युध्यतां तु ततस् तेषां वानराणां महात्मनाम् । रक्षसां संबभूवाथ बलकोपः सुदारुणः ॥
ते हयैः काञ्चनापीडैर् ध्वजैश् चाग्निशिखोपमैः । रथैश् चादित्यसंकाशैः कवचैश् च मनोरमैः ॥
निर्ययू राक्षसव्याघ्रा नादयन्तो दिशो दश । राक्षसा भीमकर्माणो रावणस्य जयैषिणः ॥
वानराणाम् अपि चमूर् महती जयम् इच्चताम् । अभ्यधावत तां सेनां रक्षसां कामरूपिणाम् ॥
एतस्मिन्न् अन्तरे तेषाम् अन्योन्यम् अभिधावताम् । रक्षसां वानराणां च द्वन्द्वयुद्धम् अवर्तत ॥
अङ्गदेनेन्द्रजित् सार्धं वालिपुत्रेण राक्षसः । अयुध्यत महातेजास् त्र्यम्बकेण यथान्धकः ॥
प्रजङ्घेन च संपातिर् नित्यं दुर्मर्षणो रणे । जम्बूमालिनम् आरब्धो हनूमान् अपि वानरः ॥
संगतः सुमहाक्रोधो राक्षसो रावणानुजः । समरे तीक्ष्णवेगेन मित्रघ्नेन विभीषणः ॥
तपनेन गजः सार्धं राक्षसेन महाबलः । निकुम्भेन महातेजा नीलो ऽपि समयुध्यत ॥
वानरेन्द्रस् तु सुग्रीवः प्रघसेन समागतः । संगतः समरे श्रीमान् विरूपाक्षेण लक्ष्मणः ॥
अग्निकेतुश् च दुर्धर्षो रश्मिकेतुश् च राक्षसः । सुप्तघ्नो यज्ञकोपश् च रामेण सह संगताः ॥
वज्रमुष्टिस् तु मैन्देन द्विविदेनाशनिप्रभः । राक्षसाभ्यां सुघोराभ्यां कपिमुख्यौ समागतौ ॥
वीरः प्रतपनो घोरो राक्षसो रणदुर्धरः । समरे तीक्ष्णवेगेन नलेन समयुध्यत ॥
धर्मस्य पुत्रो बलवान् सुषेण इति विश्रुतः । स विद्युन्मालिना सार्धम् अयुध्यत महाकपिः ॥
वानराश् चापरे भीमा राक्षसैर् अपरैः सह । द्वन्द्वं समीयुर् बहुधा युद्धाय बहुभिः सह ॥
तत्रासीत् सुमहद् युद्धं तुमुलं लोमहर्षणम् । रक्षसां वानराणां च वीराणां जयम् इच्छताम् ॥
हरिराक्षसदेहेभ्यः प्रसृताः केशशाड्वलाः । शरीरसंघाटवहाः प्रसुस्रुः शोणितापगाः ॥
yudhyatāṃ tu tatas teṣāṃ vānarāṇāṃ mahātmanām | rakṣasāṃ saṃbabhūvātha balakopaḥ sudāruṇaḥ ||
te hayaiḥ kāñcanāpīḍair dhvajaiś cāgniśikhopamaiḥ | rathaiś cādityasaṃkāśaiḥ kavacaiś ca manoramaiḥ ||
niryayū rākṣasavyāghrā nādayanto diśo daśa | rākṣasā bhīmakarmāṇo rāvaṇasya jayaiṣiṇaḥ ||
vānarāṇām api camūr mahatī jayam iccatām | abhyadhāvata tāṃ senāṃ rakṣasāṃ kāmarūpiṇām ||
etasminn antare teṣām anyonyam abhidhāvatām | rakṣasāṃ vānarāṇāṃ ca dvandvayuddham avartata ||
aṅgadenendrajit sārdhaṃ vāliputreṇa rākṣasaḥ | ayudhyata mahātejās tryambakeṇa yathāndhakaḥ ||
prajaṅghena ca saṃpātir nityaṃ durmarṣaṇo raṇe | jambūmālinam ārabdho hanūmān api vānaraḥ ||
saṃgataḥ sumahākrodho rākṣaso rāvaṇānujaḥ | samare tīkṣṇavegena mitraghnena vibhīṣaṇaḥ ||
tapanena gajaḥ sārdhaṃ rākṣasena mahābalaḥ | nikumbhena mahātejā nīlo 'pi samayudhyata ||
vānarendras tu sugrīvaḥ praghasena samāgataḥ | saṃgataḥ samare śrīmān virūpākṣeṇa lakṣmaṇaḥ ||
agniketuś ca durdharṣo raśmiketuś ca rākṣasaḥ | suptaghno yajñakopaś ca rāmeṇa saha saṃgatāḥ ||
