Bhaviṣya Purāṇa
The Examination of the Timber1.131.10-17
669 / 3103
LinuxTurn pages
Bhaviṣya Purāṇa · 1.131.10-17
Devanāgarī

मधूको देवदारुश्च वृक्षराजश्च चन्दनः । बिल्वश्चाम्रातकश्चैव खदिरोथाञ्जनस्तथा
निम्बः श्रीपर्णवृक्षश्च पनसः सरलोऽर्ज्जुनः । रक्तचन्दनपर्यन्ताः श्रेष्ठाः स्युः प्रतिमाद्रुमाः
वर्णानामानुपूर्व्येण द्वौ द्वौ वृक्षौ प्रकीर्तितौ । निम्बाद्याः सर्ववर्णानां वृक्षा साधारणाः स्मृताः
कथ्यमानान्विशेषेण शृणु वीर तथापरान् । सुरदारुः शमी चैव मधूकश्चन्दनस्तथा ॥ एते वै तरवस्तात ब्राह्मणानां शुभाः स्मृताः
क्षत्रस्य च तथारिष्टः खदिरस्तिन्दुकस्तथा । अश्वत्थश्च तथा साम्ब द्रुमः करकतः शुभः
वैश्यानां तद्वदेव स्युः खदिरश्चन्दनस्तथा । पुण्याश्च तरवश्चैते शुभदास्तु तथैव च
केसरः सर्जकश्चाम्रः शालवृक्षस्तथेतरः । एते वै तरवः पुण्याः शूद्राणां शुभदायकाः
लिङ्गं च प्रतिमां चैवमवस्थाप्य यथाविधि । वृक्षं चाभिमतं गत्वा पूजयेद्बलिपुष्पकैः

Transliteration (IAST)

madhūko devadāruśca vṛkṣarājaśca candanaḥ | bilvaścāmrātakaścaiva khadirothāñjanastathā
nimbaḥ śrīparṇavṛkṣaśca panasaḥ saralo'rjjunaḥ | raktacandanaparyantāḥ śreṣṭhāḥ syuḥ pratimādrumāḥ
varṇānāmānupūrvyeṇa dvau dvau vṛkṣau prakīrtitau | nimbādyāḥ sarvavarṇānāṃ vṛkṣā sādhāraṇāḥ smṛtāḥ
kathyamānānviśeṣeṇa śṛṇu vīra tathāparān | suradāruḥ śamī caiva madhūkaścandanastathā || ete vai taravastāta brāhmaṇānāṃ śubhāḥ smṛtāḥ
kṣatrasya ca tathāriṣṭaḥ khadirastindukastathā | aśvatthaśca tathā sāmba drumaḥ karakataḥ śubhaḥ
vaiśyānāṃ tadvadeva syuḥ khadiraścandanastathā | puṇyāśca taravaścaite śubhadāstu tathaiva ca
kesaraḥ sarjakaścāmraḥ śālavṛkṣastathetaraḥ | ete vai taravaḥ puṇyāḥ śūdrāṇāṃ śubhadāyakāḥ
liṅgaṃ ca pratimāṃ caivamavasthāpya yathāvidhi | vṛkṣaṃ cābhimataṃ gatvā pūjayedbalipuṣpakaiḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मधूको देवदारुश्च वृक्षराजश्च चन्दनःmadhūko devadāruśca vṛkṣarājaśca candanaḥ«мадхука и девадару, царь-дерево и сандал; мадхука девадару царьдерево сандал
रक्तचन्दनपर्यन्ताः श्रेष्ठाः स्युः प्रतिमाद्रुमाःraktacandanaparyantāḥ śreṣṭhāḥ syuḥ pratimādrumāḥ«**до красного сандала** — лучшие деревья для изваяний; красносандалокончающиеся лучшие были бы изваяниядеревья
वर्णानामानुपूर्व्येण द्वौ द्वौ वृक्षौ प्रकीर्तितौvarṇānāmānupūrvyeṇa dvau dvau vṛkṣau prakīrtitau«**по два дерева** провозглашены варнам по порядку; варн попорядку подва дерева провозглашённые
निम्बाद्याः सर्ववर्णानां वृक्षा साधारणाः स्मृताःnimbādyāḥ sarvavarṇānāṃ vṛkṣā sādhāraṇāḥ smṛtāḥ«нимба и прочие помнятся **общими всем варнам**; нимбапрочие всехварн деревья общие помнятся
एते वै तरवः पुण्याः शूद्राणां शुभदायकाःete vai taravaḥ puṇyāḥ śūdrāṇāṃ śubhadāyakāḥ«эти деревья святы и благодатны **для шудр**; эти деревья святые шудр благодающие
वृक्षं चाभिमतं गत्वा पूजयेद्बलिपुष्पकैःvṛkṣaṃ cābhimataṃ gatvā pūjayedbalipuṣpakaiḥ«придя к **избранному** дереву, да почтит его приношением и цветами; дерево избранное придя дапочтит приношениямицветами
Translation

«„Мадхука и девадару, царь-дерево и сандал, бильва и амратака, кхадира и анджана, нимба и дерево шрипарна, панаса, сарала, арджуна — до красного сандала — лучшие деревья для изваяний. По два дерева провозглашены варнам по порядку; нимба и прочие помнятся общими всем варнам. Слушай, о герой, и о прочих, что называются особо: сурадару и шами, мадхука и сандал — эти деревья, о отец, помнятся благими для брахманов. А для кшатрия — аришта, кхадира и тиндука, и ашваттха, о Самба, и дерево каракату благое. Для вайшьев — так же: кхадира и сандал; и деревья эти святы и благодатны равно. Кесара, сарджака, манго и дерево шала, и иное, — эти деревья святы и благодатны для шудр. Утвердив как должно и линг, и изваяние, придя к избранному дереву, да почтит его приношением и цветами“».

Version

452b0b5f8b70 · published Aug 19, 2026, 2:00:00 PM UTC

Available inRU

Page between verses with