Śrīmad-Bhāgavatam
Reading the Footprints10.30.9-13
4626 / 5136
LinuxTurn pages
Śrīmad-Bhāgavatam · 10.30.9-13
Devanāgarī

चूत-प्रियाल-पनसासन-कोविदार जम्ब्व्-अर्क-बिल्व-बकुलाम्र-कदम्ब-नीपाः
ये ऽन्ये परार्थ-भवका यमुनोपकूलाः शंसन्तु कृष्ण-पदवीं रहितात्मनां नः
किं ते कृतं क्षिति तपो बत केशवाङ्घ्रि-
स्पर्शोत्सवोत्पुलकिताङ्ग-नहैर् विभासि
अप्य् अङ्घ्रि-सम्भव उरुक्रम-विक्रमाद् वा
आहो वराह-वपुषः परिरम्भणेन
अप्य् एण-पत्न्य् उपगतः प्रिययेह गात्रैस्
तन्वन् दृशां सखि सु-निर्वृतिम् अच्युतो वः
कान्ताङ्ग-सङ्ग-कुच-कुङ्कुम-रञ्जितायाः
कुन्द-स्रजः कुल-पतेर् इह वाति गन्धः
बाहुं प्रियांस उपधाय गृहीत-पद्मो
रामानुजस् तुलसिकालि-कुलैर् मदान्धैः
अन्वीयमान इह वस् तरवः प्रणामं
किं वाभिनन्दति चरन् प्रणयावलोकैः
पृच्छतेमा लता बाहून् अप्य् आश्लिष्टा वनस्पतेः
नूनं तत्-करज-स्पृष्टा बिभ्रत्य् उत्पुलकान्य् अहो

Transliteration (IAST)

cūta-priyāla-panasāsana-kovidāra jambv-arka-bilva-bakulāmra-kadamba-nīpāḥ
ye 'nye parārtha-bhavakā yamunopakūlāḥ śaṃsantu kṛṣṇa-padavīṃ rahitātmanāṃ naḥ
kiṃ te kṛtaṃ kṣiti tapo bata keśavāṅghri-
sparśotsavotpulakitāṅga-nahair vibhāsi
apy aṅghri-sambhava urukrama-vikramād vā
āho varāha-vapuṣaḥ parirambhaṇena
apy eṇa-patny upagataḥ priyayeha gātrais
tanvan dṛśāṃ sakhi su-nirvṛtim acyuto vaḥ
kāntāṅga-saṅga-kuca-kuṅkuma-rañjitāyāḥ
kunda-srajaḥ kula-pater iha vāti gandhaḥ
bāhuṃ priyāṃsa upadhāya gṛhīta-padmo
rāmānujas tulasikāli-kulair madāndhaiḥ
anvīyamāna iha vas taravaḥ praṇāmaṃ
kiṃ vābhinandati caran praṇayāvalokaiḥ
pṛcchatemā latā bāhūn apy āśliṣṭā vanaspateḥ
nūnaṃ tat-karaja-spṛṣṭā bibhraty utpulakāny aho

