आदित्यपूजाविधिवर्णनम् वासुदेव उवाच अतः परं प्रवक्ष्यामि यथा पूज्यो दिवाकरः । स्थण्डिले यदुशार्दूल निबोधैकाग्रमानसः
मण्डलैरष्टभिः कार्यं चक्रं कालात्मकं शुभम् । मध्ये पद्माकृतं चक्रमरैर्द्वादशभिर्युतम्
तन्मध्ये कमलं प्रोक्तं पत्राष्टकसमन्वितम् । सर्वात्मा सकलो देवः खषोल्कः किरणोज्ज्वलः
पूजनीयः सदा मध्ये सहस्रकिरणायुधः । प्रणवेन महाबाहो चतुर्बाहुसमन्वितः
अरुणं१ पूजयेत्प्राज्ञः सदा देवाग्रजं२ शुभम् । दक्षिणे पूजयेद्देवीं निक्षुभां भास्करस्य तु
रेवतं दक्षिणे पार्श्वे उत्तरे पिङ्गलं सदा । संज्ञां च यदुशार्दूल श्रेयसे सततं बुधः
आग्नेय्यां लेखकं वीर नैर्ऋत्यामश्विनौ तथा । वायव्यां पूजयेद्देवं मनुं वैवस्वतं विभुम्
ādityapūjāvidhivarṇanam vāsudeva uvāca ataḥ paraṃ pravakṣyāmi yathā pūjyo divākaraḥ | sthaṇḍile yaduśārdūla nibodhaikāgramānasaḥ
maṇḍalairaṣṭabhiḥ kāryaṃ cakraṃ kālātmakaṃ śubham | madhye padmākṛtaṃ cakramarairdvādaśabhiryutam
tanmadhye kamalaṃ proktaṃ patrāṣṭakasamanvitam | sarvātmā sakalo devaḥ khaṣolkaḥ kiraṇojjvalaḥ
pūjanīyaḥ sadā madhye sahasrakiraṇāyudhaḥ | praṇavena mahābāho caturbāhusamanvitaḥ
aruṇaṃ1 pūjayetprājñaḥ sadā devāgrajaṃ2 śubham | dakṣiṇe pūjayeddevīṃ nikṣubhāṃ bhāskarasya tu
revataṃ dakṣiṇe pārśve uttare piṅgalaṃ sadā | saṃjñāṃ ca yaduśārdūla śreyase satataṃ budhaḥ
āgneyyāṃ lekhakaṃ vīra nairṛtyāmaśvinau tathā | vāyavyāṃ pūjayeddevaṃ manuṃ vaivasvataṃ vibhum
«Васудева сказал: „Далее поведаю, как должно чтить Творящего день на жертвенной земле, о тигр среди Яду; уразумей единоумно. Восемью кругами должно творить колесо, чья самость — Время, благое; посредине — лотосовидное колесо, снабжённое двенадцатью спицами. Посреди него назван лотос о восьми лепестках. Самость всего, делимый бог Кхашолка, лучами блистающий, чтим да будет всегда посредине — тысячелучеоружный, пранавою, о долгорукий, четырёхрукий. Аруну да чтит разумный — старшего брата бога, благого; справа да чтит богиню Никшубху Бхаскарину. Ревату — по правую сторону, Пингалу — всегда по северную; и Санджню, о тигр среди Яду, всегда, на благо, разумный. На юго-востоке — писца, о герой, на юго-западе — двух Ашвинов; на северо-западе да чтит бога Ману Вайвасвату, владыку; на северо-востоке да чтит богиню Ямуну, очистительницу мира“».
407e7e4f1cbd · published Aug 19, 2026, 5:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Мандалаир аштабхих карьям — «восемью кругами». Двор размечен восемью оградами, и разряды по ним разойдутся по старшинству. Двор размечен восемью оградами, и разряды разойдутся по старшинству.
Тан-мадхье камалам проктам патраштака-саманвитам — «лотос о восьми лепестках». Восемь лепестков внутри и восемь оград снаружи: счёт держится один. Восемь лепестков внутри и восемь оград снаружи: счёт держится один.
Пуджанийях сада мадхье сахасра-киранаюдхах — «тысячелучеоружный посредине». В самой середине — тот, чьё оружие суть лучи. В самой середине — тот, чьё оружие суть лучи.
Арунам пуджает прагьях сада деваграджам — «Аруну... старшего брата бога». Первая ограда отдана родне: брат назван первым. Первая ограда отдана родне: брат назван первым.
Дакшине пуджаед девим никшубхам — «справа — Никшубха». Обе жены стоят тут же: Никшубха и Санджня, вместе с сыном Реватою. Обе жены стоят тут же, вместе с сыном Реватою.
Агнейям лекхакам вира — «на юго-востоке — писца». В домашнем кругу нашлось место и письмоводителю. В домашнем кругу нашлось место и письмоводителю.