् वीरः सप्ततिं योजनोच्छ्रितः । चकार सुरसा वक्त्रम् अशीतिं योजनायतम् ॥
हनूमान् अचल प्रख्यो नवतिं योजनोच्छ्रितः । चकार सुरसा वक्त्रं शतयोजनम् आयतम् ॥
तद् दृष्ट्वा व्यादितं त्व् आस्यं वायुपुत्रः स बुद्धिमान् । दीर्घजिह्वं सुरसया सुघोरं नरकोपमम् ॥
स संक्षिप्यात्मनः कायं जीमूत इव मारुतिः । तस्मिन् मुहूर्ते हनुमान् बभूवाङ्गुष्ठमात्रकः ॥
सो ऽभिपत्याशु तद् वक्त्रं निष्पत्य च महाजवः । अन्तरिक्षे स्थितः श्रीमान् इदं वचनम् अब्रवीत् ॥
प्रविष्टो ऽस्मि हि ते वक्त्रं दाक्षायणि नमो ऽस्तु ते । गमिष्ये यत्र वैदेही सत्यं चास्तु वचस् तव ॥
तं दृष्ट्वा वदनान् मुक्तं चन्द्रं राहुमुखाद् इव । अब्रवीत् सुरसा देवी स्वेन रूपेण वानरम् ॥
अर्थसिद्ध्यै हरिश्रेष्ठ गच्छ सौम्य यथासुखम् । समानय च वैदेहीं राघवेण महात्मना ॥
तत् तृतीयं हनुमतो दृष्ट्वा कर्म सुदुष्करम् । साधु साध्व् इति भूतानि प्रशशंसुस् तदा हरिम् ॥
tato devāḥ sagandharvāḥ siddhāś ca paramarṣayaḥ | abruvan sūryasaṃkāśāṃ surasāṃ nāgamātaram ||
ayaṃ vātātmajaḥ śrīmān plavate sāgaropari | hanūmān nāma tasya tvaṃ muhūrtaṃ vighnam ācara ||
rākṣasaṃ rūpam āsthāya sughoraṃ parvatopamam | daṃṣṭrākarālaṃ piṅgākṣaṃ vaktraṃ kṛtvā nabhaḥspṛśam ||
balam icchāmahe jñātuṃ bhūyaś cāsya parākramam | tvāṃ vijeṣyaty upāyena viṣadaṃ vā gamiṣyati ||
evam uktā tu sā devī daivatair abhisatkṛtā | samudramadhye surasā bibhratī rākṣasaṃ vapuḥ ||
vikṛtaṃ ca virūpaṃ ca sarvasya ca bhayāvaham | plavamānaṃ hanūmantam āvṛtyedam uvāca ha ||
mama bhakṣaḥ pradiṣṭas tvam īśvarair vānararṣabha | ahaṃ tvāṃ bhakṣayiṣyāmi praviśedaṃ mamānanam ||
evam uktaḥ surasayā prāñjalir vānararṣabhaḥ | prahṛṣṭavadanaḥ śrīmān idaṃ vacanam abravīt ||
rāmo dāśarathir nāma praviṣṭo daṇḍakāvanam | lakṣmaṇena saha bhrātrā vaidehyā cāpi bhāryayā ||
asya kāryaviṣaktasya baddhavairasya rākṣasaiḥ | tasya sītā hṛtā bhāryā rāvaṇena yaśasvinī ||
tasyāḥ sakāśaṃ dūto 'haṃ gamiṣye rāmaśāsanāt | kartum arhasi rāmasya sāhyaṃ viṣayavāsini ||
atha vā maithilīṃ dṛṣṭvā rāmaṃ cākliṣṭakāriṇam | āgamiṣyāmi te vaktraṃ satyaṃ pratiśṛṇomi te ||
evam uktā hanumatā surasā kāmarūpiṇī | abravīn nātivarten māṃ kaś cid eṣa varo mama ||
evam uktaḥ surasayā kruddho vānarapuṃgavaḥ | abravīt kuru vai vaktraṃ yena māṃ viṣahiṣyase ||
ity uktvā surasāṃ kruddho daśayojanam āyataḥ | daśayojanavistāro babhūva hanumāṃs tadā ||
taṃ dṛṣṭvā meghasaṃkāśaṃ daśayojanam āyatam | cakāra surasāpy āsyaṃ viṃśadyojanam āyatam ||
hanumāṃs tu tataḥ kruddhas triṃśadyojanam āyataḥ | cakāra surasā vaktraṃ catvāriṃśat tathocchritam ||
babhūva hanumān vīraḥ pañcāśadyojanocchritaḥ | cakāra surasā vaktraṃ ṣaṣṭiyojanam āyatam ||
tathaiva hanumān vīraḥ saptatiṃ yojanocchritaḥ | cakāra surasā vaktram aśītiṃ yojanāyatam ||
hanūmān acala prakhyo navatiṃ yojanocchritaḥ | cakāra surasā vaktraṃ śatayojanam āyatam ||
tad dṛṣṭvā vyāditaṃ tv āsyaṃ vāyuputraḥ sa buddhimān | dīrghajihvaṃ surasayā sughoraṃ narakopamam ||
sa saṃkṣipyātmanaḥ kāyaṃ jīmūta iva mārutiḥ | tasmin muhūrte hanumān babhūvāṅguṣṭhamātrakaḥ ||
so 'bhipatyāśu tad vaktraṃ niṣpatya ca mahājavaḥ | antarikṣe sthitaḥ śrīmān idaṃ vacanam abravīt ||
