Śrīmad-Bhāgavatam
Hearing, They Did Not Hear10.23.10-18
4598 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.23.10-18
Devanāgarī

देशः कालः पृथग् द्रव्यं मन्त्र-तन्त्रर्त्विजो ऽग्नयः
देवता यजमानश् च क्रतुर् धर्मश् च यन्-मयः
तं ब्रह्म परमं साक्षाद् भगवन्तम् अधोक्षजम्
मनुष्य-दृष्ट्या दुष्प्रज्ञा मर्त्यात्मानो न मेनिरे
न ते यद् ओम् इति प्रोचुर् न नेति च परन्तप
गोपा निराशाः प्रत्येत्य तथोचुः कृष्ण-रामयोः
तद् उपाकर्ण्य भगवान् प्रहस्य जगद्-ईश्वरः
व्याजहार पुनर् गोपान् दर्शयन् लौकिकीं गतिम्
मां ज्ञापयत पत्नीभ्यः स-सङ्कर्षणम् आगतम्
दास्यन्ति कामम् अन्नं वः स्निग्धा मय्य् उषिता धिया
गत्वाथ पत्नी-शालायां दृष्ट्वासीनाः स्व्-अलङ्कृताः
नत्वा द्विज-सतीर् गोपाः प्रश्रिता इदम् अब्रुवन्
नमो वो विप्र-पत्नीभ्यो निबोधत वचांसि नः
इतो ऽविदूरे चरता कृष्णेनेहेषिता वयम्
गाश् चारयन् स गोपालैः स-रामो दूरम् आगतः
बुभुक्षितस्य तस्यान्नं सानुगस्य प्रदीयताम्
श्रुत्वाच्युतम् उपायातं नित्यं तद्-दर्शनोत्सुकाः
तत्-कथाक्षिप्त-मनसो बभूवुर् जात-सम्भ्रमाः

Transliteration (IAST)