vajramuṣṭis tu maindena dvividenāśaniprabhaḥ | rākṣasābhyāṃ sughorābhyāṃ kapimukhyau samāgatau ||
vīraḥ pratapano ghoro rākṣaso raṇadurdharaḥ | samare tīkṣṇavegena nalena samayudhyata ||
dharmasya putro balavān suṣeṇa iti viśrutaḥ | sa vidyunmālinā sārdham ayudhyata mahākapiḥ ||
vānarāś cāpare bhīmā rākṣasair aparaiḥ saha | dvandvaṃ samīyur bahudhā yuddhāya bahubhiḥ saha ||
tatrāsīt sumahad yuddhaṃ tumulaṃ lomaharṣaṇam | rakṣasāṃ vānarāṇāṃ ca vīrāṇāṃ jayam icchatām ||
harirākṣasadehebhyaḥ prasṛtāḥ keśaśāḍvalāḥ | śarīrasaṃghāṭavahāḥ prasusruḥ śoṇitāpagāḥ ||
Когда великодушные ванары и ракшасы сражались, возникла крайне страшная ярость войск. Тигры среди ракшасов, желавшие победы Раваны и совершавшие ужасные дела, вышли на конях с золотыми украшениями, со знамёнами, подобными языкам огня, на колесницах, подобных солнцу, и в прекрасных доспехах, оглашая десять сторон. Великое войско ванаров, также желавших победы, бросилось на войско ракшасов, способных менять облик. В это время, когда ракшасы и ванары бежали друг на друга, начались парные поединки. Великий сиянием ракшас Индраджит сражался с Ангадой, сыном Вали, как Андхака с Трёхоким. Сампати, всегда невыносимый в бою, сразился с Праджангхой; ванар Хануман схватился с Джамбу-мали. Вибхишана, младший брат Раваны, в великом гневе сошёлся в битве с Тикшнавегой и Митрагхной. Могучий Гаджа сражался с ракшасом Тапаной, а великосияющий Нила — с Никумбхой. Владыка ванаров Сугрива сошёлся с Прагхасой, а славный Лакшмана — с Вирупакшей. Агникету, трудноодолимый Рашмикету, Суптагхна и Яджнякопа сошлись с Рамой. Два главных ванара, Маинда и Двивида, сошлись с двумя очень страшными ракшасами — Ваджрамушти и Ашанипрабхой. Страшный герой-ракшас Пратапана, трудноодолимый в битве, сражался в бою с Налой. Сильный Сушена, великий ванар, известный как сын Дхармы, сражался с Видьюнмали. И другие страшные ванары многообразно сходились для битвы с другими ракшасами, многие против многих. Там была очень великая, неистовая, заставляющая волосы подняться битва героев-ракшасов и ванаров, желавших победы. Из тел ванар и ракшасов потекли кровавые реки, с волосами как травой, несущие груды тел.
006b5772969b · 发布于 2026年6月22日 00:00:00 UTC
可用语言RU用方向键翻颂
Битва сразу становится личной: не безликая масса, а конкретные противостояния. Так эпос показывает, что каждый участник несёт свой выбор и свою ответственность.