Śrīmad-Bhāgavatam
Look in My Mouth10.8.11-19
4515 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.8.11-19

śrī-śuka uvāca

Devanāgarī

एवं सम्प्रार्थितो विप्रः स्व-चिकीर्षितम् एव तत्
चकार नाम-करणं गूढो रहसि बालयोः
अयं हि रोहिणी-पुत्रो रमयन् सुहृदो गुणैः
आख्यास्यते राम इति बलाधिक्याद् बलं विदुः
यदूनाम् अपृथग्-भावात् सङ्कर्षणम् उशन्त्य् अपि
आसन् वर्णास् त्रयो ह्य् अस्य गृह्णतो ऽनुयुगं तनूः
शुक्लो रक्तस् तथा पीत इदानीं कृष्णतां गतः
प्राग् अयं वसुदेवस्य क्वचिज् जातस् तवात्मजः
वासुदेव इति श्रीमान् अभिज्ञाः सम्प्रचक्षते
बहूनि सन्ति नामानि रूपाणि च सुतस्य ते
गुण-कर्मानुरूपाणि तान्य् अहं वेद नो जनाः
एष वः श्रेय आधास्यद् गोप-गोकुल-नन्दनः
अनेन सर्व-दुर्गाणि यूयम् अञ्जस् तरिष्यथ
पुरानेन व्रज-पते साधवो दस्यु-पीडिताः
अराजके रक्ष्यमाणा जिग्युर् दस्यून् समेधिताः
य एतस्मिन् महा-भागाः प्रीतिं कुर्वन्ति मानवाः
नारयो ऽभिभवन्त्य् एतान् विष्णु-पक्षान् इवासुराः
तस्मान् नन्दात्मजो ऽयं ते नारायण-समो गुणैः
श्रिया कीर्त्यानुभावेन गोपायस्व समाहितः

Transliteration (IAST)

