सौरधर्मनिरूपणम् आदित्य उवाच साधुसाधु सुरश्रेष्ठ साधु पृष्टोऽस्मि भूधर । शृणुष्वैकमनाः कृष्ण गदतो निखिलं मम
आराधय त्वयं देवो मम रूपमनौपमम् । चतुष्कोणं परं व्योम अद्भुतं गैरिकोज्ज्वलम्
त्वामाराध्य च चक्रांकं शंकरो वृत्तमादरात् ॥ शब्दादौ सततं ब्रह्म सगरादौ त्रिलोचनः
मध्याह्ने त्वं सदा देव भक्त्या मामर्चयस्व वै ॥ यथेष्टमृभवः सर्वे भक्त्या मां पूजयंतु वै
ततो ब्रह्मादयो देवाः श्रुत्वा वाक्यं विभावसोः ॥ प्रणम्य शिरसा सर्वं इदं वचनमब्रुवन्
धन्या देव वयं सर्वे कृतकृत्यास्तथैव च ॥ अस्माभिर्भगवान्पृष्ट स्तेजसा प्रज्वलंति च
संभूता ज्ञानिनः सर्वे भवतो दर्शनाद्वयम् ॥ तमोमोहात्तथा तंद्रा सर्वमेकपदे गतम्
वयं त्वन्मूर्तयः सर्वे तेजसा तव संवृताः ॥ उत्पत्तिस्थितिनाशाय लोकानां तव शासनात्
स्थिताः सर्वे सुरज्येष्ठ लोकपालाश्च कृत्स्नशः ॥ अधुना साध यामेह व्योम्नः पूजां व्रजामहे
sauradharmanirūpaṇam āditya uvāca sādhusādhu suraśreṣṭha sādhu pṛṣṭo'smi bhūdhara | śṛṇuṣvaikamanāḥ kṛṣṇa gadato nikhilaṃ mama
ārādhaya tvayaṃ devo mama rūpamanaupamam | catuṣkoṇaṃ paraṃ vyoma adbhutaṃ gairikojjvalam
tvāmārādhya ca cakrāṃkaṃ śaṃkaro vṛttamādarāt || śabdādau satataṃ brahma sagarādau trilocanaḥ
madhyāhne tvaṃ sadā deva bhaktyā māmarcayasva vai || yatheṣṭamṛbhavaḥ sarve bhaktyā māṃ pūjayaṃtu vai
tato brahmādayo devāḥ śrutvā vākyaṃ vibhāvasoḥ || praṇamya śirasā sarvaṃ idaṃ vacanamabruvan
dhanyā deva vayaṃ sarve kṛtakṛtyāstathaiva ca || asmābhirbhagavānpṛṣṭa stejasā prajvalaṃti ca
saṃbhūtā jñāninaḥ sarve bhavato darśanādvayam || tamomohāttathā taṃdrā sarvamekapade gatam
vayaṃ tvanmūrtayaḥ sarve tejasā tava saṃvṛtāḥ || utpattisthitināśāya lokānāṃ tava śāsanāt
sthitāḥ sarve surajyeṣṭha lokapālāśca kṛtsnaśaḥ || adhunā sādha yāmeha vyomnaḥ pūjāṃ vrajāmahe
«Адитья сказал: „Хорошо, хорошо, о лучший из богов; хорошо я спрошен, о Землевержец. Слушай единым умом, Кришна, всё, что я скажу. Почитай ты этого бога — облик мой несравненный: четырёхугольный высший простор, дивный, охрою блистающий. И, тебя почтив, — дискообразный; а Шанкара — круглый, с почтением. В звуке и прочем всегда — Брахма; в море и прочем — Трёхокий. В полдень ты, о боже, всегда с преданностью почитай меня; и все рибху пусть чтят меня с преданностью, как пожелают“. Тогда боги с Брахмою во главе, услышав слово Огненосного, поклонившись главою, молвили все такое слово: „Блаженны мы все, о боже, и дело своё свершили; нами вопрошён владыка, пылом пылающий. Все мы стали знающими от виденья тебя; тьма, ослепление и оцепенение — всё ушло в один шаг. Все мы — твои облики, пылом твоим объятые, ради возникновения, стояния и гибели миров, по твоему повелению. Стоим мы все, о старший из богов, и хранители мира все до единого. Ныне свершим мы здесь: идём к почитанию простора“».
fec4cf448a78 · published Aug 19, 2026, 6:00:00 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Чатушконам парам вьёма — «четырёхугольный высший простор». Каждому дано своё очертание, и Брахме досталось четырёхугольное. Каждому дано своё очертание, и Брахме досталось четырёхугольное.
Чакрамкам шанкаро вриттам — «дискообразный... круглый». Вишну — диск, Шиве — круг: знаки розданы по их же оружию. Вишну — диск, Шиве — круг: знаки розданы по их же оружию.
Самбхута гьянинах сарве — «все мы стали знающими». Признание повторено и здесь, уже как итог. Признание повторено и здесь, уже как итог.
Тамо-мохат татха тандра сарвам эка-паде гатам — «всё ушло в один шаг». Оборот разговорный: беда прошла разом, в одно движение. Оборот разговорный: беда прошла разом, в одно движение.
Ваям тван-муртаях сарве — «все мы — твои облики». Гордецы называют себя его обликами, и сами. Гордецы называют себя его обликами, и сами.
Адхуна садхаямеха вьёмнах пуджам враджамахе — «идём к почитанию простора». От слов переходят к делу тут же. От слов переходят к делу тут же.