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
चूत-प्रियाल-पनस-आसन-कोविदार जम्बू-अर्क-बिल्व-बकुल-आम्र-कदम्ब-नीपाःcūta-priyāla-panasa-āsana-kovidāra jambū-arka-bilva-bakula-āmra-kadamba-nīpāḥ«о чута, приялу, панаса, асана, ковидара, джамбу, арка, бильва, бакула, амра, кадамба, нипа; чута-приялу-панаса-асана-ковидара, джамбу-арка-бильва-бакула-амра-кадамба-нипы
ये अन्ये पर-अर्थ-भवकाः यमुना-उपकूलाःye anye para-artha-bhavakāḥ yamunā-upakūlāḥи прочие, чьё бытие — ради другого, [растущие] по берегам Ямуны; которые иные ради другого бытийствующие Ямуны прибрежные
शंसन्तु कृष्ण-पदवीम् रहित-आत्मनाम् नःśaṃsantu kṛṣṇa-padavīm rahita-ātmanām naḥскажите нам, лишённым самости, путь Кришны; да скажут Кришны путь лишённосамостным нам
किम् ते कृतम् क्षिति तपः बत केशव-अङ्घ्रि-स्पर्श-उत्सव-उत्पुलकित-अङ्ग-रुहैः विभासिkim te kṛtam kṣiti tapaḥ bata keśava-aṅghri-sparśa-utsava-utpulakita-aṅga-ruhaiḥ vibhāsi«какой же жар подвижничества ты совершила, о земля, что сияешь волосками тела, вставшими от праздника касания стоп Кешавы?; что тобою сделано, земля, подвижничество, ведь Кешавы стоп касания праздником вставшетелесноволосая сияешь
अपि अङ्घ्रि-सम्भवः उरुक्रम-विक्रमात् वा आहो वराह-वपुषः परिरम्भणेनapi aṅghri-sambhavaḥ urukrama-vikramāt vā āho varāha-vapuṣaḥ parirambhaṇenaили [это] от стопы, [явившейся] из шага Урукрамы, или же от объятия телом Вепря?; ли стопы возникновение Урукрамы от шага или же Вепря тела объятием
अपि एण-पत्नि उपगतः प्रियया इह गात्रैः तन्वन् दृशाम् सखि सु-निर्वृतिम् अच्युतः वःapi eṇa-patni upagataḥ priyayā iha gātraiḥ tanvan dṛśām sakhi su-nirvṛtim acyutaḥ vaḥ«о супруга оленя, не проходил ли здесь с возлюбленной Ачьюта, простирая членами [своими] полное успокоение вашим глазам, подруга?; ли, оленя супруга, пришедший возлюбленной здесь членами простирающий глаз, подруга, полное успокоение Ачьюта вам
कान्त-अङ्ग-सङ्ग-कुच-कुङ्कुम-रञ्जितायाः कुन्द-स्रजः कुल-पतेः इह वाति गन्धःkānta-aṅga-saṅga-kuca-kuṅkuma-rañjitāyāḥ kunda-srajaḥ kula-pateḥ iha vāti gandhaḥздесь веет запах жасминовой гирлянды владыки рода, окрашенной кункумом с груди от прикосновения к телу возлюбленной; возлюбленноготелаприкосновениягрудикункумомокрашенной жасминогирлянды рода владыки здесь веет запах
बाहुम् प्रिय-अंसे उपधाय गृहीत-पद्मः राम-अनुजः तुलसिका-अलि-कुलैः मद-अन्धैःbāhum priya-aṃse upadhāya gṛhīta-padmaḥ rāma-anujaḥ tulasikā-ali-kulaiḥ mada-andhaiḥ«положив руку на плечо возлюбленной, держа лотос, младший брат Рамы, сопровождаемый роями пчёл, ослеплённых хмелем от туласи,; руку на возлюбленной плечо положив взятолотосный Рамы младший брат туласи пчёл роями хмелеослеплёнными
अन्वीयमानः इह वः तरवः प्रणामम् किम् वा अभिनन्दति चरन् प्रणय-अवलोकैःanvīyamānaḥ iha vaḥ taravaḥ praṇāmam kim vā abhinandati caran praṇaya-avalokaiḥпроходя здесь, приветствовал ли, о деревья, ваш поклон любовными взглядами?; сопровождаемый здесь ваш, деревья, поклон что ли приветствует идущий любвивзглядами
पृच्छत इमाः लताः बाहून् अपि आश्लिष्टाः वनस्पतेःpṛcchata imāḥ latāḥ bāhūn api āśliṣṭāḥ vanaspateḥ«спросите эти лианы — хотя и обнявшие руки-[ветви] дерева; спросите эти лианы, руки хотя обнявшие дерева
नूनम् तत्-करज-स्पृष्टाः बिभ्रति उत्पुलकानि अहोnūnam tat-karaja-spṛṣṭāḥ bibhrati utpulakāni ahoони, верно, тронутые его ногтями, несут мурашки, о!»; верно его ногтями тронутые несут вставшие волоски, о
Translation

«„О чута, приялу, панаса, асана, ковидара, джамбу, арка, бильва, бакула, амра, кадамба, нипа и прочие, чьё бытие — ради другого, [растущие] по берегам Ямуны, — скажите нам, лишённым самости, путь Кришны. Какой же жар подвижничества ты совершила, о земля, что сияешь волосками тела, вставшими от праздника касания стоп Кешавы, — или [это] от стопы, [явившейся] из шага Урукрамы, или же от объятия телом Вепря? О супруга оленя, не проходил ли здесь с возлюбленной Ачьюта, простирая членами [своими] полное успокоение вашим глазам, подруга? Здесь веет запах жасминовой гирлянды владыки рода, окрашенной кункумом с груди от прикосновения к телу возлюбленной. Положив руку на плечо возлюбленной, держа лотос, младший брат Рамы, сопровождаемый роями пчёл, ослеплённых хмелем от туласи, проходя здесь, приветствовал ли, о деревья, ваш поклон любовными взглядами? Спросите эти лианы — хотя и обнявшие руки-[ветви] дерева, они, верно, тронутые его ногтями, несут мурашки, о!“»

Version

998ed0ba4296 · published Aug 15, 2026, 7:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with