deśaḥ kālaḥ pṛthag dravyaṃ mantra-tantrartvijo 'gnayaḥ
devatā yajamānaś ca kratur dharmaś ca yan-mayaḥ
taṃ brahma paramaṃ sākṣād bhagavantam adhokṣajam
manuṣya-dṛṣṭyā duṣprajñā martyātmāno na menire
na te yad om iti procur na neti ca parantapa
gopā nirāśāḥ pratyetya tathocuḥ kṛṣṇa-rāmayoḥ
tad upākarṇya bhagavān prahasya jagad-īśvaraḥ
vyājahāra punar gopān darśayan laukikīṃ gatim
māṃ jñāpayata patnībhyaḥ sa-saṅkarṣaṇam āgatam
dāsyanti kāmam annaṃ vaḥ snigdhā mayy uṣitā dhiyā
gatvātha patnī-śālāyāṃ dṛṣṭvāsīnāḥ sv-alaṅkṛtāḥ
natvā dvija-satīr gopāḥ praśritā idam abruvan
namo vo vipra-patnībhyo nibodhata vacāṃsi naḥ
ito 'vidūre caratā kṛṣṇeneheṣitā vayam
gāś cārayan sa gopālaiḥ sa-rāmo dūram āgataḥ
bubhukṣitasya tasyānnaṃ sānugasya pradīyatām
śrutvācyutam upāyātaṃ nityaṃ tad-darśanotsukāḥ
tat-kathākṣipta-manaso babhūvur jāta-sambhramāḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
देशः कालः पृथक् द्रव्यम् मन्त्र-तन्त्र-ऋत्विजः अग्नयःdeśaḥ kālaḥ pṛthak dravyam mantra-tantra-ṛtvijaḥ agnayaḥместо, время, отдельные вещества, мантра, обряд, жрецы, огни; место, время, отдельное вещество, мантра-обряд-жрецы, огни
देवता यजमानः च क्रतुः धर्मः च यत्-मयःdevatā yajamānaḥ ca kratuḥ dharmaḥ ca yat-mayaḥбожество, жертвователь, обряд и дхарма — из чего [всё] состоит; божество, жертвователь же, обряд, дхарма же из чего состоящее
तम् ब्रह्म परमम् साक्षात् भगवन्तम् अधोक्षजम्tam brahma paramam sākṣāt bhagavantam adhokṣajamЕго, высшего Брахмана, Самого Владыку Адхокшаджу; того Брахмана высшего воочию Владыку Адхокшаджу
मनुष्य-दृष्ट्या दुष्प्रज्ञाः मर्त्य-आत्मानः न मेनिरेmanuṣya-dṛṣṭyā duṣprajñāḥ martya-ātmānaḥ na menireони, с дурным разумением, считающие себя смертными, не признали — по человеческому взгляду; человеческим взглядом дурноразумные смертносамостные не признали
न ते यत् ओम् इति प्रोचुः न न इति च परम्-तपna te yat om iti procuḥ na na iti ca param-tapaони не сказали ни «ом», ни «нет», о карающий врагов; не они что «ом» так сказали, не «нет» так же, о врагов палящий
गोपाः निराशाः प्रत्येत्य तथा ऊचुः कृष्ण-रामयोःgopāḥ nirāśāḥ pratyetya tathā ūcuḥ kṛṣṇa-rāmayoḥпастушки, вернувшись без надежды, так и сказали Кришне и Раме; пастухи безнадёжные вернувшись так сказали Кришне-Раме
तत् उपाकर्ण्य भगवान् प्रहस्य जगत्-ईश्वरःtat upākarṇya bhagavān prahasya jagat-īśvaraḥвыслушав то, Владыка, повелитель мира, усмехнувшись; то выслушав Владыка усмехнувшись мира владыка
व्याजहार पुनः गोपान् दर्शयन् लौकिकीम् गतिम्vyājahāra punaḥ gopān darśayan laukikīm gatimснова сказал пастушкам, показывая обычный людской ход; сказал снова пастухам показывающий мирской ход
माम् ज्ञापयत पत्नीभ्यः स-सङ्कर्षणम् आगतम्mām jñāpayata patnībhyaḥ sa-saṅkarṣaṇam āgatam«известите жён, что я пришёл вместе с Санкаршаною; меня известите жёнам с Санкаршаной пришедшего
दास्यन्ति कामम् अन्नम् वः स्निग्धाः मयि उषिताः धियाdāsyanti kāmam annam vaḥ snigdhāḥ mayi uṣitāḥ dhiyāони дадут вам пищи вволю — любящие, пребывающие во Мне разумением»; дадут вволю пищу вам любящие во мне пребывающие разумением
गत्वा अथ पत्नी-शालायाम् दृष्ट्वा आसीनाः सु-अलङ्कृताःgatvā atha patnī-śālāyām dṛṣṭvā āsīnāḥ su-alaṅkṛtāḥпридя затем в женский покой и увидев [их] сидящими, разубранными; придя затем в жён покое увидев сидящих хорошо украшенных
नत्वा द्विज-सतीः गोपाः प्रश्रिताः इदम् अब्रुवन्natvā dvija-satīḥ gopāḥ praśritāḥ idam abruvanпоклонившись целомудренным жёнам брахманов, пастушки смиренно сказали вот что; поклонившись дваждырождённых целомудренным пастухи смиренные это сказали
नमः वः विप्र-पत्नीभ्यः निबोधत वचांसि नःnamaḥ vaḥ vipra-patnībhyaḥ nibodhata vacāṃsi naḥ«поклон вам, жёны брахманов; внемлите нашим словам; поклон вам, брахманов жёны, внемлите словам нашим
इतः अ-विदूरे चरता कृष्णेन इह इषिताः वयम्itaḥ a-vidūre caratā kṛṣṇena iha iṣitāḥ vayamмы посланы сюда Кришною, бродящим невдалеке отсюда; отсюда невдалеке бродящим Кришною сюда посланы мы
गाः चारयन् सः गोपालैः स-रामः दूरम् आगतःgāḥ cārayan saḥ gopālaiḥ sa-rāmaḥ dūram āgataḥ«он, пася коров с пастушками, вместе с Рамою, пришёл далеко; коров пасущий он с пастухами с Рамой далеко пришёл
बुभुक्षितस्य तस्य अन्नम् स-अनुगस्य प्रदीयताम्bubhukṣitasya tasya annam sa-anugasya pradīyatāmпусть будет дана пища ему, голодному, со спутниками»; голодного его пища со спутниками да будет дана
श्रुत्वा अच्युतम् उपायातम् नित्यम् तत्-दर्शन-उत्सुकाःśrutvā acyutam upāyātam nityam tat-darśana-utsukāḥуслышав, что Ачьюта пришёл, всегда жаждавшие его видеть; услышав Ачьюту пришедшего всегда его видения жаждущие
तत्-कथा-आक्षिप्त-मनसः बभूवुः जात-सम्भ्रमाःtat-kathā-ākṣipta-manasaḥ babhūvuḥ jāta-sambhramāḥс умами, захваченными повестями о нём, пришли в смятение; его повестями захваченноумные стали рождённосмятенные
Translation

«Место, время, отдельные вещества, мантра, обряд, жрецы, огни, божество, жертвователь, обряд и дхарма — из чего [всё] состоит, — Его, высшего Брахмана, Самого Владыку Адхокшаджу, они, с дурным разумением, считающие себя смертными, не признали — по человеческому взгляду. Они не сказали ни „ом“, ни „нет“, о карающий врагов; пастушки, вернувшись без надежды, так и сказали Кришне и Раме. Выслушав то, Владыка, повелитель мира, усмехнувшись, снова сказал пастушкам, показывая обычный людской ход: „Известите жён, что я пришёл вместе с Санкаршаною; они дадут вам пищи вволю — любящие, пребывающие во Мне разумением“. Придя затем в женский покой и увидев [их] сидящими, разубранными, поклонившись целомудренным жёнам брахманов, пастушки смиренно сказали вот что: „Поклон вам, жёны брахманов; внемлите нашим словам: мы посланы сюда Кришною, бродящим невдалеке отсюда. Он, пася коров с пастушками, вместе с Рамою, пришёл далеко; пусть будет дана пища ему, голодному, со спутниками“. Услышав, что Ачьюта пришёл, всегда жаждавшие его видеть, с умами, захваченными повестями о нём, пришли в смятение».

Version

981b701d88ce · published Aug 15, 2026, 6:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with