evaṃ samprārthito vipraḥ sva-cikīrṣitam eva tat
cakāra nāma-karaṇaṃ gūḍho rahasi bālayoḥ
ayaṃ hi rohiṇī-putro ramayan suhṛdo guṇaiḥ
ākhyāsyate rāma iti balādhikyād balaṃ viduḥ
yadūnām apṛthag-bhāvāt saṅkarṣaṇam uśanty api
āsan varṇās trayo hy asya gṛhṇato 'nuyugaṃ tanūḥ
śuklo raktas tathā pīta idānīṃ kṛṣṇatāṃ gataḥ
prāg ayaṃ vasudevasya kvacij jātas tavātmajaḥ
vāsudeva iti śrīmān abhijñāḥ sampracakṣate
bahūni santi nāmāni rūpāṇi ca sutasya te
guṇa-karmānurūpāṇi tāny ahaṃ veda no janāḥ
eṣa vaḥ śreya ādhāsyad gopa-gokula-nandanaḥ
anena sarva-durgāṇi yūyam añjas tariṣyatha
purānena vraja-pate sādhavo dasyu-pīḍitāḥ
arājake rakṣyamāṇā jigyur dasyūn samedhitāḥ
ya etasmin mahā-bhāgāḥ prītiṃ kurvanti mānavāḥ
nārayo 'bhibhavanty etān viṣṇu-pakṣān ivāsurāḥ
tasmān nandātmajo 'yaṃ te nārāyaṇa-samo guṇaiḥ
śriyā kīrtyānubhāvena gopāyasva samāhitaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
एवम् सम्प्रार्थितः विप्रः स्व-चिकीर्षितम् एव तत्evam samprārthitaḥ vipraḥ sva-cikīrṣitam eva tatтак упрошенный, брахман — то самое, что и сам желал сделать; так упрошенный брахман своё желаемое сделать же то
चकार नाम-करणम् गूढः रहसि बालयोःcakāra nāma-karaṇam gūḍhaḥ rahasi bālayoḥсовершил наречение имён двоих детей, скрытый, втайне; совершил именотворение скрытый втайне двоих детей
अयम् हि रोहिणी-पुत्रः रमयन् सुहृदः गुणैःayam hi rohiṇī-putraḥ ramayan suhṛdaḥ guṇaiḥ«этот сын Рохини, радующий близких [своими] достоинствами; этот ведь Рохини сын, радующий близких качествами
आख्यास्यते राम इति बल-आधिक्यात् बलम् विदुःākhyāsyate rāma iti bala-ādhikyāt balam viduḥбудет зваться Рамою; за преизбыток силы знают [его как] Балу; будет назван Рама так, силы преизбытка ради Балой знают
यदूनाम् अ-पृथक्-भावात् सङ्कर्षणम् उशन्ति अपिyadūnām a-pṛthak-bhāvāt saṅkarṣaṇam uśanti apiа за то, что соединяет Ядавов нераздельностью, зовут и Санкаршаною; Ядавов нераздельности ради Санкаршаной зовут также
आसन् वर्णाः त्रयः हि अस्य गृह्णतः अनु-युगम् तनूःāsan varṇāḥ trayaḥ hi asya gṛhṇataḥ anu-yugam tanūḥ«три цвета были у Него, принимающего тела из юги в югу; были цвета три ведь Его принимающего из юги в югу тела
शुक्लः रक्तः तथा पीतः इदानीम् कृष्णताम् गतःśuklaḥ raktaḥ tathā pītaḥ idānīm kṛṣṇatām gataḥбелый, красный и жёлтый; ныне Он пришёл к черноте; белый, красный, также жёлтый, ныне черноту принявший
प्राक् अयम् वसुदेवस्य क्वचित् जातः तव आत्मजःprāk ayam vasudevasya kvacit jātaḥ tava ātmajaḥ«прежде этот твой сын некогда рождался у Васудевы; прежде этот Васудевы когда-то рождён твой сын
वासुदेवः इति श्रीमान् अभिज्ञाः सम्प्रचक्षतेvāsudevaḥ iti śrīmān abhijñāḥ sampracakṣateоттого сведущие называют славного Васудевою; Васудева так славного знающие называют
बहूनि सन्ति नामानि रूपाणि च सुतस्य तेbahūni santi nāmāni rūpāṇi ca sutasya te«много имён и обликов у сына твоего; многие есть имена, облики же сына твоего
गुण-कर्म-अनुरूपाणि तानि अहम् वेद नो जनाःguṇa-karma-anurūpāṇi tāni aham veda no janāḥсообразных [Его] качествам и делам; их знаю я, а не люди; качествам-делам сообразные, их я знаю, не люди
एषः वः श्रेयः आधास्यत् गोप-गोकुल-नन्दनःeṣaḥ vaḥ śreyaḥ ādhāsyat gopa-gokula-nandanaḥ«он принесёт вам благо — отрада пастухов и Гокулы; этот вам благо доставит, пастухов Гокулы отрада
अनेन सर्व-दुर्गाणि यूयम् अञ्जः तरिष्यथanena sarva-durgāṇi yūyam añjaḥ tariṣyathaим вы легко переправитесь через все теснины; им все теснины вы легко переправитесь
पुरा अनेन व्रज-पते साधवः दस्यु-पीडिताःpurā anena vraja-pate sādhavaḥ dasyu-pīḍitāḥ«прежде им, о владыка Враджа, праведные, теснимые разбойниками; прежде им, о Враджа владыка, праведные разбойниками теснимые
अ-राजके रक्ष्यमाणाः जिग्युः दस्यून् समेधिताःa-rājake rakṣyamāṇāḥ jigyuḥ dasyūn samedhitāḥв безвластии хранимые, победили разбойников и преуспели; в безвластии хранимые победили разбойников преуспевшие
ये एतस्मिन् महा-भागाः प्रीतिम् कुर्वन्ति मानवाःye etasmin mahā-bhāgāḥ prītim kurvanti mānavāḥ«те великоудачливые люди, которые творят к нему любовь; которые в этом великоудачливые любовь творят люди
न अरयः अभिभवन्ति एतान् विष्णु-पक्षान् इव असुराःna arayaḥ abhibhavanti etān viṣṇu-pakṣān iva asurāḥих не одолевают враги — как асуры [не одолевают] сторону Вишну; не враги одолевают этих, Вишну сторонников как асуры
तस्मात् नन्द आत्मजः अयम् ते नारायण-समः गुणैःtasmāt nanda ātmajaḥ ayam te nārāyaṇa-samaḥ guṇaiḥ«поэтому, Нанда, этот твой сын равен Нараяне достоинствами; поэтому, Нанда, сын этот твой Нараяне равный качествами
श्रिया कीर्त्या अनुभावेन गोपायस्व समाहितःśriyā kīrtyā anubhāvena gopāyasva samāhitaḥкрасотою, славою и могуществом; храни [его] сосредоточенно»; красотою-славою-могуществом, храни сосредоточенный
Translation

«Так упрошенный, брахман — то самое, что и сам желал сделать — совершил наречение имён двоих детей, скрытый, втайне: „Этот сын Рохини, радующий близких [своими] достоинствами, будет зваться Рамою; за преизбыток силы знают [его как] Балу, а за то, что соединяет Ядавов нераздельностью, зовут и Санкаршаною. Три цвета были у Него, принимающего тела из юги в югу: белый, красный и жёлтый; ныне Он пришёл к черноте. Прежде этот твой сын некогда рождался у Васудевы, оттого сведущие называют славного Васудевою. Много имён и обликов у сына твоего, сообразных [Его] качествам и делам; их знаю я, а не люди. Он принесёт вам благо — отрада пастухов и Гокулы; им вы легко переправитесь через все теснины. Прежде им, о владыка Враджа, праведные, теснимые разбойниками, в безвластии хранимые, победили разбойников и преуспели. Те великоудачливые люди, которые творят к нему любовь, — их не одолевают враги, как асуры [не одолевают] сторону Вишну. Поэтому, Нанда, этот твой сын равен Нараяне достоинствами, красотою, славою и могуществом; храни [его] сосредоточенно“».

Version

7ec97b9333d5 · published Aug 15, 2026, 4:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with