praviṣṭo 'smi hi te vaktraṃ dākṣāyaṇi namo 'stu te | gamiṣye yatra vaidehī satyaṃ cāstu vacas tava ||
taṃ dṛṣṭvā vadanān muktaṃ candraṃ rāhumukhād iva | abravīt surasā devī svena rūpeṇa vānaram ||
arthasiddhyai hariśreṣṭha gaccha saumya yathāsukham | samānaya ca vaidehīṃ rāghaveṇa mahātmanā ||
tat tṛtīyaṃ hanumato dṛṣṭvā karma suduṣkaram | sādhu sādhv iti bhūtāni praśaśaṃsus tadā harim ||
Затем боги с гандхарвами, сиддхи и высшие риши сказали солнцеподобной Сурасе, матери нагов: «Этот славный сын ветра, Хануман, летит над океаном. На мгновение создай ему препятствие. Прими страшный ракшасский облик, подобный горе, с ужасными клыками, рыжими глазами и пастью, касающейся неба. Мы хотим узнать его силу и ещё раз увидеть его доблесть: победит ли он тебя способом или впадёт в смятение». Почтённая богами Сураса, приняв в середине океана ракшасское тело, искажённое, безобразное и страшное для всех, преградила путь летящему Хануману и сказала: «О бык среди ванаров, владыки назначили тебя моей пищей. Я съем тебя: войди в мою пасть». Услышав это, славный бык среди ванаров сложил ладони, лицо его оставалось радостным, и он сказал: «Рама, сын Дашаратхи, вошёл в лес Дандака с братом Лакшманой и женой Вайдехи. Когда он был занят своим делом и вступил во вражду с ракшасами, его славная жена Сита была похищена Раваной. Я иду к ней как посланник по приказу Рамы. О обитательница этой области, тебе следует помочь Раме. Или же, увидев Майтхили и неутомимого Раму, я вернусь в твою пасть — истинно обещаю тебе». Сураса, способная менять облик, ответила: «Никто не минует меня; таков мой дар». Тогда разгневанный бык среди ванаров сказал: «Раскрой пасть так, чтобы вместить меня». Сказав это, Хануман стал десять йоджан в длину и десять в ширину. Увидев его, подобного облаку, Сураса раскрыла пасть на двадцать йоджан. Хануман стал тридцать йоджан, а Сураса подняла пасть на сорок. Хануман стал пятьдесят йоджан высотой, Сураса раскрыла пасть на шестьдесят; Хануман стал семьдесят, Сураса — восемьдесят; Хануман, подобный горе, стал девяносто йоджан, а Сураса раскрыла пасть на сто. Увидев её раскрытую, длинноязыкую, ужасную, подобную аду пасть, разумный сын Ваю мгновенно сократил своё тело и стал размером с большой палец. Быстро влетев в её пасть и тут же вылетев, великобыстрый славный Хануман остановился в пространстве и сказал: «Я вошёл в твою пасть, о Дакшаяни; поклон тебе. Теперь я пойду туда, где Вайдехи, и пусть твоё слово будет истинным». Увидев, что он вышел из её рта, как луна из пасти Раху, богиня Сураса в своём облике сказала ванаре: «О лучший хари, иди спокойно ради успеха цели и приведи Вайдехи вместе с великодушным Рагхавой». Увидев это третье чрезвычайно трудное деяние Ханумана, существа восхвалили хари: «Хорошо! Хорошо!»
1d60f4d82ed8 · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Испытание Сурасы раскрывает другую сторону силы Ханумана. Он побеждает не только ростом и мощью, но и разумом: сохраняет почтение, исполняет слово богини и не отклоняется от цели.